Şair, “Oluklar cift birinden nur akar birinden kir” diyerek
tarihsel tüaliteye (ikiliğe) dikkat ceker bitaz da. Cũnkihet
séy zittiyla ayàkta duruf va gúç kazanir, Yani - Orne-
gin büyük göçlerle darmadağın olan Türkleri tarihte büyük
devletler kurmaya ve güçlü olmaya götüren sey kötülere
savaşma, ona üstün gelme bilincidir. Keza Selcukluyu, Os-
manlıydünya tarihine altin harflerle yazdıran da bu biling
tir. işi o kadar büydk ölcütlere vurmaya da gerek yoktur
9.
(çünkü bu mücadele meydag, bijsanun bünyesindedah
kurulmuştur ve insan, iy yanları, kendine ait kótů yaola-
rini yenmek için geliştirir bunun için okur, düşünür, iyi işler
üretmeye, iyiliğe omuz vermeye çalışır. Eğer bir verde kötü
insan varsa biliniz ki kendiiçindekiiyiye sahi çıkamamıs
yo iyivan mağlup.olurken "nur-kirmücadelesinip bilincine
varamanıştir.
Bu parçada boş birakılan yere düşüncenin akişına
göre aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi en qun-
dur2
A) güzellik cirkintiậin şiddeti nispetinde fark edilir veya
kendiet ark etirif.
Bherkesin her konuda ỹi olması beklenemez.
einsani önce kendisinin yer almak istediği topluluğu iyi
belirlemelidir.
Pđünyayı sarsacak başarılara imzaatmak istiyorsak çok
sabırli ve çalışkan olmatrýız.
E) yjlige iyilkle, kötülüğe kötülükle cevap verméyi bir ref-)
leks hâline đonūştürmeliyiz.
Parçada Anlam: Düşüncenin Akışını Tamamlama
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Boşluktan önceki cümlede “Çünkü her şey zıttıyla ayakta durur ve güç kazanır.” denilerek evrendeki düaliteye (karşıtlıkların birbirini var etmesi ve beslemesi ilkesine) dikkat çekilmiştir. “Yani” bağlacı, kendinden önceki bu zıtlık kuralını açıklayan ve pekiştiren bir yargı gerektirir:
- A Seçeneği: “Güzellik, çirkinliğin şiddeti nispetinde fark edilir veya kendini fark ettirir.” ifadesi; zıtlıkların birbirinin değerini ve gücünü ortaya çıkardığı (nur-kir, iyi-kötü, güzel-çirkin) tezini doğrudan destekler ve “Yani” bağlacından sonra düşüncenin akışını eksiksiz tamamlar.
- B Seçeneği: Bireysel yetenek ve kusurlara değinmiştir; metnin ana fikri olan “zıtlıkların çatışmasıyla olgunlaşma/güç kazanma” ilkesiyle örtüşmez.
- C Seçeneği: Topluluk veya çevre seçimiyle ilgilidir; parçadaki evrensel karşıtlık ve mücadele fikrini karşılamaz.
- D Seçeneği: Sabır ve çalışkanlık tavsiyesinde bulunmuştur; boşluk öncesindeki zıtlık (düalite) vurgusuna bir açıklama getirmez.
- E Seçeneği: Kötülüğe kötülükle karşılık verme yaklaşımını savunur; oysa metin insanın kendi içindeki ve tarihteki kötülükle mücadele edip iyiyi üstün kılması gerektiğini anlatmaktadır.
Sonuç ve Doğrulama:
Paragraf genelinde Necip Fazıl’ın “nur ve kir” tezadı üzerinden iyilik ile kötülüğün, güç ile engellerin çatışması işlenmiştir. “Her şey zıttıyla ayakta durur” fikrini en net açıklayan ifade, karşıtlıkların birbirini belirginleştirdiğini vurgulayan A seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A — güzellik, çirkinliğin şiddeti nispetinde fark edilir veya kendini fark ettirir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta akışı bozan cümleler veya boşluk tamamlama sorularında kullanılan diğer bağlaç stratejilerini de birlikte incelemek ister misin?