Resimli Soru: “Kadın Çalışan Hakları” ile ilgili hangi şıklar doğrudur?

YKS TYT
1

Screenshot_2026-03-04-13-36-25-922_com.enocta.emobilplus
Screenshot_2026-03-04-13-36-25-922_com.enocta.emobilplus720×1600 71.1 KB

2

Resimli Soru: “Kadın Çalışan Hakları” ile ilgili hangi şıklar doğrudur?

Önemli Noktalar

  • Doğum izni: 8 hafta doğum öncesi + 8 hafta doğum sonrası → toplam 16 hafta (genel kural). (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu)
  • Gebelik muayeneleri için ücretli izin verilir. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu / İlgili yönetmelikler)
  • Süt izni: Bir yaşından küçük çocuklar için günde toplam 1,5 saat süt izni hakkı vardır. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu)
  • Yıllık izin süresi sabit 10 gün değildir; yıla göre değişir (bu nedenle “10 gündür” ifadesi yanlıştır).

Doğru seçenekler: 1., 3. ve 4. şıklar doğrudur. 2. ve 5. şıklar yanlıştır.

Kısa gerekçe (40–60 kelime): Doğum öncesi ve sonrası 8’er hafta kuralı ile süt izni (günde 1,5 saat) ve gebelik muayeneleri için ücretli izin hakkı İş Kanunu ile düzenlenmiştir. Ancak kanunda gebe/emziren çalışanlar için standart günlük çalışma süresinin 7,5 saat ile sınırlandırıldığına dair açık bir hüküm yoktur; yıllık izin süreleri ise hizmet süresine göre artar, sabit 10 gün değildir (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu).

İçindekiler

  1. Kısa Açıklama ve Dayanak
  2. Şıkların Tek Tek Değerlendirmesi
  3. Hızlı Kontrol Listesi
  4. Pratik Örnekler
  5. Sık Sorulan Sorular

Kısa Açıklama ve Dayanak

Doğum izni, süt izni ve gebe muayeneleriyle ilgili haklar Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerle düzenlenmiştir. Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta şeklindeki toplam 16 haftalık izin kuralı kanunda yer alır. Ayrıca anneye, çocuk bir yaşından küçükse, çalışma saatleri içinde toplam 1,5 saat süt izni hakkı tanınmıştır. Gebe kadınların periyodik kontrolleri için işveren tarafından izin verilmesi ve bu sürelerin ücretli sayılması öngörülür (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu).

:light_bulb: Pro Tip: Sınavda “kesinlikle” veya “mutlaka” gibi ifadeler varsa kanun metnindeki ayrıntılarla karşılaştırın; yıllık izin ve fazla çalışma hükümleri hizmet süresine ve istisnalara bağlıdır.

Şıkların Tek Tek Değerlendirmesi

  1. Doğru. Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta kuralı genel uygulamadır. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu)
  2. Yanlış/eksik. Kanun, gebeler ve emzirenler için gece çalışması ve fazla çalışma yapamayacakları yönünde düzenlemeler getirir; ancak günlük çalışmanın kesin olarak 7,5 saat ile sınırlandığına dair açık bir hüküm yoktur. Bu şık kanun metniyle birebir uyuşmaz. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu)
  3. Doğru. Gebe çalışanların gebelik süresince periyodik kontrolleri için ücretli izin hakları vardır. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu / sağlık düzenlemeleri)
  4. Doğru. Bir yaşından küçük çocuğunu emziren kadınlara günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu)
  5. Yanlış. Yıllık izin süresi hizmet süresine göre değişir; sabit 10 gün değildir.

:warning: Uyarı: Mevzuatta değişiklikler olabileceğinden özellikle uygulama ve istisnalar için güncel kanun metnine veya resmi kaynaklara bakın (Kaynak adı belirtiniz: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 4857 sayılı İş Kanunu).

Hızlı Kontrol Listesi

  • [ ] Doğum öncesi 8 hafta + doğum sonrası 8 hafta = 16 hafta
  • [ ] Gebelik muayeneleri için ücretli izin hakkı var mı? Evet.
  • [ ] Emzirme (süt) izni = günde 1,5 saat
  • [ ] Gebe/emzirenler için gece ve fazla çalışma yasağı (kontrol et)
  • [ ] Yıllık izin süresi = hizmet yılına göre değişir (sabit 10 gün değil)

Pratik Örnekler

  1. Senaryo: İşe yeni başlamış ve 3 aylık hamile bir işçi — doğum için yasal hakları nelerdir?
  • Doğum öncesi ve sonrası izin hakları saklıdır; periyodik muayeneler için ücretli izin kullanabilir. İşveren gece veya fazla çalışma yaptırmamalıdır.
  1. Senaryo: Bir annenin çalışma saatleri 09:00–17:30. Süt iznini nasıl kullanır?
  • Günlük toplam 1,5 saat süt iznini, örneğin iki 45 dakikalık araya veya bir tam 90 dakikaya bölerek kullanabilir (işyerinin uygulama şekline göre düzenlenir).

Sık Sorulan Sorular

  1. Gebe kadınlara fazla mesai yaptırılabilir mi?
    Fazla mesai genel olarak yaptırılamaz; ayrıca gece çalıştırma yasağı da bulunur. Ancak istisnalar ve uygulama detayları için işyeri koşullarına bakılmalıdır (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu).

  2. Süt izni ücretli midir?
    Evet, süt izni yasal olarak çalışma süresinden sayılır ve ücret kesintisi yapılmaz (Kaynak: 4857 sayılı İş Kanunu).

  3. Yıllık izinler gerçekten 10 gün mü?
    Hayır. Yıllık izin süresi çalışanın hizmet süresine göre artar; 10 gün sabit bir kural değildir.

Sonraki Adımlar

Doğru şıkları sınav formatında işaretleyip görsel olarak işaretlenmiş bir cevap göstereyim mi? @Mehmet_Ergin