MATEMATIK
3. Daire biçiminde olan I. şekildeki karton ile daire biciminde olan Il. şekildeki karton merkezleri çakı-
şacak şekilde ll. sekildeki gibi birleştirilerek hareketli bir düzenek oluşturuimustur.1 Şekil
I. Şekil
ML-Şekit
Bu düzenek ile oynanacak bir oyunda üstteki karton saat yönünde döndürülecektir. Düzenek dur-
duktan sonra kartonlar üzerindeki siyah çizgiler çakışirsa oluşan işlemlerin sonuçları toplanacak ve
elde edilen toplam oyuncunun puanını belirleyecektir.
Buna göre bir oyuncunun puanı aşağıdakilerden hangisine eşit olamaz?
C) 93
D) 183
Daire Şeklindeki Hareketli Düzenekte Puan Hesaplama
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bu soruda, döner düzenek üzerindeki sayıların ve işlemlerin hizalanmasıyla oluşan matematiksel ifadelerin sonuçlarını bulup toplamamız gerekiyor. Puan, çakışan tüm bölgelerdeki işlemlerin sonuçlarının toplamıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Düzenekteki Sayıların ve İşlemlerin Belirlenmesi
I. Şekilde (içteki küçük daire) şu sayılar bulunmaktadır: 1, 2, 3, 4.
II. Şekilde (dıştaki büyük daire) ise işlemler ve sayılar bulunmaktadır:
- 8 + (Üstte)
- - 48 (Sağda)
- \times 24 (Altta)
- 32 \div (Solda)
Adım 2 — Kartonların Başlangıç Konumundaki Puanı (III. Şekil)
III. Şekildeki çakışmaya göre işlemler şöyledir:
- Üst: 8 + 3 = 11
- Sağ: 4 - 48 = -44
- Alt: 1 \times 24 = 24
- Sol: 32 \div 2 = 16
- Toplam Puan: 11 + (-44) + 24 + 16 = 7 (A şıkkı elendi)
Adım 3 — Karton Saat Yönünde 1 Tık Döndüğünde (90 Derece)
İçteki sayılar saat yönünde kaydığında (3 sağa, 4 aşağı, 1 sola, 2 yukarı gelir):
- Üst (8 +): 2 gelir \rightarrow 8 + 2 = 10
- Sağ (- 48): 3 gelir \rightarrow 3 - 48 = -45
- Alt (x 24): 4 gelir \rightarrow 4 \times 24 = 96
- Sol (32 ÷): 1 gelir \rightarrow 32 \div 1 = 32
- Toplam Puan: 10 + (-45) + 96 + 32 = 93 (C şıkkı elendi)
Adım 4 — Karton Saat Yönünde 2 Tık Döndüğünde (180 Derece)
- Üst (8 +): 1 gelir \rightarrow 8 + 1 = 9
- Sağ (- 48): 2 gelir \rightarrow 2 - 48 = -46
- Alt (x 24): 3 gelir \rightarrow 3 \times 24 = 72
- Sol (32 ÷): 4 gelir \rightarrow 32 \div 4 = 8
- Toplam Puan: 9 + (-46) + 72 + 8 = 43 (B şıkkı elendi)
Adım 5 — Karton Saat Yönünde 3 Tık Döndüğünde (270 Derece)
- Üst (8 +): 4 gelir \rightarrow 8 + 4 = 12
- Sağ (- 48): 1 gelir \rightarrow 1 - 48 = -47
- Alt (x 24): 2 gelir \rightarrow 2 \times 24 = 48
- Sol (32 ÷): 3 gelir \rightarrow 32 \div 3 \approx 10,6 (Tam sayı çıkmaz, seçeneklerde yok)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 183
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Sayılarla İşlemler
- Tanım: Pozitif ve negatif sayıların toplama, çıkarma, çarpma ve bölme kurallarıdır.
- Bu problemde: Özellikle negatif sonuç veren çıkarma işlemleri (4-48) toplam puanı etkilemiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
İşlem Önceliği Karıştırma
- Yanlış: İşlem sonucunu bulmadan önce tüm sayıları toplamaya çalışmak.
- Doğru: Önce her bir dilimdeki işlemin sonucunu bulmalı, sonra bu dört sonucu toplamalısınız.
- Neden yanlış: Düzenek “oluşan işlemlerin sonuçları toplanacak” dediği için her bölme kendi içinde bir işlemdir.
Bu çark düzeneğinde sayıların yerini değiştirerek farklı bir puan hesaplamamı ister misin?
