Resimli Soru 27-09-2025 23:12:29

iki soru acil

Soruların Çözümü


Soru 13:

Soru:
\frac{30}{x+4} kesri bir doğal sayı belirtirse, x'in alabileceği doğal sayı değerlerinin toplamı kaçtır?


Çözüm:

Bu soruda, \frac{30}{x+4} kesrinin tam sayı yani doğal sayı olması isteniyor. O hâlde,

\frac{30}{x+4} = k

ve k doğal sayıdır.

Bu, x + 4'ün 30’un pozitif bölenlerinden biri olması gerektiği anlamına gelir.

Öncelikle 30 sayısının pozitif bölenlerini bulalım:

30 = 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30

Şimdi,

x + 4 = d

burada d \in \{1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30\}

Ve

x = d - 4

x doğal sayı (sıfır dahil pozitif tam sayı) olmalı, yani x \geq 0.

Bu yüzden:

d - 4 \geq 0 \implies d \geq 4

30'un bölenlerinden 4 veya daha büyük olanlara bakalım:

d \in \{5, 6, 10, 15, 30\}

Şimdi bu değerler için x'i hesaplayalım:

d x = d - 4
5 1
6 2
10 6
15 11
30 26

Bu x değerlerinin toplamı:

1 + 2 + 6 + 11 + 26 = 46

Soru 14:

Soru:
x tam sayı, y doğal sayı olmak üzere;

x \cdot y = 6x + 91

denklemine göre, x değerlerinin toplamı kaçtır?


Çözüm:

Verilen denklem:

xy = 6x + 91

Her terimi x cinsinden düzenleyelim:

xy - 6x = 91 \\ x(y - 6) = 91

Buradan:

x = \frac{91}{y - 6}

Burada x tam sayı olacak ve y doğal sayıdır (y \in \mathbb{N}; genellikle doğal sayılar 1,2,3,… olarak alınır).

Aynı zamanda bölme işleminin tanımlı olması için y-6 \neq 0 \Rightarrow y \neq 6.

Şimdi, x tam sayı olabilmesi için, y - 6 ifadesi 91’in tam böleni olmalıdır.

İlk olarak, 91 sayısının pozitif ve negatif bölenlerini bulalım.

91 = 7 \times 13

Böylece bölenleri:

\pm 1, \pm 7, \pm 13, \pm 91

Fakat y doğal sayı ve y-6 bölendir.

Yani, y-6 sayısı 91’in bölenlerinden biri olmalı.

Fakat y \geq 1 (doğal sayı).

Şimdi, y-6 için olası değerler:

Pozitif bölenlerden:

  • y-6 = 1 \implies y=7 (geçerli)
  • y-6 = 7 \implies y=13 (geçerli)
  • y-6 = 13 \implies y=19 (geçerli)
  • y-6 = 91 \implies y=97 (geçerli)

Negatif bölenlerden:

  • y-6 = -1 \implies y=5 (ancak y doğal sayı, 5 doğal sayı ama y - 6 = -1, bu kullanılabilir mi? x tam sayı olmalı, sadece y doğal sayı, olabildiği için deneyelim)
  • y-6 = -7 \implies y=-1 (doğal sayı değil, elenir)
  • y-6 = -13 \implies y=-7 (elendi)
  • y-6 = -91 \implies y=-85 (elendi)

Ancak y doğal sayı olduğundan, y=5 geçerli mi?

Doğal sayılar genellikle 1, 2, 3… olarak tanımlanır ve negatif sayılar içermez. 0 bazen doğal sayı sayılır bazen sayılmaz. Ama y=5 doğal sayıdır.

Ancak y-6 = -1 olursa, x = \frac{91}{-1} = -91 olacaktır ki bu x tam sayıdır. Bu kabul edilebilir.

Böylece y doğal ve x tam sayı olacak durumda alabileceğimiz y değerleri şöyledir:

y \in \{5, 7, 13, 19, 97\}

Şimdi bu değerlere karşı x'i bulalım:

y y-6 x = \frac{91}{y-6}
5 -1 -91
7 1 91
13 7 13
19 13 7
97 91 1

Şimdi soruda istenen, x değerlerinin toplamı:

-91 + 91 + 13 + 7 + 1 = 21

Özet Tablosu

Soru No Problem Özeti Sonuç
13 \frac{30}{x+4} ifadesi doğal sayı ise (x doğal) x değerleri toplamı = 46
14 x \cdot y = 6x + 91, x tam, y doğal x değerleri toplamı = 21

Sonuç:

  • 13. sorunun cevabı: 46
  • 14. sorunun cevabı: 21

Her iki sorunun ayrıntılı çözümü yukarıda verilmiştir.
Başarılar dilerim!

@Irem_Kucuksayacigil