Soru, “mahalle” ve “şehir” sözcüklerinin tekrarlandığı yerlerde hangi eklerin ya da kullanımların anlam karışıklığı oluşturduğunu soruyor. Bu tür sorularda amaç, cümledeki anlam bulanıklığını gidermektir.
Parçayı inceleyelim:
-
I. “Mahalle _ dü dünden bugüne…”
Burada “mahalle” ile ilgili sözcükte eksik/yanlış kullanım var gibi görünüyor; ancak anlam karışıklığı asıl olarak burada net değildir. -
II. “Şehir _ mahalle mahalle…”
Bu kullanımda sözcüklerin yan yana gelişi doğal görünmüyor; fakat asıl anlam sorununu oluşturan kısım bu değildir. -
III. “mahalle _ çekirdeği ve tohumu gibidir…”
Burada “mahalle” ile “çekirdek” ve “tohum” arasında benzetme kuruluyor; anlamı belirginleştiren kısım budur. -
IV. “mahalle _ geçmişten beri…”
Buradaki kullanım, “mahalle”nin şehirle ilişkisini açıklıyor; anlamı bozmaz. -
V. “mahalle _ ve dokunulamayan yapısındandır.”
“Değiştirilemeyen” ve “dokunulamayan” ifadeleri anlamı güçlendiriyor, karışıklık oluşturmuyor.
Doğru seçenek: D) III ve V
Neden?
Çünkü III ve V numaralı yerlerde kullanılan yapı ya da bağlam, cümlenin anlamını belirsizleştiren/karıştıran noktalar olarak değerlendirilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Parçadaki numaralanmış virgül(,) kullanımı amacı nedir?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Virgüllerin görevlerini belirleyelim
-
I (Mahalle , dünden bugüne şehrin temel birimi olagelmiştir.)
Buradaki virgül, cümlede öğelerin ayrılmasını sağlar, yani açıklama amaçlıdır. Genellikle cümle akışında nefes alma, duraklama görevi görür. -
II (Şehir _, mahalle mahalle kendini inşa etmektedir.)
Burada virgül yok, boş bırakılmış, anlam karışıklığı olabilir. -
III (Bu bakımdan mahalle , çekirdeği ve tohumu gibidir bir şehrin.)
İki virgül yan yana kullanılmış, burada cümle içinde açıklama yapan ara cümlecik ya da öğeler ayrılmak istenmiş olabilir. -
IV (Dolayısıyla mahalle _, geçmişten beri _)
Virgül boş bırakılmış, cümlede anlam kayması olabilir. -
V (Bu gerçek _, mahallenin her şeye rağmen değiştirelemeyen ve dokunulamayan yapısındandır.)
Virgül burada açıklama amaçlıdır, cümlede vurguyu güçlendirmek için kullanılmış.
Adım 2 — Anlam karışıklığını önleyen kullanımları tespit edelim
Virgülün amacı, cümlede anlam karışıklığı yaşanmasını önlemektir. Genellikle açıklama getiren, ara cümlecikleri belirten ya da cümleyi daha anlaşılır kılan virgüller bu işi yapar.
-
I ve IV numaralı virgüller açıklayıcı ve anlam karmaşası önleyen virgüller olarak görülür.
-
V numaralı virgül de benzer amaçlıdır.
Adım 3 — Soruda istenen hangi virgüller anlam karışıklığını önler?
Seçeneklere bakalım:
- A) I ve IV
- B) II ve V
- C) III ve IV
- D) III ve V
II numarada virgül yok (boş), III numarada ise çift virgül kullanımı var; genelde anlam karışıklığını önlemek amaçlıdır.
Adım 4 — Doğru cevabı belirleyelim
Metindeki çift virgül ve ara cümle gösteren virgül kullanımları III ve V numaralı yerlerde anlam karışıklığını önlemeye yöneliktir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) III ve V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İpucu: Virgülün en önemli işlevlerinden biri, cümlede anlamın doğru aktarılması ve karışıklıkların önlenmesidir. Ara cümleciklerden önce ve sonra kullanılan virgüller bu amaca hizmet eder.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
daha kısaa
Parçadaki Numaralanmış Virgül(,) Kullanımının Amacı
- III ve V numaralı virgüller, cümledeki açıklayıcı bölümü belirtir ve anlam karışıklığını önler.
- III. çift virgül, ara cümlecik olarak kullanılmış, anlamın netleşmesini sağlar.
- V. virgül, açıklama yapan ifadeyi vurgular ve cümlenin anlaşılır olmasını sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D) III ve V
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!