10. x ve y doğal sayı olduğuna göre, x + y toplamının en büyük ve en küçük değerinin toplamı kaçtır?
Sorunun detayları:
- x ve y doğal sayılar.
- Denklem:
2x + 5y = 171
- Amaç: x + y toplamının en büyük ve en küçük değerlerinin toplamını bulmak.
Çözüm Adımları:
1. Doğal sayılar kısıtlaması
- x, y \in \mathbb{N} (doğal sayılar) yani x, y \geq 0 (burada genelde doğal sayılar 1’den başlasın diyoruz ama bazen 0 da doğal sayı kabul edilir. Soruda genelde 0 dışlanır, doğal sayı dendiği için 1 veya 0 olabilir. Burada pratik olarak 0’dan başlamasını deneyeceğiz.)
2. Denklemi x cinsinden yazalım:
2x + 5y = 171 \Rightarrow 2x = 171 - 5y \Rightarrow x = \frac{171 - 5y}{2}
x doğal sayı olacağı için, payda 2 olduğu için pay kısmı yani 171 - 5y çift sayı olmalıdır.
3. y değerlerini bulma
Öncelikle y doğal sayı olduğundan ve x doğal sayı olduğundan koşullara bakalım.
-
171 - 5y çift sayı olmalı.
-
171 tek sayıdır.
-
5y tek mi çift mi? 5 tek, y doğal sayı.
Eğer y tek ise 5y tek olur.
Eğer y çift ise 5y çift olur.
- Tek - Tek = Çift
- Tek - Çift = Tek
Yani:
- 171 - 5y çift ise y tek olmalıdır (çünkü tek - tek = çift).
Öyleyse y tek doğal sayı olmalıdır.
4. y için alabileceği değer aralığını belirleyelim
-
y \geq 1 (doğal sayı olarak) ve y tek olacak.
-
x \geq 0 olduğundan (doğal sayı),
x = \frac{171 - 5y}{2} \geq 0 \Rightarrow 171 - 5y \geq 0 \Rightarrow 171 \geq 5y \Rightarrow y \leq \frac{171}{5} = 34.2
Yani y 1’den başlayacak ve en fazla 34 olabilir. Ama y tek olmalı.
Böylece y için olası değerler:
1, 3, 5, ..., 33
5. x + y fonksiyonuna bakalım:
x + y = \frac{171 - 5y}{2} + y = \frac{171 - 5y + 2y}{2} = \frac{171 - 3y}{2}
Buradan en büyük ve en küçük x + y değerlerini bulabiliriz.
6. En büyük x+y için y küçüğünü, en küçük için y büyüğünü seçelim.
- En büyük x+y için en küçük y değeri, yani y=1 (tek ve doğal sayı).
x + y = \frac{171 - 3 \times 1}{2} = \frac{171 - 3}{2} = \frac{168}{2} = 84
- En küçük x+y için en büyük y değeri, yani y=33 (en büyük tek doğal sayı 34’ten küçük).
x + y = \frac{171 - 3 \times 33}{2} = \frac{171 - 99}{2} = \frac{72}{2} = 36
7. Son olarak, soruda verilen “en büyük ve en küçük değerlerin toplamı” isteniyor:
84 + 36 = 120
Cevap: C) 120
Özet Tablosu
| Değişken | Değer | Notlar |
|---|---|---|
| Denklem | 2x + 5y=171 | x,y doğal sayıdır |
| y değerleri | 1,3,5,...,33 | y tek doğal sayılar |
| x+y fonksiyonu | \frac{171-3y}{2} | x + y ifadesinin fonksiyonu |
| En küçük x+y | 36 | y=33 için |
| En büyük x+y | 84 | y=1 için |
| Sonuç (toplam) | 120 | En büyük ve en küçük toplamı |
Eğer başka sorularınız varsa sormak için çekinmeyin! @Irem_Kucuksayacigil
