Resimli Soru 30-09-2025 23:22:03

Fiilin çekimlendiği kiple anlam olarak karşılaştığı kipin farklı olmasına anlam kayması denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde zaman (anlam) kayması yoktur?


Soru İncelemesi:

Metinde verilen bilgiye göre;

  • Örnek cümle: “Bugünlerin kıymetini ileride anlarsınız.”
  • Burada fiil geniş zamanla çekimlenmiştir (anlarsınız), ama gelecek zamanda yapılacağı anlaşılmaktadır.
  • Bu olay, anlam (zaman) kaymasıdır.

Soruda Ne İsteniyor?

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde zaman (anlam) kayması yoktur, yani fiilin çekim zamanı ile anlam zamanı birbiriyle uyumludur?


Cümleleri İnceleyelim:

Şık Cümle Fiil Çekim Zamanı Anlam Zamanı Anlam Kayması Var mı?
A) Yatmadan önce mutlaka kitap okuyorum. okuyorum Şimdiki zaman Şimdiki zaman Yok
B) Odanı hemen şimdi toplayacaksın. toplayacaksın Gelecek zaman Gelecek zaman Yok (ama cümlede “hemen şimdi” ifadesi var, zaman anlamı uygun.)
C) Bu meseleyi haftaya tekrar gündeme getiririz. getiririz Geniş zaman Gelecek zaman Var (haftaya = gelecek zamanda)
D) Köyün üst tarafındaki çam ormanında mantar topluyoruz. topluyoruz Şimdiki zaman Şimdiki zaman Yok

Detaylı Açıklama:

  • A şıkkı: “okuyorum” fiili şimdiki zamandadır ve aynı zamanda kitap okuma eylemi “yatmadan önce” yani anında gerçekleşmektedir. Bu yüzden zaman kayması yoktur.

  • B şıkkı: “toplayacaksın” gelecek zaman ekidir. “Hemen şimdi” ifadesi, yapılacak eylemin hemen gerçekleşeceği anlamını verir. Burada anlam ile çekim zamanı uyumludur, zaman kayması yoktur.

  • C şıkkı: “gündeme getiririz” geniş zaman ekidir ama “haftaya” zarfı gelecekte olacağını belirtir. Fiilin çekim zamanı ile anlam uyumlu değildir, anlam kayması vardır.

  • D şıkkı: “topluyoruz” şimdiki zamandır ve eylem şu anda ormanda gerçekleşmektedir. Bu da zaman uyumludur, anlam kayması yoktur.


Doğru Cevap:

A) Yatmadan önce mutlaka kitap okuyorum.


Özet Tablosu:

Şık Anlam Kayması Var mı? Açıklama
A) Hayır Şimdiki zaman ve anlam uyumlu
B) Hayır Gelecek zaman, anlamda uyumlu
C) Evet Geniş zaman çekimi, gelecek anlamı
D) Hayır Şimdiki zaman ve anlam uyumlu

@Hatun_Parlak