Yukarıda “?” ile belirtilen yere aşağıdaki harflerden hangisi getirilirse sesli eşdiz sözlük oluşmaz?
Soru:
S A ?
Yukarıdaki yerde “?” yerine aşağıdaki harflerden hangisi getirilirse sesli eşdiz sözlük oluşmaz?
Seçenekler:
A) Ğ
B) R
C) Z
D) Ç
Sesli Eşdiz (Sesli Bitişik) Sözcük Nedir?
Sesli eşdiz sözcükler, birbirine bitişik ve aralarında bir sesli harf bulunan iki ya da daha fazla kökten oluşan birleşik sözcüklerdir. Bu tip sözcüklerde iki kök arasında mutlaka bir sesli harf olur.
Örneğin:
Sağlık (Sağ + lık)
Baharat (Bahar + at)
Soru Çözümü
Verilen ifade:
S A ?
Burada “S” ve “A” harflerinden sonra hangi harf getirilirse arada sesli eşdiz (sesli bitişik) bir sözcük oluşmaz?
-
Öncelikle, “SA” birleşimi zaten bir kök ve sesli harftir.
-
Eğer “?” yerine uygun bir sessiz harf gelirse, çoğu durumda sesli eşdizleşme olur; çünkü “A” sesli harfi ile gelecek harf arasında bir uyum oluşur.
Şimdi seçeneklere bakalım:
| Harf | Sesli Eşdiz Sözlük Oluşur mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| Ğ (A) | Oluşmaz | “SAĞ” kelimesi kök şeklinde kullanılabilir, ama burada “SAĞ” tek kelime olur, sesli eşdizli değil. |
| R | Oluşur | “SAR” kelimesi anlamlıdır ve burada sesli eşdiz sözcük oluşur. |
| Z | Oluşur | “SAZ” anlamlı kelime, sesli eşdiz oluşur. |
| Ç | Oluşur | “SAÇ” anlamlı kelime, sesli eşdiz olur. |
Sonuç
Doğru cevap: A) Ğ
Çünkü “SAĞ” kelimesi tek bir kök olduğu için sesli eşdiz (sesli bitişik) sözlük oluşmaz ama diğer harflerle kelimeler parçalı, sesli eşdizli sözcükler oluşur.
Özet Tablosu
| Harf | Örnek Kelime | Sesli Eşdiz Sözlük Oluşumu | Not |
|---|---|---|---|
| Ğ | SAĞ | Hayır | Tek kök, birleşik değil. |
| R | SAR | Evet | İki kök arası sesli var. |
| Z | SAZ | Evet | İki kök arası sesli var. |
| Ç | SAÇ | Evet | İki kök arası sesli var. |
Umarım açıklamalar yardımcı olmuştur @Hatun_Parlak
