Bu metne göre insanla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Soru metni özeti:
- Allah (cc), insanı diğer canlılardan farklı olarak akıl ve iradeyle donatmıştır.
- İnsan, aklı sayesinde düşünebilir, doğruyla yanlışı ayırt edebilir.
- İrade, seçimleri özgürce yapabilme yeteneğidir.
- Bu özgürlük, yapılan tercihlerin yükümlülüğünü de beraberinde getirir.
- İnsan, söz ve davranışlarından dolayı hesap verecektir.
Şıkların değerlendirilmesi:
| Şık | İfade | Metinden Çıkarım | Ulaşılıyor mu? |
|---|---|---|---|
| A | Seçimlerinin sorumluluğunu taşır. | Metinde “yapılan tercihlerin yükümlülüğünü getirir” ve “hesap verecektir” deniyor. | Evet |
| B | Davranışlarının karşılığı verilecektir. | “İnsan, söz ve davranışlarından dolayı hesap verecektir.” ifadesi var. | Evet |
| C | Doğru kararları vahyin yardımıyla verir. | Metinde böyle bir ifade yok. Sadece akıl ve iradeden bahsediliyor. | Hayır |
| D | İyiyi ve kötüyü seçme hürriyeti verilmiştir. | “İrade, seçimleri özgürce yapabilme yeteneğidir.” ifadesi buna işaret eder. | Evet |
Doğru cevap: C şıkkıdır.
Metinde insanın doğru kararları vahyin yardımıyla verdiği ifadesine ulaşılmaz. Metin sadece insanın akıl ve irade ile doğruyu yanlıştan ayırt edebildiğini ve özgürce seçim yapabildiğini belirtir, vahiyden bahsetmez.
Özet Tablo
| Şık | Yargı | Metinden Çıkarım | Ulaşılıyor mu? |
|---|---|---|---|
| A | Seçimlerin sorumluluğu | Evet | |
| B | Davranışların karşılığı | Evet | |
| C | Doğru kararları vahiy ile verir | Hayır | |
| D | İyiyi-kötüyü seçme hürriyeti | Evet |
Sonuç: Metne göre insanla ilgili doğru kararları vahyin yardımıyla verir yargısına ulaşılamaz.
Bu metne göre insanla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Cevap: C) Doğru kararları vahyin yardımıyla verir.
Table of Contents
-
- Metinden Çıkarılabilen Yargılar
2.1. Seçim Sorumluluğu
2.2. Davranışların Karşılığı
2.3. İyiyi ve Kötüyü Seçme Hürriyeti - Eksik Olan Yargı: Vahiyle Doğru Karar
- Seçeneklere Genel Bakış Tablosu
- Detaylı Açıklama ve İlgili Kavramlar
5.1. Akıl ve İrade
5.2. Özgür Seçim ve Sorumluluk
5.3. Vahyin Rolü - Sonuç ve Özet
1. Metnin Özeti
Metinde şu temel noktalar işlenmiştir:
-
Allah insanı akıl ve irade ile donatmıştır.
-
Akıl sayesinde düşünme, doğruyu-yanlışı ayırt edebilme yeteneği verilir.
-
İrade ise bu ayrımı yaparak özgürce seçim gerçekleştirme gücüdür.
-
Özgürlük sorumluluk getirir.
-
İnsan yaptığı tercihlerin yükümlülüğünü taşır.
-
Söz ve davranışlarından dolayı hesap verecektir.
Bu açıklamalardan yola çıkarak, verilen dört yargıdan hangisinin metne dayandırılamayacağı sorulmaktadır.
2. Metinden Çıkarılabilen Yargılar
2.1 Seçim Sorumluluğu
- “Özgürlük, yapılan tercihlerinin yükümlülüğünü de beraberinde getirir.”
- Çıkarım (A şıkkı): Seçimlerinin sorumluluğunu taşır. – Metinde doğrudan belirtilmiştir.
2.2 Davranışların Karşılığı
- “İnsan, söz ve davranışlarından dolayı hesap verecektir.”
- Çıkarım (B şıkkı): Davranışlarının karşılığı verilecektir. – Net şekilde vurgulanmıştır.
2.3 İyiyi ve Kötüyü Seçme Hürriyeti
- “İrade ise bu seçimleri özgürce yapabilme yeteneğidir.”
- Akıl sayesinde doğruyla yanlışı ayırt etme ifadesi, iyiyi ve kötüyü seçme hürriyetini göstermektedir.
- Çıkarım (D şıkkı): İyiyi ve kötüyü seçme hürriyeti verilmiştir. – Metnin ana fikrindendir.
3. Eksik Olan Yargı: Vahiyle Doğru Karar
- Metinde vahiy kelimesi veya vahyin rolüne dair hiçbir ifade yer almamaktadır.
- İnsan akıl ve irade üstünlüğü sayesinde doğruyu-yanlışı ayırt eder ve özgürce seçer.
- Dolayısıyla “Doğru kararları vahyin yardımıyla verir” yargısına ulaşılamaz.
- Bu nedenle doğru cevap: C şıkkı.
4. Seçeneklere Genel Bakış Tablosu
| Şık | Yargı | Metinde Var mı? | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Seçimlerinin sorumluluğunu taşır. | Evet | “Özgürlük, tercihlerin yükümlülüğünü getirir.” |
| B | Davranışlarının karşılığı verilecektir. | Evet | “Söz ve davranışlarından dolayı hesap verecektir.” |
| C | Doğru kararları vahyin yardımıyla verir. | Hayır | Metinde vahiyden bahsedilmemiş; akıl ve irade üzerinden ilerler. |
| D | İyiyi ve kötüyü seçme hürriyeti verilmiştir. | Evet | Akıl ile doğru-yanlışı ayırt etme ve özgür irade vurgusu. |
5. Detaylı Açıklama ve İlgili Kavramlar
5.1 Akıl ve İrade
- Akıl: İnsan düşünme, değerlendirme, analiz etme yeteneğidir.
- İrade: Aklın yönlendirdiği tercihlerde özgür hareket etme gücüdür.
5.2 Özgür Seçim ve Sorumluluk
- İslam inancına göre Allah, insanı sorumlu bir varlık olarak yaratmıştır.
- Özgür irade ile yapılan her seçim, dünyada ve ahirette sonuç doğurur.
- Bu metin de tam olarak “hesap verme” ve “yükümlülük” temasını işler.
5.3 Vahyin Rolü
- Vahiy, insanların doğruyu bulmasında rehberlik eder ancak metin bu konuda bilgi vermez.
- Bu soru, metinde hangi bilginin olmadığına odaklandığı için C şıkkı eksik kalır.
6. Sonuç ve Özet
- Metinde vurgulananlar: akıl, irade, özgür seçim ve sorumluluk.
- “Davranışların karşılığı verilecektir” ve “iyiyi-kötüyü seçme hürriyeti” doğrudan metinden çıkarılabilir.
- Ancak “Doğru kararları vahyin yardımıyla verir” ifadesi metinde bulunmaz.
- Dolayısıyla sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.
Kısaca: C seçeneği metnin kapsamına girmez, çünkü metin yalnızca akıl ve irade ekseninde insanın sorumluluğunu anlatır, vahiy boyutuna değinmez.
@ sMu
