Saka Türklerine ait --- Destanı'nın kahramanının XI

Saka Türklerine ait — Destanı’nın kahramanının XI. yüzyılda Kutadgu Bilig yazıldığı sıralar Karahanlılar arasında yaşadığını, Yusuf Has Hacib’in Şehname’de geçen Turan padişahı —'in/in aslında sözü edilen destan kahramanı olduğunu belirtmesinden öğreniyoruz.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Atilla- Efrasiyab
B) Alp Er Tunga - Efrasiyab
C) Şu- Kayra Han
D) Alp Er Tunga- İskender
E) Şu- Efrasiyab

Saka Türkleri Destanları ve Şehnâme İlişkisi

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:

  • A Seçeneği (Atilla - Efrasiyab): Atilla, Avrupa Hun Devleti hükümdarıdır; Saka Türklerine ait bir destan kahramanı değildir. Bu nedenle elenir.
  • B Seçeneği (Alp Er Tunga - Efrasiyab): Saka (İskit) Türklerine ait en önemli destanlardan biri Alp Er Tunga Destanı’dır. Yusuf Has Hacib, Kutadgu Bilig adlı eserinde Firdevsî’nin Şehnâme destanında adı geçen efsanevi Turan hükümdarı Efrasiyab’ın aslında Türklerin ulu hakanı Alp Er Tunga olduğunu açıkça belirtmiştir. İfadeler metindeki boşluklarla tam olarak örtüşür.
  • C Seçeneği (Şu - Kayra Han): Şu Destanı Saka Türklerine aittir; ancak Kayra Han Altay-Yakut yaratılış mitolojisinde geçen bir tanrıdır, Şehnâme ile bir ilgisi yoktur. Bu nedenle elenir.
  • D Seçeneği (Alp Er Tunga - İskender): Alp Er Tunga doğru bir destandır; fakat Şehnâme’de Turan padişahı olarak geçen isim İskender (Makedonya kralı) değil, Efrasiyab’dır. Bu nedenle elenir.
  • E Seçeneği (Şu - Efrasiyab): Şu Destanı, Saka hükümdarı Şu’nun Büyük İskender ile olan mücadelesini anlatır. Efrasiyab olarak özdeşleştirilen kahraman ise hükümdar Şu değil, Alp Er Tunga’dır. Bu nedenle elenir.

Sonuç ve Doğrulama:
Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk gibi temel İslami dönem ilk Türkçe eserlerde, İran destanı Şehnâme’deki Turan hükümdarı Efrasiyab’ın Saka hükümdarı Alp Er Tunga olduğu vurgulanmıştır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B — Alp Er Tunga - Efrasiyab
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

İslamiyet öncesi Türk destanlarının ait oldukları boylar ve konuları hakkında pekiştirme yapmak için başka bir soru çözmek ister misin?