CEVAP:
- İyonik bağlı bileşiklerin sistematik adları:
| Bileşik Formülü | Sistematik Adı |
|---|---|
| NaOH | Sodyum hidroksit |
| Li₂SO₄ | Lityum sülfat |
| NH₄NO₃ | Amonyum nitrat |
| MgCO₃ | Magnezyum karbonat |
| Al₂S₃ | Alüminyum sülfür |
- Kovalent bağlı bileşiklerin sistematik adları:
| Bileşik Formülü | Sistematik Adı |
|---|---|
| CO | Karbon monoksit |
| N₂O | Diazot monoksit (Azot monoksit) |
| CO₂ | Karbon dioksit |
| SO₃ | Kükürt trioksit |
| CCl₄ | Karbon tetraklorür |
- Madde çiftlerinin etkileşim türleri:
| Madde Çifti | Etkileşim Türü |
|---|---|
| K⁺ - H₂O | İyon-Dipol Etkileşimi |
| H₂O – CH₄ | London (Geçici Dipol) Kuvvetleri |
| HCl – H₂S | Hidrojen Bağı ve Dipol-Dipol Etkileşimi |
| CO₂ – CO₂ | Dipol-Dipol Etkileşimi |
| He – He | London (Dağılım) Kuvvetleri |
- Erime noktaları karşılaştırması:
- ₁₉K < ₁₁Na < ₁₂Mg erime noktalarına göre; Potasyum < Sodyum < Magnezyum şeklindedir çünkü Mg metalik bağları daha kuvvetlidir.
-
Mg ile ₁₇Cl atomunun oluşturduğu bileşiğin formülü: MgCl₂
-
₁₁Al ile SO₄²⁻ taneciklerinin oluşturduğu bileşiğin formülü: Al₂(SO₄)₃
-
Katyon ve anyonların bileşik formülleri ve iyon oranları:
| İyon Oranı | Cl⁻ | O²⁻ | OH⁻ | SO₄²⁻ | CH₃COO⁻ |
|---|---|---|---|---|---|
| Na⁺ İyon Oranı | 1 | - | 1 | - | - |
| Mg²⁺ İyon Oranı | 2 | 1 | - | 1 | - |
| NH₄⁺ İyon Oranı | 1 | - | - | - | 1 |
- Lewis yapıları:
- HCl: H - Cl arasındaki tek bağ
- H₂O: O atomu ile iki H bağı, iki serbest elektron çifti
- CO₂: C atomu ile iki O atomu arasında çift bağlar (O=C=O)
- NH₃: N atomu ortada, üç H bağı ve bir serbest elektron çifti
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Görseldeki 9. sınıf kimya çalışma kağıdındaki soruları çözünüz.
CEVAP:
- Aşağıda verilen iyonik bağlı bileşiklerin adları
- NaOH — Sodyum hidroksit
- Li2SO4 — Lityum sülfat
- NH4NO3 — Amonyum nitrat
- MgCO3 — Magnezyum karbonat
- Al2S3 — Alüminyum sülfür
- Aşağıda verilen kovalent bağlı bileşiklerin adları
- CO — Karbon monoksit
- N2O — Diazot monoksit (veya dinitrojen monoksit)
- CO2 — Karbon dioksit
- SO2 — Kükürt dioksit
- CCl4 — Karbon tetraklorür
- Madde çiftlerinin etkileşim türleri
- K+ — H2O : İyon-dipol etkileşimi
- H2O — CH4 : Dipol — indüklenmiş dipol (dipol-indüklenmiş dipol)
- HCl — H2S : Dipol-dipol etkileşimi
- CO2 — CO : Dipol — indüklenmiş dipol etkileşimi (CO polar, CO2 apolar; CO2 indüklenir)
- He — He : London (dispersiyon) kuvvetleri / anlık dipol-anlık dipol
- 19K, 11Na, 12Mg elementlerinin erime noktalarına göre karşılaştırma
- Sıralama: Mg > Na > K
- Açıklama: Mg iyon başına iki değerlikli elektron verdiği için (metalik bağda daha fazla elektron yoğunluğu) ve atom yarıçapı daha küçük olduğu için metal bağları daha güçlüdür; Na atomu K’ya göre daha küçüktür ve daha güçlü bağ oluşturur, bu yüzden Na > K.
- 12Mg ile 17Cl atomunun oluşturduğu bileşiğin formülü
- MgCl2
- Al^3+ ile SO4^2− taneciklerinin oluşturduğu bileşiğin formülü
- Al2(SO4)3
- Katyon ve anyondan oluşan bileşiklerin formülleri ve iyon oranları
-
Na+ ile:
- Cl− → NaCl (Na+:Cl− = 1:1)
- O2− → Na2O (Na+:O2− = 2:1)
- OH− → NaOH (Na+:OH− = 1:1)
- SO4^2− → Na2SO4 (Na+:SO4^2− = 2:1)
- CH3COO− → NaCH3COO (veya NaC2H3O2) (Na+:CH3COO− = 1:1)
-
Mg^2+ ile:
- Cl− → MgCl2 (Mg^2+:Cl− = 1:2)
- O2− → MgO (Mg^2+:O2− = 1:1)
- OH− → Mg(OH)2 (Mg^2+:OH− = 1:2)
- SO4^2− → MgSO4 (Mg^2+:SO4^2− = 1:1)
- CH3COO− → Mg(CH3COO)2 (Mg^2+:CH3COO− = 1:2)
-
NH4+ ile:
- Cl− → NH4Cl (NH4+:Cl− = 1:1)
- O2− → (NH4)2O ((NH4+):O2− = 2:1)
- OH− → NH4OH (NH4+:OH− = 1:1)
- SO4^2− → (NH4)2SO4 ((NH4+):SO4^2− = 2:1)
- CH3COO− → NH4CH3COO (NH4+:CH3COO− = 1:1)
- Aşağıdaki taneciklerin Lewis yapıları (yazılı açıklama)
- HCl: H—Cl ; Cl atomunun etrafında 3 adet lone pair (toplam 6 adet bağlanmamış elektron).
- H2O: H—O—H ; O atomunun etrafında 2 adet lone pair (toplam 4 bağlanmamış elektron).
- CO2: O=C=O (doğrusal) ; her O atomunun etrafında 2 adet lone pair, C’nin lone pair’i yok.
- NH3: N bağlı üç H (H—N—H ve bir H yukarı), N atomunun etrafında 1 adet lone pair (piramit şeklinde).
Ek (görselde üstte istenen elementlerin nokta yapıları):
- HF: H—F (F üzerinde 3 lone pair)
- Br2: Br—Br (her Br üzerinde 3 lone pair)
- H2O: yukarıda açıklandı
- NH3: yukarıda açıklandı
- BF3: B merkezde; B—F üç tek bağ; B oktetini tamamlamamış (3 bağ, 6 elektron); her F üzerinde 3 lone pair
AÇIKLAMA: Yukarıdaki cevaplar temel iyonik/kovalent adlandırma kurallarına, Lewis yapı kurallarına (oktete dikkat) ve moleküller arası etkileşimlerin türlerine (iyon-dipol, dipol-dipol, indüklenmiş dipol, dispersiyon) dayanmaktadır.
TEMEL KAVRAMLAR:
- İyonik bağ: Metal + ametal arasında elektron transferi ile oluşur; adlandırmada katyon adı önce gelir.
- Kovalent bağ: Ametaller arasında elektron paylaşımı; bileşik adlandırmasında önekler kullanılabilir.
- Lewis yapısı: Valans elektronlarının gösterimi; atomların oktet kurusuna dikkat edilir.
- Moleküller arası etkileşimler: Elektriksel kutuplaşma ve anlık dipoller etkileşim türlerini belirler.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?