Sağlıklı oldukları bilinen Özge Hanım ve 5 yaşındaki oğlu Emir’in çekirdekli vücut hücrelerinde bulunan bazı kalıtsal yapılar aşağıdaki gibi gösterilmiştir.
Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?
C) Özge ve Emir’de L ile gösterilen yapıda bazı bölümler farklılık gösterebilir.
Kalıtsal Yapıların Hiyerarşisi ve Hücredeki Konumu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Kalıtsal yapılar karmaşıktan basite doğru Kromozom > DNA > Gen > Nükleotit (KEDİGENİ) şeklinde sıralanır. İnsanlar ökaryot hücre yapısına sahip olduğundan, çekirdekli vücut hücrelerinde DNA ve gen gibi yapılar sitoplazmada değil, hücre çekirdeği içerisinde yer alır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görselde verilen yapılar incelendiğinde:
- K: Kromozom
- L: DNA molekülü
- M: Gen (DNA’nın görev birimi)
- N: Nükleotit (DNA’nın en küçük yapı birimi)
Seçeneklerin değerlendirilmesi:
- A) Sağlıklı tüm insanların vücut hücrelerinde 46 adet kromozom (K) bulunur; bu nedenle Özge ve oğlu Emir’in kromozom sayıları eşittir (Doğru).
- B) İnsan hücreleri ökaryotik yapıdadır; dolayısıyla çekirdekli vücut hücrelerinde gen (M) çekirdek içinde yer alır, sitoplazmada serbest hâlde bulunmaz (Yanlış).
- C) Biri anne diğeri oğul olsa da genetik dizilimleri tamamen aynı değildir; DNA (L) üzerindeki nükleotit dizilimleri farklılık gösterir (Doğru).
- D) Tüm insanlarda DNA’yı oluşturan nükleotit çeşitleri (N) aynıdır; bunlar Adenin, Timin, Guanin ve Sitozin olmak üzere 4 çeşittir (Doğru).
CEVAP: B) Özge ve Emir’de M ile gösterilen bölüm sitoplazmada bulunur.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Sorularda “çekirdekli vücut hücresi” veya “ökaryot canlı” vurgusu yapıldığında DNA ve genlerin çekirdekte korunduğunu, sadece çekirdeksiz prokaryotlarda (bakteriler vb.) sitoplazmada dağınık bulunduğunu unutmayınız.