Sabit Hacimli Kapta MgO ve CO₂ Kimyasal Dengesi

YKS TYT
1

2026-AYTIFEN
hacimli bir
gerçekleşen,
20. Sabit
MgO(k)+Co9) Mgco,(k)
kapta Ve sabit sIcaklikta
denge tepkimesi ile ilail
Ayni sIcaklikte kaba bir miktar C0,gaz lave
edilip sistem yeniden dengeye ulastiğinda CO,
gazinin derişimi artar.
Ke= KpRT bağintsı vardır.
artar.
Ortamin sicakliğI artirilirsa CO, gazinin derisimi
A) Yalnız I
H<0
ifadelerinden hangileri doğrudur?
B) Yalnızl
D) Il ve lll
22.. Asağydaki elektrokimyas
C)lve ll
E)|,ll ve ll
daldirimş Pl elektrt,
o01 M AgNO, Sltu
bulunmaktadir. Aka
kogularda 1 atm
elektrot -
H,ga

Soru Görseli
Soru Görseli1024×768 67.9 KB

2

Sabit Hacimli Kapta MgO ve CO₂ Kimyasal Dengesi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:

  1. Denge Sabiti (K_c): Saf katı ve sıvılar denge bağıntısına yazılmaz. Sadece gazlar ve sulu çözeltiler yazılır.
  2. K_p ve K_c İlişkisi: K_p = K_c \cdot (RT)^{\Delta n} formülü ile hesaplanır. (\Delta n = Ürün gaz katsayısı - Giren gaz katsayısı)
  3. Le Chatelier İlkesi: Dengedeki bir sisteme dışarıdan bir etki yapıldığında, sistem bu etkiyi azaltacak yöne kayar.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Tepkimeyi ve Denge Bağıntısını Analiz Edelim
Tepkime: MgO(k) + CO_2(g) \rightleftharpoons MgCO_3(k) \quad \Delta H < 0 (Ekzotermik)
Bu tepkimede sadece CO_2 gaz fazındadır. Bu durumda denge bağıntısı:

K_c = \frac{1}{[CO_2]}

Bu çok kritiktir: Sabit sıcaklıkta K_c değişmeyeceği için, sistem tekrar dengeye geldiğinde [CO_2] derişimi başlangıçtaki değerine geri dönmelidir.

Adım 2 — Birinci Öncülün Analizi
“Aynı sıcaklıkta kaba bir miktar CO_2 gazı ilave edilip sistem yeniden dengeye ulaştığında CO_2 gazının derişimi artar.”
Kaba CO_2 eklendiğinde denge ürünler yönüne kayar. Ancak ortamda saf katılar (MgO ve MgCO_3) bulunduğu sürece, sabit sıcaklıkta [CO_2] derişimi tekrar K_c değerini sağlayacak olan eski seviyesine geri döner. Bu yüzden derişim artmaz, sabit kalır.
:cross_mark: I. İfade Yanlıştır.

Adım 3 — İkinci Öncülün Analizi
K_p ve K_c ilişkisini inceleyelim:
\Delta n = (\text{Ürün gaz katsayısı}) - (\text{Giren gaz katsayısı}) = 0 - 1 = -1
Formül: K_p = K_c \cdot (RT)^{-1}
Bu ifadeyi düzenlersek: K_p = \frac{K_c}{RT} \implies K_c = K_p \cdot RT olur.
:white_check_mark: II. İfade Doğrudur.

Adım 4 — Üçüncü Öncülün Analizi
“Ortamın sıcaklığı artırılırsa CO_2 gazının derişimi artar.”
Tepkime ekzotermiktir (\Delta H < 0), yani ısı ürünler tarafındadır. Sıcaklık artırılırsa denge, ısıyı azaltmak için girenler (sol) yönüne kayar. Denge sola kaydığı için ortamdaki CO_2 gazı miktarı ve dolayısıyla derişimi artar. (Sıcaklık değiştiği için K_c değeri de değişir).
:white_check_mark: III. İfade Doğrudur.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Heterojen Denge

  • Tanım: Tepkimeye giren ve çıkan maddelerin farklı fazlarda (katı, gaz vb.) olmasıdır.
  • Bu problemde: Katıların derişimi değişmediği için dengeyi sadece gaz olan CO_2 belirler.

2. Le Chatelier İlkesi (Sıcaklık Etkisi)

  • Tanım: Sıcaklık değişimi dengeyi ve denge sabitini (K_c) değiştiren tek etkidir.
  • In this problem: Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık artışı dengeyi girenlere kaydırarak K_c değerini küçültür.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Derişim Yanılgısı

  • Yanlış: Kaba gaz eklenince derişimin her zaman artacağını düşünmek.
  • Doğru: Eğer denge bağıntısında sadece bir tane gaz varsa ve sıcaklık sabitse, o gazın derişimi ekleme-çıkarma yapılsa da denge anında eski haline döner.
  • Neden: Çünkü K_c sadece sıcaklığa bağlıdır ve bu soruda K_c = 1/[CO_2] olduğu için derişim değişemez.

Bu sorudaki ekzotermik tepkime mantığını veya K_p-K_c ilişkisindeki \Delta n hesaplamasını daha detaylı açıklamamı ister misin?