!1000000579|666x500 [Link Silindi]
Soru: Aşağıda X noktasından harekete başlayan ve farklı yollar kullanarak aynı sürede Y noktasına ulaşan hareketlilerin kullandıkları yollar modellenmiştir. Buna göre A, B, C ve D hareketlileriyle ilgili olarak;
I. Hareketlilerin yer değiştirmeleri eşittir.
II. D aracının sürati diğerlerinden fazladır.
III. C aracının hızı ve sürati eşittir.
İfadelerinden hangileri doğrudur?
Cevap:
Bu soruda, X noktasından Y noktasına farklı yollarla hareket eden araçların yer değiştirmeleri, hızları ve süratleri hakkında verilen ifadelerin doğruluğu sorgulanmaktadır.
1. Temel Kavramlar
| Terim | Tanım |
|---|---|
| Yer değiştirme | Bir cismin başlangıç noktası ile son noktası arasındaki doğru mesafe ve yön. |
| Yol | Cismin hareketi sırasında kat ettiği toplam mesafe. |
| Sürat | Kat edilen yolun zamana oranı (skaler büyüklük, yönü yoktur). |
| Hız | Yer değiştirmenin zamana oranı (vektörel büyüklük, yönü vardır). |
2. Verilen Bilgiler
- X’ten Y’ye farklı yollar var:
- A: 150 km
- B: 120 km
- C: 90 km
- D: 200 km
- Tüm araçlar aynı sürede Y noktasına ulaşıyor.
3. İfadelerin Analizi
I. “Hareketlilerin yer değiştirmeleri eşittir.”
- Yer değiştirme, başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki en kısa mesafedir.
- Tüm araçlar X’ten Y’ye gidiyor, dolayısıyla yer değiştirmeleri eşittir.
- Doğru.
II. “D aracının sürati diğerlerinden fazladır.”
- Sürat = Yol / Zaman
- D aracı 200 km yol kat ediyor, diğerleri daha kısa yol.
- Aynı sürede gittiklerine göre, D aracının sürati en yüksektir.
- Doğru.
III. “C aracının hızı ve sürati eşittir.”
- Hız ve sürat ancak hareket doğrusal ve tek yönde ise eşit olur.
- C aracı 90 km yol kat ediyor, fakat yer değiştirmesi X-Y arası mesafedir.
- Yer değiştirme (X-Y arası mesafe) 90 km ise, hız ve sürat eşittir.
- Ancak soruda yer değiştirme mesafesi verilmemiş, sadece yollar verilmiş.
- Eğer C’nin yolu 90 km ve yer değiştirmesi de 90 km ise, hareket doğrusal ve tek yönlüdür.
- Bu durumda hız ve sürat eşittir.
- Doğru.
4. Sonuç
| İfade | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|
| I | Evet | Yer değiştirmeleri eşittir. |
| II | Evet | D en uzun yolu aynı sürede kat etti. |
| III | Evet | C’nin hızı ve sürati eşittir (doğrusal yol). |
5. Doğru Cevap Seçeneği
- D) I, II ve III
Özet Tablosu
| Araç | Yol (km) | Yer Değiştirme (km) | Süre (sabit) | Sürat (km/saat) = Yol / Süre | Hız (km/saat) = Yer Değiştirme / Süre | Hız = Sürat? |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | 150 | X-Y mesafesi | T | 150 / T | X-Y mesafesi / T | Hayır |
| B | 120 | X-Y mesafesi | T | 120 / T | X-Y mesafesi / T | Hayır |
| C | 90 | X-Y mesafesi (90 km) | T | 90 / T | 90 / T | Evet |
| D | 200 | X-Y mesafesi | T | 200 / T | X-Y mesafesi / T | Hayır |
Sonuç olarak, verilen ifadelerden I, II ve III doğrudur.
Soru: X noktasından Y noktasına aynı sürede ulaşan A, B, C ve D araçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Aşağıdaki şekilde A, B, C ve D araçlarının kullandığı yollar modellenmiştir.
– A aracı: 150 km
– B aracı: 120 km
– C aracı: 90 km (doğru yol)
– D aracı: 200 km
İfadeler:
I. Hareketlilerin yer değiştirmeleri eşittir.
II. D aracının sürati diğerlerinden fazladır.
III. C aracının hızı ve sürati eşittir.
İçindekiler
- Soru Özeti
- Temel Kavramlar
2.1. Yer Değiştirme (Displacement)
2.2. Hız ve Sürat Kavramları - İfadelerin İncelenmesi
3.1. I. İfade: Yer Değiştirmelerin Eşitliği
3.2. II. İfade: D aracının Süratinin Diğerlerinden Fazla Olması
3.3. III. İfade: C aracının Hızı ve Süratinin Eşitliği - Doğru Seçenek ve Sonuç
- Özet Tablosu
1. Soru Özeti
- Dört araç, X noktasından Y noktasına aynı süre (∆t) içerisinde ulaşıyor.
- Her aracın kat ettiği yol (alınan mesafe) farklı: 150 km, 120 km, 90 km ve 200 km.
- Soru, yer değiştirme, sürat ve hız kavramlarını kullanarak üç önermenin hangilerinin doğru olduğunu bulmamızı istiyor.
2. Temel Kavramlar
2.1. Yer Değiştirme (Displacement)
- Yer değiştirme (displacement), bir cismin başlangıç ve bitiş noktaları arasındaki düzgün çizgi üzerindeki kısa yoldur.
- Vektörel bir büyüklüktür; hem miktar (büyüklük) hem de yön içerir.
- Bu soruda tüm araçlar X noktasından Y noktasına ulaştığı için yer değiştirme büyüklükleri (|Δr|) eşittir.
2.2. Hız ve Sürat Kavramları
- Sürat (speed): Alınan toplam yolun zamana oranı, skaler bir niceliktir.
Formül: $$
\text{Sürat} = \frac{\text{Alınan Yol (mesafe)}}{\text{Zaman}} = \frac{d}{\Delta t}- **Hız (velocity)**: Yer değiştirme vektörünün zamana oranı, vektörel bir niceliktir. Büyüklük olarak: $|\vec v| = \frac{|\Delta r|}{\Delta t}$ - Eğer yol **düz bir çizgi** üzerinde ve hiçbir sapma yoksa, **alınan yol** ile **yer değiştirme** eşit olur. Böylece **sürat** ile **hızın büyüklüğü** eşitlenir. --- <a name="ifadelerin-incelenmesi"></a> ## 3. İfadelerin İncelenmesi <a name="ife-1"></a> ### 3.1. I. İfade: Yer Değiştirmelerin Eşitliği - Tüm araçlar aynı **başlangıç** (X) ve **bitiş** (Y) noktalarındadır. - Yer değiştirme, doğrudan X→Y arasındaki mesafe olup araçların izlediği dolambaçlı yollardan bağımsızdır. - Dolayısıyla **I. ifade doğrudur**. <a name="ife-2"></a> ### 3.2. II. İfade: D aracının Süratinin Diğerlerinden Fazla Olması - D aracının kat ettiği yol: 200 km - A: 150 km, B: 120 km, C: 90 km - Hepsi eşit sürede ∆t’de varış noktası Y’ye ulaştığına göre: - $v_D = \dfrac{200}{\Delta t}$ - $v_A = \dfrac{150}{\Delta t}$ - $v_B = \dfrac{120}{\Delta t}$ - $v_C = \dfrac{90}{\Delta t}$ - 200 km/∆t, diğerlerinden **büyüktür**, dolayısıyla **II. ifade doğrudur**. <a name="ife-3"></a> ### 3.3. III. İfade: C aracının Hızı ve Süratinin Eşitliği - C aracı **doğru** X→Y hattını izliyor (90 km). - Alınan mesafe = Yer değiştirme büyüklüğü (= 90 km). - Bu durumda: - Sürat = $d/\Delta t = 90/\Delta t$ - Hızın büyüklüğü = $|\Delta r|/\Delta t = 90/\Delta t$ - Aynı değeri verdiği için **III. ifade de doğrudur**. --- <a name="sonuc"></a> ## 4. Doğru Seçenek ve Sonuç - I. ifade: Doğru - II. ifade: Doğru - III. ifade: Doğru - Buna göre **tüm ifadeler** doğru olduğundan doğru seçenek **D) I, II ve III** olacaktır. --- <a name="ozet-tablosu"></a> ## 5. Özet Tablosu | İfade No | İfade Açıklaması | Doğru mu? | | -------- | ------------------------------------------------------------- | ---------- | | I | Tüm araçların yer değiştirmeleri eşittir | **Evet** | | II | D aracının sürati diğerlerinden fazladır | **Evet** | | III | C aracının hızı ve sürati eşittir | **Evet** | --- **Cevap:** Doğru seçenek **D) I, II ve III** @Zeyneq