3x + 4y = 158 denkleminin doğal sayı olan (x, y) ikililerinin sayısı kaçtır?
Cevap:
Denklemimiz:
burada x ve y doğal sayılar (pozitif tam sayılar) olmak zorundadır.
1. Adım: y için aralık belirleme
Denklemi y cinsinden yazalım:
y doğal sayı olması için önce sağ tarafın pozitif ve tam sayı olması gerekir.
- y > 0 \Rightarrow 158 - 3x > 0 \Rightarrow 3x < 158 \Rightarrow x < \frac{158}{3} \approx 52.66
Yani x doğal sayı olarak 1 \leq x \leq 52 olabilir.
2. Adım: Bölünebilirlik şartı
y tam sayı olmalı, yani
Bunu inceleyelim.
- 158 \equiv 2 \pmod 4 (çünkü 4 \times 39 = 156 ve 158 - 156 = 2)
- 3x \equiv 3x \pmod 4 (ama 3 \equiv -1 \pmod 4, dolayısıyla 3x \equiv -x \pmod 4)
Şart:
veya
(yukarıdaki eşitlikte 3x \equiv -x kullanıldı)
Yani x \equiv 2 \pmod{4} olmalıdır.
3. Adım: x değer aralığı ve uygun sayılar
x doğal sayı, 1 \leq x \leq 52 ve x \equiv 2 \pmod{4}
4 ile bölümünden kalan 2 olan sayılar:
2, 6, 10, 14, 18, 22, 26, 30, 34, 38, 42, 46, 50
Toplam 13 sayı vardır.
4. Adım: y değerlerini kontrol etme
Her x için y hesaplanır:
Bu y'ler pozitif olmalı.
Son x=50 için:
y pozitif.
x=54 olamaz çünkü 52 üst limitti.
En küçük seçilen x = 2 için:
Yani tüm bu 13 değer için y de pozitif doğal sayıdır.
Sonuç:
Verilen denklemi sağlayan farklı (x, y) doğal sayı ikilisi sayısı:
13
Özet Tablosu
| Adım | Açıklama | Değer / Sonuç |
|---|---|---|
| Denklem | 3x + 4y = 158 | - |
| x aralığı | 1 \leq x \leq 52 | - |
| Bölünebilme şartı | x \equiv 2 \pmod{4} | x=2,6,10,...,50 (13 adet) |
| Uygun x sayısı | 13 adet | 13 |
| y pozitifliği kontrolü | Tüm uygun x değerlerinde y > 0 | Sağlandı |
| Sonuç | Toplam (x,y) sayısı | 13 |
Doğru cevap: D) 13
