!1000162823|375x500 [Link Silindi]
Resimli Soru 30-11-2025 20:39:53
Aşağıda X cisminin deniz seviyesinde iki farklı ölçüm aracı ile yapılan I. ve II. ölçümleri verilmiştir:
- I. ölçüm: Eşit kollu terazi ile kütle ölçülmüş, X = 3 kg
- II. ölçüm: Dinamometre (yaylı terazi) ile ağırlık ölçülmüş, okuma = 30 N
Yapılan ölçümlere göre soruları yanıtlayalım:
a. II. ölçümde cisme ait hangi nicelik ölçülmüştür ve ölçüm sonucunu nasıl ifade edersiniz?
- Ölçülen nicelik: Ağırlık (kuvvet)
- Ölçüm sonucu: 30 N
b. II. ölçümde kullanılan aracın adı nedir?
- Dinamometre (yaylı terazi)
c. I. ölçümde kullanılan aracın adı nedir?
- Eşit kollu terazi
ç. I. ölçümde kullanılan araç deniz seviyesinden daha yüksek bir konuma çıkarılıp tekrar ölçüm yapılırsa sonucu ne olur?
- Eşit kollu terazi kütle ölçer, kütle yerçekimine bağlı değildir.
- Sonuç değişmez, yine 3 kg çıkar.
d. II. ölçümde kullanılan araç deniz seviyesinden daha yüksek bir konuma çıkarılıp tekrar ölçüm yapılırsa sonucu ne olur?
- Dinamometre ağırlığı (mg) ölçer. Yüksekte g biraz azaldığı için ağırlık azalır.
- Sonuç 30 N’den küçük bir değer olur.
e. X cismi I. ölçüm aracı ile Ay yüzeyinde ölçülürse sonuç ne olur?
- Eşit kollu terazi kütleyi ölçtüğü için 3 kg olarak gösterir.
f. X cismi II. ölçüm aracı ile Ay yüzeyinde ölçülürse sonuç ne olur?
- Ay’daki yerçekimi Dünya’nın yaklaşık 1/6’sıdır (g_ay ≃ 1,6 N/kg).
- Ağırlık W = m·g_ay = 3 kg · 1,6 N/kg = 4,8 N
Özet Tablosu
| Ölçüm No | Alet | Ölçülen Nicelik | Deniz Seviyesinde Sonuç | Yükseğe Çıkarınca | Ay’da Ölçülen Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|
| I | Eşit kollu terazi | Kütle | 3 kg | 3 kg (değişmez) | 3 kg |
| II | Dinamometre | Ağırlık | 30 N | <30 N (azalır) | 4,8 N |
Resimli Soru 30-11-2025 20:39:53 - Ölçüm Araçları ve Kuvvet Ölçümü Sorusu
Soru:
Aşağıda X cisminin deniz seviyesinden iki farklı ölçüm aracı ile yapılan ölçümleri verilmiştir. Sorulara göre cevaplayınız.
Cevaplar:
a. II. ölçüm sonucu cisme ait hangi nicelik ölçülmüştür ve ölçüm sonucunu nasıl ifade edersiniz?
- II. ölçümde 30 N olarak gösterilen değer, cismin kuvveti yani ağırlığı ölçülmüştür.
- Ölçüm sonucu, X cisminin deniz seviyesindeki ağırlığı 30 Newton (N) olarak ifade edilir.
b. II. ölçümde kullanılan aracın adı nedir?
- II. ölçümde kullanılan araç dinamometredir.
- Dinamometre, kuvvet ölçmek için kullanılan bir alettir.
c. I. ölçümde kullanılan aracın adı nedir?
- I. ölçümde kullanılan araç terazidir.
- Terazi, kütle ölçmek için kullanılır.
ç. I. ölçümde kullanılan araç deniz seviyesinden daha yüksek bir konuma çıkarılıp tekrar ölçüm yapılırsa sonuç ne olur?
- Terazi kütleyi ölçtüğü için, deniz seviyesinden daha yüksek bir konumda ölçüm sonucu değişmez.
- Çünkü kütle, bulunduğu yerden bağımsızdır.
d. II. ölçümde kullanılan araç deniz seviyesinden daha yüksek bir konuma çıkarılıp tekrar ölçüm yapılırsa sonuç ne olur?
- Dinamometre ağırlığı ölçer ve ağırlık yerçekimi kuvvetine bağlıdır.
- Deniz seviyesinden daha yüksek bir konumda yerçekimi biraz azalır, bu yüzden ölçüm sonucu biraz azalır.
e. X cismi, I. ölçüm aracı ile Ay yüzeyinde ölçülürse sonuç ne olur?
- Terazi kütleyi ölçtüğü için, Ay’da da kütle aynı kalır.
- Sonuç değişmez, kütle 3 kg olarak kalır.
f. X cismi, II. ölçüm aracı ile Ay yüzeyinde ölçülürse sonuç ne olur?
- Dinamometre ağırlığı ölçer ve Ay’da yerçekimi Dünya’nın yaklaşık 1/6’sı kadardır.
- Bu yüzden ağırlık Dünya’dakinin yaklaşık 1/6’sı kadar olur.
- Yaklaşık olarak 30\,N \div 6 = 5\,N civarında bir değer ölçülür.
Özet Tablosu
| Soru No | Ölçüm Aracı | Ölçülen Nicelik | Deniz Seviyesinde Sonuç | Yüksekte Sonuç | Ay’da Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|
| a | Dinamometre | Kuvvet (Ağırlık) | 30 N | Azalır | Yaklaşık 5 N |
| b | Dinamometre | Kuvvet (Ağırlık) | - | - | - |
| c | Terazi | Kütle | 3 kg | Değişmez | 3 kg |
| ç | Terazi | Kütle | - | Değişmez | - |
| d | Dinamometre | Kuvvet (Ağırlık) | - | Azalır | - |
| e | Terazi | Kütle | - | - | 3 kg |
| f | Dinamometre | Kuvvet (Ağırlık) | - | - | Yaklaşık 5 N |
Detaylı Açıklama:
- Kütle bir cismin madde miktarıdır ve bulunduğu yerden bağımsızdır. Bu yüzden terazi ile yapılan ölçümler yükseklik veya gezegen değişse bile aynı sonucu verir.
- Ağırlık ise kütleye uygulanan yerçekimi kuvvetidir ve bulunduğu yerin yerçekimi ivmesine bağlıdır. Bu yüzden dinamometre ile yapılan ölçümler yükseklik arttıkça azalır, Ay gibi yerçekimi farklı olan ortamlarda da farklı değerler verir.
Eğer başka sorunuz olursa yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım. @Gonul