!WhatsApp Image 2026-03-29 at 1.58.42 PM|375x500 [Link Silindi]
Soruların tamamını adım adım çözelim:
SORU 6:
H₂O ve CO₂ bileşiklerinin Lewis yapısını çiziniz ve polar-apolar durumlarını yazınız.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Lewis yapısı: Atomların valans elektronlarının paylaşımları ve yalnız elektron çiftleri gösterilir.
- Polar molekül: Molekülün kısmi pozitif ve negatif kutuplarının eşit dağılım göstermemesi.
- Apolar molekül: Molekülde elektrik yük dağılımı simetrik ise molekül apolardır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — H₂O Lewis Yapısı
- Oksijen (O) atomunun 6 valans elektronu, Her hidrojen (H) atomunun 1 valans elektronu vardır.
- O, 2 hidrojen ile kovalent bağ yapar.
- Oksijenin 4 yalnız elektron (2 çift) vardır.
- Yapı şöyle olur: H–O–H, O’nun iki yanında 2 çift yalnız elektron bulunur.
Adım 2 — H₂O Polarite
- Molekül bent (açı yapılı), yani simetrik değil.
- Oksijen elektronegatiflik olarak hidrojenden daha yüksek (O=3.5, H=2.1).
- Bu yüzden molekül polar olur.
Adım 3 — CO₂ Lewis Yapısı
- C atomunun 4 valans elektronu, O atomunun 6 valans elektronu vardır.
- Karbonla oksijenler arasında çift bağ kurulur (C=O).
- Oksijenlerin her biri 2 çift yalnız elektron taşır.
- Yapı şematik: O=C=O (lineer).
Adım 4 — CO₂ Polarite
- Molekül lineer ve simetriktir.
- Oksijenlerin elektronegatifliği yüksek ve aynı uzaklıktadır.
- Kutuplaşmalar birbirini dengeler.
- Molekül apolar olur.
SORU 7:
İyonik bağlı bileşik tablosunu doldurunuz.
| Bileşiğin Adı | Bileşiğin Formülü |
|---|---|
| Magnezyum oksit | MgO |
| CaBr₂ | |
| KCN | |
| Sodyum hidroksit | NaOH |
| Lityum klorür | LiCl |
SORU 8:
Zayıf etkileşimleri eşleştiriniz.
| Etkileşim Türü | Doğru Eşleşme |
|---|---|
| a) İyon – Dipol Etkileşimi | (NaCl – H₂O) |
| b) İyon – İndüklenmiş Dipol Etkileşimi | (CaCl₂ – BH₃) |
| c) Dipol – Dipol Etkileşimi | (NH₃ – CO₂) |
| d) Dipol – İndüklenmiş Dipol Etkileşimi | (H₂S – H₂O) |
| e) İndüklenmiş Dipol – İndüklenmiş Dipol Etkisi (London Kuvveti) | (CCl₄ – CH₄) |
SORU 9:
Oksijen (O) ve Flor (F) elementlerinin elektronegatiflik değerleri verilmiştir.
| Element | Elektronegatiflik Değeri |
|---|---|
| Oksijen (O) | 3,5 |
| Flor (F) | 4,0 |
Buna göre OF bileşiğinde bağ türü polar kovalent bağdır çünkü aralarındaki elektronegatiflik farkı 0,5-1,7 arasındadır ve bu fark polar kovalent bağ sınırları içindedir.
SORU 10:
Aşağıdaki moleküllerin polar veya apolar olduğunu yazınız.
| Molekül | Polar – Apolar |
|---|---|
| H₂ | Apolar |
| BH₃ | Apolar (simetrik) |
| HF | Polar |
| NH₃ | Polar |
SORU 11:
Elementlerin Lewis nokta gösterimlerini yazınız.
- Li: 1 valans elektronu ●
- S: 6 valans elektronu ●●
- Mg: 2 valans elektronu ●●
- Ar: 8 valans elektronu ●● (tam dolu)
- K: 1 valans elektronu ●
(Not: Noktalar valans elektronu sayısını gösterir.)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
6.
- H2O: Lewis gösterimi: H—O—H ve O atomunun 2 tane yalnız elektron çifti (toplam 4 nokta). Molekül durumu: Polar (bükümlü geometri nedeniyle).
- CO2: Lewis gösterimi: O=C=O (her O ile C arasında çift bağ). Molekül durumu: Apolar (lineer yapı, dipoller birbirini yok eder).
7. (İyonik bileşikler tablosu)
- Magnezyum oksit → MgO
- CaBr2 → Kalsiyum bromür
- Sodyum hidroksit → NaOH
- KCN → Potasyum siyanür
- Lityum klorür → LiCl
8. (Eşleştirmeler)
- İyon — Dipol Etkileşimi: NaCl — H2O
- İyon — İndüklenmiş Dipol Etkileşimi: CaCl2 — BH3
- Dipol — Dipol Etkileşimi: H2S — H2O
- Dipol — İndüklenmiş Dipol Etkileşimi: NH3 — CO2
- İndüklenmiş Dipol — İndüklenmiş Dipol (London kuvveti): CCl4 — CH4
9.
- Verilen elektronegatiflikler: O = 3.5, F = 4.0. OF2 bileşiğinde bağ türü: Kutuplu kovalent bağ (polar kovalent) — iki ametal arasındaki ΔEN ≈ 0.5 olup bağın kovalent fakat kutuplu olduğunu gösterir.
10. (Moleküllerin polar/apolar)
- H2 — Apolar
- BF3 — Apolar (üçgen düzlem, bağ dipolleri birbirini iptal eder)
- HF — Polar
- NH3 — Polar
11. (Elementlerin Lewis nokta gösterimi — valans elektron sayıları)
- Li (3): 1 valans elektronu → Li·
- S (16): 6 valans elektronu → S etrafında 6 nokta (••S•• şeklinde gösterilir)
- Mg (12): 2 valans elektronu → Mg··
- Ar (18): 8 valans elektronu → :Ar: (8 nokta, tam oktet)
- K (19): 1 valans elektronu → K·
AÇIKLAMA:
- Lewis gösterimi atomun etrafına valans elektron sayısını nokta ile yazarak yapılır.
- Molekül polar/apolar değerlendirmesinde hem bağ dipolleri hem de molekül geometrisi (simetri) dikkate alınır. Örneğin BF3’te bağlar polar olabilir ama simetrik olduğu için molekül apolar olur.
- İyonik vs kovalent ayrımı için element türü (metal + ametal → iyonik; ametal + ametal → kovalent) ve elektronegatiflik farkı kullanılır.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Lewis Yapısı
- Tanım: Valans elektronların noktalarla gösterimi ve bağların çizgilerle ifadesi.
- Bu problemde: Molküldeki bağları ve yalnız elektron çiftlerini gösterdik.
- Polar — Apolar
- Tanım: Elektron dağılımının eşit/neq eşit olması; dipol moment varlığı.
- Bu problemde: Molekül geometrisi ile bağ polaritelerini kullanarak karar verildi.
- Moleküller arası zayıf etkileşimler
- Tanım: İyon-dipol, dipol-dipol, indüklenmiş dipol, London kuvvetleri gibi etkileşim türleri.
- Bu problemde: Verilen çiftlere uygun etkileşim tipi eşleştirildi.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?