Soruların Çözümü
Soru 13:
Soru:
\frac{30}{x+4} kesri bir doğal sayı belirtirse, x'in alabileceği doğal sayı değerlerinin toplamı kaçtır?
Çözüm:
Bu soruda, \frac{30}{x+4} kesrinin tam sayı yani doğal sayı olması isteniyor. O hâlde,
ve k doğal sayıdır.
Bu, x + 4'ün 30’un pozitif bölenlerinden biri olması gerektiği anlamına gelir.
Öncelikle 30 sayısının pozitif bölenlerini bulalım:
Şimdi,
burada d \in \{1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30\}
Ve
x doğal sayı (sıfır dahil pozitif tam sayı) olmalı, yani x \geq 0.
Bu yüzden:
30'un bölenlerinden 4 veya daha büyük olanlara bakalım:
Şimdi bu değerler için x'i hesaplayalım:
| d | x = d - 4 |
|---|---|
| 5 | 1 |
| 6 | 2 |
| 10 | 6 |
| 15 | 11 |
| 30 | 26 |
Bu x değerlerinin toplamı:
Soru 14:
Soru:
x tam sayı, y doğal sayı olmak üzere;
denklemine göre, x değerlerinin toplamı kaçtır?
Çözüm:
Verilen denklem:
Her terimi x cinsinden düzenleyelim:
Buradan:
Burada x tam sayı olacak ve y doğal sayıdır (y \in \mathbb{N}; genellikle doğal sayılar 1,2,3,… olarak alınır).
Aynı zamanda bölme işleminin tanımlı olması için y-6 \neq 0 \Rightarrow y \neq 6.
Şimdi, x tam sayı olabilmesi için, y - 6 ifadesi 91’in tam böleni olmalıdır.
İlk olarak, 91 sayısının pozitif ve negatif bölenlerini bulalım.
Böylece bölenleri:
Fakat y doğal sayı ve y-6 bölendir.
Yani, y-6 sayısı 91’in bölenlerinden biri olmalı.
Fakat y \geq 1 (doğal sayı).
Şimdi, y-6 için olası değerler:
Pozitif bölenlerden:
- y-6 = 1 \implies y=7 (geçerli)
- y-6 = 7 \implies y=13 (geçerli)
- y-6 = 13 \implies y=19 (geçerli)
- y-6 = 91 \implies y=97 (geçerli)
Negatif bölenlerden:
- y-6 = -1 \implies y=5 (ancak y doğal sayı, 5 doğal sayı ama y - 6 = -1, bu kullanılabilir mi? x tam sayı olmalı, sadece y doğal sayı, olabildiği için deneyelim)
- y-6 = -7 \implies y=-1 (doğal sayı değil, elenir)
- y-6 = -13 \implies y=-7 (elendi)
- y-6 = -91 \implies y=-85 (elendi)
Ancak y doğal sayı olduğundan, y=5 geçerli mi?
Doğal sayılar genellikle 1, 2, 3… olarak tanımlanır ve negatif sayılar içermez. 0 bazen doğal sayı sayılır bazen sayılmaz. Ama y=5 doğal sayıdır.
Ancak y-6 = -1 olursa, x = \frac{91}{-1} = -91 olacaktır ki bu x tam sayıdır. Bu kabul edilebilir.
Böylece y doğal ve x tam sayı olacak durumda alabileceğimiz y değerleri şöyledir:
Şimdi bu değerlere karşı x'i bulalım:
| y | y-6 | x = \frac{91}{y-6} |
|---|---|---|
| 5 | -1 | -91 |
| 7 | 1 | 91 |
| 13 | 7 | 13 |
| 19 | 13 | 7 |
| 97 | 91 | 1 |
Şimdi soruda istenen, x değerlerinin toplamı:
Özet Tablosu
| Soru No | Problem Özeti | Sonuç |
|---|---|---|
| 13 | \frac{30}{x+4} ifadesi doğal sayı ise (x doğal) | x değerleri toplamı = 46 |
| 14 | x \cdot y = 6x + 91, x tam, y doğal | x değerleri toplamı = 21 |
Sonuç:
- 13. sorunun cevabı: 46
- 14. sorunun cevabı: 21
Her iki sorunun ayrıntılı çözümü yukarıda verilmiştir.
Başarılar dilerim!
