!20250829_222121|690x273 [Link Silindi]
2AB1 sayısının 9 ile bölümünden kalan 7’dir. Sayı 11 ile tam bölündüğüne göre A sayısı aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Cevap:
Problemin Anlaşılması
- Sayı: 2AB1 (burada A ve B rakamlardır)
- 9 ile bölme işleminin kalanı: 7
- Sayı 11 ile tam bölünüyor.
Amacımız: A’nın alabileceği değerleri verilen seçenekler içinde bulmak.
Temel Bilgiler
- Bir sayının 9 ile bölümünden kalan: sayının rakamlarının toplamının 9 ile bölümünden kalana eşittir.
- Bir sayının 11 ile bölünebilmesi için: rakamların tek ve çift hanelerinin farkı 0 veya 11’in katı olmalıdır.
Adım 1: Sayının 9 ile bölümünden kalan kalanı inceleme
Sayının rakamları: 2, A, B, 1
Rakamların toplamı:
S = 2 + A + B + 1 = (3 + A + B)
Bu toplamın 9 ile bölümünden kalan sayının 9 ile bölümünden kalanla aynı olacaktır. Soruda sayının 9 ile bölümünden kalan 7 olarak verilmiş.
Yani,
(3 + A + B) \mod 9 = 7
Buradan,
3 + A + B \equiv 7 \pmod{9}
O zaman,
A + B \equiv 4 \pmod{9}
Çünkü 3 + A + B \equiv 7, A + B \equiv 7 - 3 = 4 \mod 9
O halde:
A + B = 4 \quad \text{veya} \quad A + B = 13 \quad \text{(9 fazlası olabilir)}
Ancak rakamlar 0-9 arasında olduğundan A + B en fazla 9 + 9 = 18 olabilir.
Adım 2: Sayının 11 ile bölünebilme şartı
11 ile bölünebilme kuralı şöyledir:
| (toplam\_tek) - (toplam\_çift) | = 0 \text{ veya } 11'in katı
Rakamların sırası: 2 (binler), A (yüzler), B (onlar), 1 (birler)
- Tek pozisyonlar (1., 3.): 2, B
- Çift pozisyonlar (2., 4.): A, 1
Tek pozisyonlar toplamı:
T = 2 + B
Çift pozisyonlar toplamı:
C = A + 1
11 ile bölünebilmek için:
|T - C| = | (2 + B) - (A + 1) | = |1 + B - A| = 0, 11, 22, ...
En uygun olan:
|1 + B - A| = 0 \quad \text{veya} \quad 11
Şimdi bu olayları inceleyelim:
- İlk olarak:
1 + B - A = 0 \quad \implies \quad B = A - 1
–veya–
1 + B - A = \pm 11
Hatırlayalım: A ve B rakam, yani 0-9 aralığında.
Eğer:
1 + B - A = 11 \implies B = A + 10 \to mümkün değil.
Eğer:
1 + B - A = -11 \implies B = A - 12 \to mümkün değil.
O yüzden sadece
B = A - 1
durumu geçerlidir.
Adım 3: İki şartı birleştirme
Önceden bulduk:
A + B \equiv 4 \pmod{9}
ve
B = A - 1
Bu ifadeleri birlikte kullanalım:
A + B = A + (A - 1) = 2A - 1
O halde:
2A - 1 \equiv 4 \pmod{9}
$
2A \equiv 5 \pmod{9}
$
Şimdi 9 modunda 2A ≡ 5 olan A’yı bulalım.
9 ile bölümünde 2 sayısının tersi (çarpımsal) 5’tir çünkü 2 \times 5 = 10 \equiv 1 \mod 9
Öyleyse,
A \equiv 5 \times 5 = 25 \equiv 7 \pmod{9}
Çünkü 25 - 2 \times 9 = 25 - 18 = 7
Yani:
A \equiv 7 \pmod{9}
A rakamıdır, yani 0 ile 9 arasında. A=7 olabilir.
Adım 4: A’nin değerlerini kontrol et
Seçenekler: A=0, 1, 2, 6, 7
Bulduğumuza göre en uygun olan:
- A=7
Bu noktada hatırlayalım ki,
B = A - 1 = 7 - 1 = 6
Yani;
- A=7
- B=6
Adım 5: Sayının doğruluğunu kontrol et
-
Rakamlar: 2,7,6,1 → sayı 2761
-
9 ile bölümünden kalanı kontrol et:
Rakamlar toplamı: 2+7+6+1 = 16
16 mod 9 = 7 (doğru)
- 11 ile bölüm kontrolü:
Tekler: 2 + 6 = 8
Çiftler: 7 + 1 = 8
Fark: 8 - 8 = 0, 11’in katı → 11 şartı sağlanıyor.
- Sayı 11 ile tam bölünüyor mu?
2761 ÷ 11 = 251 (tam bölünüyor)
Sonuç:
A sayısı 7 olabilir.
Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. 9 ile bölüm | (3 + A + B) mod 9 = 7 → A + B ≡ 4 mod 9 | A + B ≡ 4 (veya 13) |
| 2. 11 ile bölüm | (2 + B) - (A + 1) | |
| 3. Modül Denklemi | 2A -1 ≡ 4 (mod 9) → 2A ≡ 5 → A ≡ 7 (mod 9) | A = 7 |
| 4. B hesaplama | B = A - 1 | B = 6 |
| 5. Doğrulama | 2761 rakamları ile kontrol | Kalan ve bölünebilme şartları sağlandı |
Doğru cevap: E) 7