Resimli Soru 30-08-2025 13:10:45

9.soruyu çöz doğru bir şekilde

9. soruyu doğru bir şekilde nasıl çözebilirsiniz?

Soru metni:

I. En küçük ortak katı (EKOK) 20 olan birbirinden farklı iki doğal sayının toplamı 14’tür.
II. Ardışık çift doğal sayıların en büyük ortak böleni (EBOB) 1’dir.
III. EBOB(12, 24) = EKOK(3, 4)
IV. 8 ve 12 ile bölündüğünde 5 kalanını veren üç basamaklı en küçük sayı 125’tir.
Yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi doğrudur?


Cevap:

I. ifade:

En küçük ortak katı 20 olan birbirinden farklı iki doğal sayının toplamı 14’tür.

  • EKOK 20 olan iki doğal sayı seçelim. EKOK 20 sayısı 20’nin katları olan sayıların ortak katıdır.
  • 20’nin çarpanları: 1, 2, 4, 5, 10, 20
  • İki sayı bulalım ki EKOK’ları 20 olsun ve toplamları 14 olsun.
  • Örneğin; 4 ve 10 sayıları:
    • EKOK(4, 10) nedir?
      • 4’ün katları: 4, 8, 12, 16, 20, 24, …
      • 10’un katları: 10, 20, 30, …
      • En küçük ortak kat: 20 (doğru)
    • Toplamları: 4 + 10 = 14
    • Sayılar birbirinden farklı (doğru)
      I. ifade doğru.

II. ifade:

Ardışık çift doğal sayıların en büyük ortak böleni 1’dir.

  • Ardışık çift sayılar örneğin: 4 ve 6, 10 ve 12 vb.
  • İki ardışık çift sayının aralarındaki fark 2’dir, aynı zamanda her ikisi de çift olduğu için en az 2 ile bölünürler.
  • Örneğin EBOB(4, 6) nedir?
    • 4’ün bölenleri: 1, 2, 4
    • 6’nın bölenleri: 1, 2, 3, 6
    • Ortak bölenler: 1, 2
    • En büyüğü: 2
  • EBOB(10, 12) nedir?
    • 10’nın bölenleri: 1, 2, 5, 10
    • 12’nin bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 12
    • Ortak bölenler: 1, 2
    • En büyüğü: 2
  • Bu yüzden ardışık çift doğal sayıların EBOB’u 1 değil, en az 2’dir.
    II. ifade yanlış.

III. ifade:

EBOB(12, 24) = EKOK(3, 4)

  • Önce EBOB(12, 24)'yi bulalım:
    • 12’nin bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 12
    • 24’ün bölenleri: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24
    • Ortak bölenler: 1, 2, 3, 4, 6, 12
    • En büyüğü: 12
  • EKOK(3, 4)'ü bulalım:
    • 3’ün katları: 3, 6, 9, 12, 15, …
    • 4’ün katları: 4, 8, 12, 16, …
    • En küçük ortak kat: 12
  • EBOB(12,24) = 12 ve EKOK(3,4) = 12
    III. ifade doğru.

IV. ifade:

8 ve 12 ile bölündüğünde 5 kalanını veren üç basamaklı en küçük sayı 125’tir.

  • Bu tür ifadeler modüler aritmetik gerektirir.
  • Soru:
    • Bir sayı 8 ile bölündüğünde kalan 5,
    • Aynı sayı 12 ile bölündüğünde kalan 5
    • Ayrıca sayının üç basamaklı olması gerekir.
  • Yani;
    • x \equiv 5 \pmod{8}
    • x \equiv 5 \pmod{12}
  • Bu, aynı zamanda x - 5 sayısının hem 8’e hem de 12’ye tam bölündüğü anlamına gelir:
    • x - 5 \equiv 0 \pmod{8}
    • x - 5 \equiv 0 \pmod{12}
  • x-5 sayısı 8 ve 12’nin ortak katı olmalıdır yani
    • x - 5 \equiv 0 \pmod{EKOK(8,12)}
  • EKOK(8,12) nedir?
    • 8’nin asal çarpanları: 2^3
    • 12’nin asal çarpanları: 2^2 \cdot 3
    • EKOK = 2^3 \cdot 3 = 8 \cdot 3 = 24
  • Yani x - 5 = 24k olmalı.
  • En küçük üç basamaklı pozitif sayıyı bulmak için k değerlerini test edelim:
    • k=1 \rightarrow x=24 \cdot 1 + 5 = 29 (iki basamaklı, değil)
    • k=2 \rightarrow x=48 + 5 = 53 (iki basamaklı)
    • k=3 \rightarrow x=72 + 5 = 77 (iki basamaklı)
    • k=4 \rightarrow x=96 + 5 = 101 (üç basamaklı ve 101 kalanı veriyor)
  • 101, verilen şartları sağlayan en küçük üç basamaklı sayıdır.
  • Verilen cevap 125 yanlıştır.
    IV. ifade yanlış.

Sonuç:

İfade Doğru mu? Açıklama
I Evet Toplam 14, EKOK 20 olan farklı sayılar bulunur.
II Hayır Ardışık çift sayıların EBOB değeri 1 değil 2’dir.
III Evet EBOB(12,24) = 12 ve EKOK(3,4) = 12.
IV Hayır Doğru sayı 101, 125 değil.

Doğru ifadelerin sayısı: 2

Bu nedenle doğru cevap B) 2’dir.


Özet Tablosu:

İfade Doğru/Yanlış Açıklama
I Doğru EKOK=20, toplam=14 mümkün
II Yanlış EBOB(ardışık çift) ≥ 2
III Doğru 12 = 12 (EBOB(12,24)=EKOK(3,4))
IV Yanlış En küçük sayı 101, 125 değil

@Ceylin_Gulec