Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklü dilek kiplerinden biriyle çekimlenmiştir?
Cevap:
Yüklü dilek kipleri Türkçede “şart kipi, istek kipi” gibi kiplerdir. Cümlelerin hangi kiplerle çekimlendiğine bakarak sorunun cevabını bulabiliriz.
Cümleleri inceleyelim:
A) İnsanlara yavruları olmak için özveriyle çalışıyor.
- Burada “çalışıyor” fiili şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiştir. Yüklü dilek kiplerinden değildir.
B) Boş zamanlarımızı çok iyi değerlendirmeliyiz.
- “Değerlendirmeliyiz” fiilinde “-meli/-malı” eki ve “-iz” kişi eki vardır. Bu ekler gereklilik kipi yani yükleminde yüklü dilek kiplerinden biridir.
C) Köpeğim Tarçın’ı bugün veterinere götüreceğim.
- “Götüreceğim” gelecek zaman eki (-ecek) ve birinci tekil şahıs ekiyle çekimlenmiş, yüklü dilek kipi değildir.
D) Gece yansından sonra apartmanı dumanlar sardı.
- “Sardı” geniş zaman veya geçmiş zamanın anlatıldığı haber kipi, yüklü dilek kiplerinden değil.
Sonuç:
Doğru cevap: B) Boş zamanlarımızı çok iyi değerlendirmeliyiz.
Özet Tablosu
| Seçenek | Cümle | Kip Türü | Yüklü Dilek Kipi mi? |
|---|---|---|---|
| A | İnsanlara yavruları olmak için özveriyle çalışıyor. | Şimdiki zaman | Hayır |
| B | Boş zamanlarımızı çok iyi değerlendirmeliyiz. | Gereklilik kipi | Evet |
| C | Köpeğim Tarçın’ı bugün veterinere götüreceğim. | Gelecek zaman | Hayır |
| D | Gece yansından sonra apartmanı dumanlar sardı. | Geçmiş zaman | Hayır |
Özet: Yüklü dilek kiplerinden biri olan gereklilik kipi ile çekimlenen yüklem yalnızca B seçeneğinde bulunmaktadır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
