!Screenshot_20260328-214307|312x500 [Link Silindi]
SORU: K, L ve M kaplarındaki özdeş katı maddelerin erime sıcaklıklarında eşit süre ısıtılmasıyla ilgili A ve B soruları.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Erime ısısı (Q) = kütle (m) × öz ısı (L),
burada aynı madde için erime ısısı miktarı kütleyle doğru orantılıdır. - Erime süresi, verilen ısı miktarına ve ısıtma şartlarına bağlıdır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A şıkkı için: Erime için gerekli ısı ilişkisi
- Maddeler aynı tür ve erime sıcaklığında olduğu için 1 gram madde erirken harcanan ısı aynıdır.
- Yani 1 gram maddeler için gereken ısı miktarları eşittir.
- Farklı miktarlardaki maddelerin tamamının erimesi için gereken toplam ısı maddelerin kütlesiyle doğru orantılıdır.
Adım 2 — B şıkkı için: Tamamen eriyene kadar geçen süre ilişkisi
- Eşit süre ısıtma yapılmıştır ve maddeler erime sıcaklığındadır.
- Isıtma güçleri aynıdır (aynı ısı kaynağı).
- Isı gücü sabit olduğundan, erime süresi ısı miktarı ile orantılıdır.
- Isı miktarı maddelerle doğru orantılıdır, dolayısıyla erime süresi de kütle ile doğru orantılıdır.
- Yani en fazla kütleye sahip L maddesi en uzun sürede erir, M en az kütle olduğu için en kısa sürede erir.
CEVAP:
A) 1 gram maddelerin erimesi için gereken ısı miktarları aynıdır, yani aralarındaki ilişki eşittir. (Isı miktarı = sabit)
B) Tamamen eriyene kadar geçen süreler maddelerin kütleleriyle doğru orantılıdır. Yani, süre K, L ve M için kütleleriyle orantılıdır; L maddesi en uzun sürede, M maddesi en kısa sürede erir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
A) 1’er gramlarının erimesi için gereken ısı miktarları eşittir (K = L = M).
B) Tamamen eriyene kadar geçen süreler kütle ile doğru orantılıdır; dolayısıyla t_L > t_K > t_M ve oranları t_L : t_K : t_M = 10 : 6 : 2 = 5 : 3 : 1.
AÇIKLAMA:
KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Q = m · L ve Q = P · t ⇒ t = Q / P = (m · L) / P.
- Çünkü özdeş maddelerin birim kütlesinin erimesi için gerekli erime gizli ısısı (L) aynıdır; bu yüzden 1 g için gereken ısı hepsi için aynı olur.
- Tamamen erime süresi, verilen ısı enerjisi hızı (P) sabit ise gereken toplam ısıya bağlıdır; Q ∝ m olduğundan t ∝ m olur. Bu nedenle en çok kütle olan L en uzun, en az kütle olan M en kısa sürede erir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Erime gizli ısısı (L)
- Tanım: Bir maddenin hal değiştirmesi için birim kütle başına gerekli ısı.
- Bu problemde: Özdeş maddeler için sabittir; bu yüzden 1 g için gereken ısı aynıdır.
- Isı gücü (P) ve zaman (t)
- Tanım: Birim zamanda verilen ısı enerjisi.
- Bu problemde: Aynı güçte ısı verildiği kabul edilirse, erime süresi m ile orantılıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!