- Sahra bir kitabı her gün eşit sayıda sayfa okuyarak bitirecektir.Sahra günde 15 sayfadan fazla okuyarak kitabı 4 günden
fazla bir sürede bitirmiştir.
Buna göre Sahra’nın okuduğu kitabın sayfa sayısı
aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Sahra’nın Okuduğu Kitabın Sayfa Sayısı Problemi
KULLANILAN KURAL VE BAĞINTI:
Kitabın toplam sayfa sayısı T, günde okunan sayfa sayısı x ve kitabın bitirilme süresi (gün sayısı) y olsun.
Verilen koşullar:
- Günde okunan sayfa sayısı: x > 15 (yani x \ge 16)
- Gün sayısı: y > 4 (yani y \ge 5)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Matematiksel Şartların Belirlenmesi
Bir sayının Sahra’nın okuduğu kitabın sayfa sayısı olabilmesi için iki temel şartı aynı anda sağlaması gerekir:
- Alt Sınır Şartı: En küçük değerler için x = 16 ve y = 5 alındığında, sayfa sayısı en az 16 \times 5 = 80 olmalıdır (T \ge 80).
- Çarpan Şartı: Sayfa sayısı (T), biri 15’ten büyük diğeri ise 4’ten büyük olacak şekilde en az bir (x, y) pozitif tam sayı çarpan çiftine ayrılabilmelidir.
Adım 2 — Tipik Seçeneklerin İncelenmesi ve Çarpan Analizi
Soru metnindeki seçenekleri bu kurala göre test edebiliriz:
- 80 Sayısı: Çarpanları 16 \times 5 olarak yazılabilir. 16 > 15 ve 5 > 4 şartı sağlandığı için olabilir.
- 90 Sayısı: Çarpanları 18 \times 5 olarak yazılabilir. 18 > 15 ve 5 > 4 şartı sağlandığı için olabilir.
- 100 Sayısı: Çarpanları 20 \times 5 olarak yazılabilir. 20 > 15 ve 5 > 4 şartı sağlandığı için olabilir.
- 91 veya 85 gibi Sayılar:
- 91’in çarpanları 1 \times 91 ve 7 \times 13’tür. 15’ten büyük çarpan alındığında (91), diğer çarpan 1 olur (1 \le 4). Çarpan 13 alındığında ise 13 \le 15 kalır. Dolayısıyla 91 olamaz.
- 85’in çarpanları 1 \times 85 ve 5 \times 17’dir (17 > 15 ve 5 > 4 olduğu için olabilir).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Kitabın sayfa sayısı 80’den küçük olamaz veya çarpanlarına ayrıldığında aynı anda biri 15’ten, diğeri 4’ten büyük iki çarpanı bulunmayan bir sayı (örneğin çarpan çiftleri kuralı sağlamayan 91 gibi bir değer) olamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çarpanlar ve Katlar
- Tanım: Bir doğal sayıyı kalansız bölen pozitif tam sayılara o sayının çarpanları (bölenleri) denir.
- Bu problemde: Kitabın sayfa sayısı, günlük sayfa sayısı ile gün sayısının çarpımı olduğu için bu iki değer sayfa sayısının çarpanlarıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece Toplam Sayfa Sayısına Bakmak
- Yanlış: Sayının sadece 80’den büyük olmasına bakarak her büyük sayının olabileceğini düşünmek.
- Doğru: Sayının 80’den büyük olması yetmez; çarpanlarına ayrıldığında x > 15 ve y > 4 koşulunu sağlayan bir çarpan çifti bulunmalıdır.
- Neden yanlış: Örneğin 91 > 80’dir ancak çarpanları (7 \times 13) şartları sağlamaz.
Sorundaki şıkları (A, B, C, D) paylaşırsan hangi seçeneğin doğru cevap olduğunu birlikte inceleyelim mi?
Cevabı uzun değil de kısaca yaz
Sahra’nın Okuduğu Kitabın Sayfa Sayısı Problemi (Kısa Çözüm)
KULLANILAN FORMÜL:
- x > 15 \rightarrow x \ge 16
- y > 4 \rightarrow y \ge 5
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — En Küçük Değerin Bulunması
- En az: T = 16 \times 5 = 80 sayfa olmalıdır.
- 80’den küçük olan hiçbir sayı olamaz.
Adım 2 — Çarpan Kontrolü
- 80 veya daha büyük bir sayının cevap olabilmesi için, çarpanlarından birinin 15’ten, diğerinin ise 4’ten büyük olması zorunludur.
- Örneğin:
- 80 = 16 \times 5
Olabilir (16 > 15 ve 5 > 4) - 91 = 13 \times 7
Olamaz (13 \le 15)
- 80 = 16 \times 5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Kitabın sayfa sayısı 80’den küçük olamaz ya da çarpanları arasında aynı anda 15’ten büyük ve 4’ten büyük bir çift bulunmayan bir sayı olamaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAM:
- Çarpan Şartı: Verilen sayının bölenlerinden biri en az 16, diğeri en az 5 olmalıdır.
SIK YAPILAN HATA:
- Yanlış: Sayının sadece 80’den büyük olmasına bakmak.
- Doğru: Sayının 80’den büyük olmasının yanında uygun çarpan çiftine de sahip olması gerekir.
Sorunun şıklarını (A, B, C, D) yazarsan doğrudan doğru seçeneği işaretleyelim mi?