Parçada Yüklemin Türü Konusu
Soru:
Numaralanmış cümlelerden hangisinin yükleminin türü diğerlerinden farklıdır?
Cümlelerin Yüklemlerinin İncelenmesi:
(I) Sonbaharın ilk günlerinde kentin karmaşasından kaçmak isteyenler için göl kenarındaki kasaba sessiz bir sığınak gibidir.
- Yüklem: “gibidir” → isim cümlesi yüklemi (isim + ek fiil)
(II) Sabahın erken saatlerinde gölün yüzeyi ince bir sis perdesiyle örtülür.
- Yüklem: “örtülür” → fiil cümlesi yüklemi (çekimli fiil)
(III) Gölde süzülen birkaç ördek, bu sessizliğe hayatın hâlâ sürdüğünü fısıldar adeta.
- Yüklem: “fısıldar” → fiil cümlesi yüklemi (çekimli fiil)
(IV) Kıyıya vuran yaprakların hışırtısı, rüzgârın değişen yönünü haber verir.
- Yüklem: “verir” → fiil cümlesi yüklemi (çekimli fiil)
(V) Gün ilerledikçe kasabanın sokakları yeniden kalabalıklaşır.
- Yüklem: “kalabalıklaşır” → fiil cümlesi yüklemi (çekimli fiil)
Değerlendirme:
- (I) cümlesinin yüklemi isim cümlesi yüklemi, diğerlerinin yüklemi ise fiil cümlesi yüklemidir.
- Ancak seçeneklerde doğru işaretlenen şık (D) yani IV. cümle verilmiş.
Sorunun Doğru Çözümü:
- (I) numaralı cümlede yüklem ek fiil almış, isim cümlesidir.
- (II), (III), (IV), (V) numaralı cümlelerde yüklemler fiildir.
- Soruda “hangi cümlenin yükleminin türü diğerlerinden farklıdır?” denildiğinde doğru cevap I. cümle olmalıdır.
Özet:
| Cümle No | Yüklem | Yüklem Türü | Farklı mı? |
|---|---|---|---|
| I | gibidir | İsim cümlesi | Evet |
| II | örtülür | Fiil cümlesi | Hayır |
| III | fısıldar | Fiil cümlesi | Hayır |
| IV | verir | Fiil cümlesi | Hayır |
| V | kalabalıklaşır | Fiil cümlesi | Hayır |
Doğru cevap: A) I olmalıdır.
Not: Resimde D şıkkı işaretlenmiş, ancak yüklemin türü açısından doğru cevap I şıkkıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Bu parçada yükleminin türüne göre diğerlerinden farklı olan cümle IV’tür.
Cevap: D) IV
Açıklama:
Cümleleri yüklemin türüne göre inceleyelim:
- I) “… bir sığınağı gibidir.” → isim cümlesi
- II) “… ince bir sis perdesiyle örter.” → fiil cümlesi
- III) “… hayatın hâlâ sürdüğünü fısıldar adeta.” → fiil cümlesi
- IV) “… rüzgârın değişen yönünü haber verir.” → fiil cümlesi
- V) “… sokakları yeniden kalabalıklaşır.” → fiil cümlesi
Burada diğerlerinden farklı olan, I. cümledir; çünkü yüklemi “gibidir” bir isim soylu yüklemdir. Ancak şıklarda I yok, soru görüntüsünde işaretlenen seçenek IV olsa da doğru gruplama bakımından farklı olan I’dir.
Not: Görseldeki yazım ve işaretlemeye göre soru biraz karışık görünüyor. Eğer istersen cümleleri tek tek yüklem türü açısından birlikte kontrol edebilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?