!1000000580|666x500 [Link Silindi]
Aşağıdaki grafikte 4 farklı hareketlinin eşit zaman aralıklarında aldıkları yollar verilmiştir. Hareketlilerin yer değiştirmeleri ve yönleri eşit olduğuna göre; ifadelerinden hangileri doğrudur?
Soru Özeti:
Grafikte K, L, M, N hareketlilerinin eşit zaman aralıklarında aldıkları yollar gösterilmiştir.
İfadeler:
- Hareketlilerin hızları eşittir.
- Sürati en fazla olan M hareketlisidir.
- Hareketlilerden hızı en az olan L’dir.
Cevap ve Açıklama:
1. Temel Kavramlar
- Yer değiştirme (displacement): Cismin başlangıç ve son konumu arasındaki doğrusal uzaklıktır.
- Alınan yol (distance): Cismin hareketi sırasında kat ettiği toplam yoldur.
- Hız (velocity): Yer değiştirme bölü zaman, yönlü büyüklüktür.
- Sürat (speed): Alınan yol bölü zaman, yönsüz büyüklüktür.
2. Sorunun Verileri ve Analizi
- Grafik, eşit zaman aralıklarında alınan yolları göstermektedir.
- Hareketlilerin yer değiştirmeleri ve yönleri eşittir deniyor.
- Bu durumda, yer değiştirme eşit ve yönler aynı olduğundan, hızlar da eşittir çünkü hız = yer değiştirme / zaman.
3. İfadelerin Doğruluğu
| İfade No | İfade Metni | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| I | Hareketlilerin hızları eşittir. | Doğru | Yer değiştirmeleri ve yönleri eşit olduğundan hızları da eşittir. |
| II | Sürati en fazla olan M hareketlisidir. | Doğru | Sürat, alınan yol / zaman. M en fazla yol almış, dolayısıyla sürati en fazladır. |
| III | Hareketlilerden hızı en az olan L’dir. | Doğru | L en az yol almış, dolayısıyla sürati en azdır. Hızları eşit olsa da süratleri farklıdır. |
4. Sonuç
- I, II ve III ifadeleri doğrudur.
- Doğru seçenek: D) I, II ve III
Özet Tablosu
| Hareketli | Alınan Yol | Yer Değiştirme | Hız (Yer Değiştirme / Zaman) | Sürat (Alınan Yol / Zaman) | Notlar |
|---|---|---|---|---|---|
| K | Orta | Eşit | Eşit | Orta | |
| L | En az | Eşit | Eşit | En az | En düşük sürat |
| M | En fazla | Eşit | Eşit | En fazla | En yüksek sürat |
| N | Orta | Eşit | Eşit | Orta |
Önemli:
- Hız yer değiştirme ve zamanla ilgilidir, yönlü büyüklüktür.
- Sürat alınan yol ve zamanla ilgilidir, yönsüzdür.
- Bu soruda yer değiştirmeler ve yönler eşit olduğundan hızlar eşittir, ancak alınan yollar farklı olduğu için sürat farklıdır.
**Soru: Aşağıdaki grafikte 4 farklı hareketlinin eşit zaman aralıklarında aldıkları yollar verilmiştir. Hareketlilerin yer değiştirmeleri ve yönleri eşit olduğuna göre;
I. Hareketlilerin hızları eşittir.
II. Sürati en fazla olan M hareketlisidir.
III. Hareketlilerden hızı en az olan L’dir.
İfadelerinden hangileri doğrudur?**
İçindekiler
- Problem Tanımı
- Grafikten Okuma ve Verilerin Belirlenmesi
- Hız Kavramı ve Formülü
- Sorunun Çözümü Adımları
4.1. Eşit Zaman ve Yol İlişkisi
4.2. Hızların Karşılaştırılması - Tablo ile Özet
- Doğru Cevap ve Gerekçe
- Özet
1. Problem Tanımı
Grafikte dört hareketli (K, L, M, N) eşit zaman aralıklarında aldıkları yollar (mesafeler) sütun grafik olarak gösterilmiştir. Tüm hareketliler:
- Aynı zaman süresince hareket etmiş,
- Aynı doğrultu ve yönde ilerlemiştir.
Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Hareketlilerin hızları eşittir.
II. Sürati en fazla olan M hareketlisidir.
III. Hareketlilerden hızı en az olan L’dir.
2. Grafikten Okuma ve Verilerin Belirlenmesi
Grafikten yaklaşık olarak aldığımız yollar (birim üzerinden):
- K: 6 birim
- L: 1 birim
- M: 8 birim
- N: 5 birim
Not: Sayısal değerler tahmini olup, yalnızca karşılaştırma amaçlıdır.
3. Hız Kavramı ve Formülü
Hareketlinin hızı (ortalama), aldığı yolun (d) zamana (t) oranıdır:
v = \dfrac{d}{t}
- Zaman aralığı tüm hareketliler için eşit olduğundan (t sabit),
- Hız doğrudan alınan yola (d) bağlıdır.
4. Sorunun Çözümü Adımları
4.1. Eşit Zaman ve Yol İlişkisi
Eşit zaman aralıklarında hareket eden cisimler için:
- Daha fazla yol, daha yüksek hız demektir.
- Daha az yol, daha düşük hız demektir.
Eşit \;t\; zamanı sabit kabul edersek:
v \propto d
4.2. Hızların Karşılaştırılması
Grafikteki d değerlerini karşılaştırırsak:
- d_M = 8 birim → en büyük
- d_K = 6 birim
- d_N = 5 birim
- d_L = 1 birim → en küçük
Buna göre hız sıralaması (büyükten küçüğe):
M > K > N > L
5. Tablo ile Özet
| Hareketli | Alınan Yol (d) | Zaman (t) | Hız (v = d/t) | Sıralama |
|---|---|---|---|---|
| M | 8 birim | t | 8/t | 1 (en hızlı) |
| K | 6 birim | t | 6/t | 2 |
| N | 5 birim | t | 5/t | 3 |
| L | 1 birim | t | 1/t | 4 (en yavaş) |
6. Doğru Cevap ve Gerekçe
I. “Hareketlilerin hızları eşittir.” → Yanlış, çünkü farklı mesafe almışlardır.
II. “Sürati en fazla olan M hareketlisidir.” → Doğru, en büyük mesafeyi almıştır.
III. “Hareketlilerden hızı en az olan L’dir.” → Doğru, en küçük mesafeyi almıştır.
Doğru ifadeler: II ve III → C şıkkı.
7. Özet
- Eşit zaman aralığında; daha büyük mesafe → daha yüksek hız, daha küçük mesafe → daha düşük hız.
- Grafikten M en fazla, L ise en az mesafeyi aldığından, II ve III ifadeleri doğrudur.