Resimli Soru: Kısaltmaların Doğru Yazımı
Önemli Noktalar
- Kısaltmalar yazılırken orijinal biçimine uygun olan doğru olanlar işaretlenmiştir.
- Bazı kısaltmalarda büyük harf kullanımı önemlidir (örneğin, “TRT”, “PTT”).
- Yazım kurallarına göre, bazı kısaltmalar noktalı (ör: “Cad.”) bazılarında ise noktasız (ör: “MEB”) yazılır.
İçindekiler
- Kısaltmaların Yazımı Hakkında
- Doğru ve Yanlış Kısaltma Örnekleri
- Kısaltmaların Yazımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kısaltmaların Yazımı Hakkında
Türkçe’de kısaltmalar, sözcüklerin ya da kurum isimlerinin kısa biçimidir ve genellikle bazı kurallara göre yazılırlar. Kurallara uymak; yazının anlaşılır olması ve dilimizin doğru kullanılabilmesi açısından çok önemlidir.
Örneğin:
- Kurum isimlerinden oluşan kısaltmalar genelde büyük harfle yazılır: TRT, MEB, TBMM
- Sık kullanılan ölçü birimleri kısaltmaları küçük harfle ve noktasız yazılır: m, kg, cm
- Bazı yer isimleri veya terimler ise ilk harfi büyük, diğer harfleri küçük olarak veya noktalarla ayrı yazılabilir:
- Cad. (Cadde)
- Apt. (Apartman)
- Unvanlarda büyük harfle başlama ve noktayla bitirme yaygındır: Prof. (Profesör)
Pro Tip: Kısaltmayı doğru yazmak için, o kısaltmanın temsil ettiği kelimenin tamamını bilmek, anlamak çok faydalıdır.
Doğru ve Yanlış Kısaltma Örnekleri
| Yazım | Doğru/Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|
| TR.T | Yanlış | Doğrusu TRT (Türkiye Radyo Televizyon Kurumu) |
| MEB | Doğru | Milli Eğitim Bakanlığı’nın kısaltması |
| TBMM | Doğru | Türkiye Büyük Millet Meclisi |
| met. | Doğru | Metre kelimesinin kısaltması, noktalı |
| m | Doğru | Metrenin uluslararası kısaltması, noktasız ve küçük harf |
| Prof. | Doğru | Profesör unvanının kısaltması |
| profo. | Yanlış | Doğrusu Prof. |
| Cad. | Doğru | Cadde kelimesinin kısaltması |
| cad | Yanlış | Noktasız ve küçük harfle yanlış |
| PTT | Doğru | Posta ve Telgraf Teşkilatı kısaltması |
| P.t.T | Yanlış | Noktalama yanlış kullanılmış |
Kısaltmaların Yazımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Nokta Kullanımı: Kısaltmanın sözcüğün ilk birkaç harfini gösterdiği durumlarda (örneğin “Cad.” veya “Prof.”) nokta kullanılır. Ancak tam kısaltmalarda (örneğin PTT, TRT) nokta kullanılmaz.
- Büyük-Küçük Harf: Kısaltmada yer alan kelimenin türüne göre büyük veya küçük harf tercih edilmelidir. Önemli kurum, kuruluş isimleri ve resmi kısaltmalar büyük harfle yazılır. Ölçü birimleri ise genelde küçük harfle.
- Tutarlılık: Aynı tür kısaltmaların yazımı tutarlı olmalıdır.
- Öğrenmek İçin Kaynaklar: Türk Dil Kurumu’nun kısaltmalar konusunda yayımladığı rehber ve yazım kılavuzları güvenilirdir.
Uyarı: Kısaltmayı yanlış yazmak, yapılan yazılı iletişimin profesyonelliğini düşürür ve yanlış anlaşılmalara neden olabilir.
Sonraki Adımlar
Kısaltma türlerine göre daha detaylı rehber ister misiniz? Örneğin;
- Resmi kurum ve kuruluş kısaltmaları
- Ölçü birimleri kısaltmaları
- Unvan kısaltmaları
Hangisiyle devam etmemi istersiniz?
Resimli Soru: Kısaltmaların Yazımı (11-01-2026 18:26:41)
- Kısaltmalarda genellikle ilk harf büyük, kalan harfler küçük yazılır; gerekli olduğunda nokta kullanılır.
- Ölçü birimleri (m, cm, km, g, kg) ve kamu kurumları (TRT, TBMM, MEB, TSE, PTT, THY, SKT) kısaltmaları noktasız ve tümü büyük harfle yazılır.
- Unvanlar (Av., Prof.) ile adres ögeleri (Cad., mah.) nokta alır.
Doğru kısaltmalar:
No. • Ecz. • m • g • MEB • TBMM • km • Apt. • THY • TRT • Av. • Prof. • Cad. • mah. • KBB • cm • PTT • SKT • kg • TSE • B.
İçindekiler
1. Doğru Kısaltmalar Listesi
- Numara: No.
- Eczane: Ecz.
- Metre: m
- Gram: g
- Kilogram: kg
- Santimetre: cm
- Kilometre: km
- Milli Eğitim Bakanlığı: MEB
- Türkiye Büyük Millet Meclisi: TBMM
- Türkiye Radyo Televizyon Kurumu: TRT
- Türk Hava Yolları: THY
- Türk Standartları Enstitüsü: TSE
- Posta ve Telgraf Teşkilatı: PTT
- Son Kullanma Tarihi: SKT
- Kulak Burun Boğaz: KBB
- Apartman: Apt.
- Cadde: Cad.
- Mahalle: mah.
- Avukat: Av.
- Profesör: Prof.
- Bay (hitap): B.
2. Kısaltma Yazım Kuralları
- Tek sözcüklü unvan ve adres ögeleri “Av.”, “Prof.”, “Cad.”, “mah.” gibi nokta alır.
- Ölçü birimleri ve kamu kurumu adları tümü büyük harfle, noktasız yazılır: “m”, “cm”, “TRT”, “TBMM”.
- Çok sözcüklü kurum adları, boşluk bırakılmadan tüm harfler büyük olacak biçimde kısaltılır: $$\mathrm{T!Ü!R!K\ S!T!A!N!D!A!R!T\L!A!R\ E!N!S!T!İ!T!Ü!S!Ü}}=\mathrm{TSE}$$
- Kısaltmalar sözlük veya resmi yazışma kılavuzlarına dayanılarak seçilmelidir.
3. Özet Tablosu
| Tam İsim | Kısaltma | Nokta | Harf Özelliği |
|---|---|---|---|
| Numara | No. | Var | İlk harf büyük |
| Eczane | Ecz. | Var | İlk harf büyük |
| Metre | m | Yok | Küçük harf |
| Gram | g | Yok | Küçük harf |
| Kilogram | kg | Yok | Küçük harf |
| Santimetre | cm | Yok | Küçük harf |
| Kilometre | km | Yok | Küçük harf |
| Milli Eğitim Bakanlığı | MEB | Yok | Büyük harf |
| Türkiye Büyük Millet Meclisi | TBMM | Yok | Büyük harf |
| Türkiye Radyo Televizyon Kurumu | TRT | Yok | Büyük harf |
| Türk Hava Yolları | THY | Yok | Büyük harf |
| Türk Standartları Enstitüsü | TSE | Yok | Büyük harf |
| Posta ve Telgraf Teşkilatı | PTT | Yok | Büyük harf |
| Son Kullanma Tarihi | SKT | Yok | Büyük harf |
| Kulak Burun Boğaz | KBB | Yok | Büyük harf |
| Apartman | Apt. | Var | İlk harf büyük |
| Cadde | Cad. | Var | İlk harf büyük |
| Mahalle | mah. | Var | Küçük harfle de kabul |
| Avukat | Av. | Var | İlk harf büyük |
| Profesör | Prof. | Var | İlk harf büyük |
| Bay (hitap) | B. | Var | Tek harf büyük |
4. SSS
- Kısaltmalarda neden “Cad.” ve “mah.” nokta alırken “km” nokta almaz?
- Kurum kısaltmaları her zaman büyük harfle mi yazılır?
- Unvan kısaltmalarında nokta şart mı?
- Resmi yazışmada kısaltma sözlüğü kullanmalı mıyız?
Bu kısaltma kurallarıyla ilgili anlayışınızı test etmek üzere 3 adet alıştırma sorusu oluşturmamı ister misiniz?
@sibel19
