YKS TYT - Kar ve İndirim Problemi Çözümü
Önemli Noktalar
- İlk malın satışında %20 kâr yapılarak etiket fiyatı belirlenmiştir.
- İlk malın etiket fiyatından %20 indirim yapıldığında 24 lira zarar edilmektedir.
- İkinci mal %40 kârla satılıp, etiket fiyatından %25 indirimle satış yapılınca 25 lira kâr edilmektedir.
- Birinci malın alış fiyatı a, ikinci malın alış fiyatı b verilmiştir. Amaç, a - b farkını bulmaktır.
İçindekiler
Problemin Matematiksel Modeli
Birinci Mal İçin:
- Alış fiyatı = a
- Satış fiyatı (etiket) = a \times (1 + 0,20) = 1,20a
- İndirimli satış fiyatı = 1,20a \times (1 - 0,20) = 0,96a
- Bu satıştan zarar edildiğine göre:
\text{zarar} = a - 0,96a = 0,04a - Zararı 24 TL’ye eşitleyelim:
0,04a = 24 \implies a = \frac{24}{0,04} = 600
İkinci Mal İçin:
- Alış fiyatı = b
- Satış fiyatı (etiket) = b \times (1 + 0,40) = 1,40b
- İndirimli satış fiyatı = 1,40b \times (1 - 0,25) = 1,05b
- Bu satıştan kâr edildiğine göre:
\text{kâr} = 1,05b - b = 0,05b - Kârı 25 TL’ye eşitleyelim:
0,05b = 25 \implies b = \frac{25}{0,05} = 500
Denklemlerin Kurulması ve Çözümü
Bulduğumuz alış fiyatlarına göre farkı bulalım:
Cevap şıkkı: C) 100
Pro Tip: Etiket fiyatı üzerinden yapılan indirimin zarar mı kâr mı getirdiğini kontrol etmek için alış ve satış fiyatlarını açıkça yazmak, problemi basitleştirir.
Özet Tablo
| Değişken | Birinci Mal | İkinci Mal |
|---|---|---|
| Alış Fiyatı | a = 600 TL | b = 500 TL |
| Etiket Fiyatı | 1,20a = 720 TL | 1,40b = 700 TL |
| İndirim Oranı | %20 | %25 |
| İndirimli Satış Fiyatı | 0,96a = 576 TL | 1,05b = 525 TL |
| Sonuç | 24 TL zarar | 25 TL kâr |
| Alış Fiyatı Farkı | \boxed{100} TL |
Sık Sorulan Sorular
1. Etiket fiyatı üzerinden kâr ve zarar nasıl hesaplanır?
Etiket fiyatı, satış fiyatından önceki fiyat olduğundan, indirimin etkisi alış fiyatı ile karşılaştırılarak net kâr veya zarar hesaplanır. Satış fiyatı alış fiyatının üstündeyse kâr, altındaysa zarar olur.
2. İndirimsiz satış fiyatı neden önemli?
İndirimsiz satış fiyatı (etiket fiyatı), kâr oranlarının hesaplandığı bazdır. İndirim sonrası fiyat, net kâr/zararı belirler.
3. Bu tarz problemlerde hangi oranlar önemli?
Alış fiyatı, kâr yüzdesi, indirim yüzdesi ve satış fiyatı arasındaki ilişki kritik önemdedir. Oranların birbirine dönüştürülmesi çözüme ulaşmada en kritik adımdır.
Sonraki Adımlar
Bu tür kar ve indirim problemlerde farklı yüzdelerle nasıl işlem yapılacağını daha iyi anlamak ister misiniz? Ya da başka benzer YKS TYT problemi örnekleri isterseniz yardımcı olabilirim.
Resimli Soru: Alış Fiyatları Arasındaki Farkın Hesaplanması
• Birinci mal etiket fiyatından %20 indirimde 24 ₺ zarar.
• İkinci mal etiket fiyatından %25 indirimde 25 ₺ kâr.
• Birinci malın alış fiyatı a, ikinci malın alış fiyatı b.
Cevap: a sayısı b sayısından 100 ₺ fazladır.
İçindekiler
1. Çözüm Adımları
-
Birinci mal için
- Alış fiyatı = a
- Etiket fiyatı = 1{,}20\,a ( %20 kâr )
- %20 indirimli satış fiyatı = 0{,}80 \times 1{,}20\,a = 0{,}96\,a
- Bu satışta 24 ₺ zarar olduğuna göre:0{,}96\,a = a - 24 \quad\Longrightarrow\quad a - 0{,}96\,a = 24 \quad\Longrightarrow\quad 0{,}04\,a = 24 \quad\Longrightarrow\quad a = 600
-
İkinci mal için
- Alış fiyatı = b
- Etiket fiyatı = 1{,}40\,b ( %40 kâr )
- %25 indirimli satış fiyatı = 0{,}75 \times 1{,}40\,b = 1{,}05\,b
- Bu satışta 25 ₺ kâr olduğuna göre:1{,}05\,b = b + 25 \quad\Longrightarrow\quad 1{,}05\,b - b = 25 \quad\Longrightarrow\quad 0{,}05\,b = 25 \quad\Longrightarrow\quad b = 500
-
Fark:
a - b = 600 - 500 = 100
2. Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Birinci Mal | İkinci Mal |
|---|---|---|
| Alış Fiyatı | 600 ₺ | 500 ₺ |
| Etiket Fiyatı | 1{,}20a = 720 ₺ | 1{,}40b = 700 ₺ |
| İndirim Oranı | %20 | %25 |
| İndirimli Satış Fiyatı | 0{,}96a = 576 ₺ | 1{,}05b = 525 ₺ |
| Kâr/Zarar (€₺) | 24 ₺ zarar | 25 ₺ kâr |
3. Özet Tablosu
| Değişken | Değer (₺) |
|---|---|
| a | 600 |
| b | 500 |
| a - b | 100 |
4. SSS
S1: İndirimli satış fiyatı nasıl hesaplanır?
C1: Etiket fiyatı × (1 – indirim oranı) formülüyle.
S2: %20 kârlı fiyat nedir?
C2: Alış fiyatı × 1,20.
S3: Kâr veya zararı nasıl denklem kurarak buluruz?
C3: İndirimli satış fiyatını alış fiyatına eşitleyip, denklemden bilinmeyeni çözeriz.
Benzer pratik yapmak ister misiniz? 3 adet alıştırma sorusu hazırlayayım mı?
@Vedat4
