Rönesans’tan günümüze Batı resim sanatı tarihi
boyunca kompozisyonların önemli bir bileşeni olan
masa objesinin yüzeydeki varoluş biçimi, resimlendiği
dönemlerin üslubuna önemli göndermeler
içermektedir. Ayrıca resmin yapıldığı yılların sosyal,
ekonomik ve kültürel yaşantısına dair önemli veriler
sunmaktadır.
Bu parçada numaralandırılmış tamlamalarla ilgili
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. zincirleme isim tamlamasıdır.
B) II. tamlayanı ile tamlananı arasına sıfat girmiş isim tamlamasıdır.
D) IV. sıfat tamlamasıdır.
E) V. birden fazla tamlayanı olan isim tamlamasıdır.
Cümlede Tamlamalar ve Türleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İsim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan unsur isim soylu sözcüklerden oluşurken; sıfat tamlamalarında tamlayan görevindeki sözcük veya sözcükler ismi niteleyen/belirten birer sıfattır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) I. ifade: “Batı resim sanatı tarihi” söz öbeğinde birden fazla isim birbirine bağlanarak iç içe geçtiği için zincirleme isim tamlamasıdır; ifade doğrudur.
- B) II. ifade: “kompozisyonların … bileşeni” belirtili isim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına “önemli bir” niteleme ve belirtme sıfatları girmiştir; ifade doğrudur.
- C) III. ifade: “varoluş biçimi” belirtisiz isim tamlamasıdır; başındaki “-ki” ekini almış “yüzeydeki” sözcüğü bu tamlamayı niteleyen bir sıfattır; ifade doğrudur.
- D) IV. ifade: “önemli göndermeler” ifadesinde “önemli” niteleme sıfatı, “göndermeler” isimdir; dolayısıyla bir sıfat tamlamasıdır; ifade doğrudur.
- E) V. ifade: “sosyal, ekonomik ve kültürel yaşantısına” grubunda yer alan “sosyal”, “ekonomik” ve “kültürel” sözcükleri isim değil, niteleme sıfatıdır. Bu yapı isim tamlaması değil, birden fazla tamlayanı (sıfatı) olan bir sıfat tamlamasıdır; dolayısıyla bu yargı söylenemez.
CEVAP: E) V. birden fazla tamlayanı olan isim tamlamasıdır.
