Resimli sorudaki deyimler ve atasözleri için anlamları ve cümlelerle tamamlama
Soru:
Resimde verilen deyimlerin ve atasözlerinin anlamlarını yazalım ve cümlelerle tamamlayalım.
Cevap:
1. Deyimler ve Anlamları
| Deyim | Anlamı | Cümle Örneği |
|---|---|---|
| Ağzı kulaklarına varmak | Çok sevinmek, mutluluktan yüzü gülmek | Sınavdan yüksek not alınca ağzı kulaklarına vardı. |
| Ayağını yorganına göre uzatmak | Gelirine göre harcamak, bütçesini aşmamak | Maaşını yeni aldığı işe göre ayarladı, ayağını yorganına göre uzattı. |
| Gözüne girmek | Birinin beğenisini kazanmak, hoşuna gitmek | Öğretmenin gözüne girmek için çok çalıştı. |
| İnce eleyip sık dokumak | İşleri çok dikkatli ve titiz yapmak | Projeyi ince eleyip sık dokuyarak teslim etti. |
| İşin içinden çıkmak | Zor bir durumdan kurtulmak, çözüm bulmak | Sorunu sonunda çözdü, işin içinden çıktı. |
2. Atasözleri ve Anlamları
| Atasözü | Anlamı | Cümle Örneği |
|---|---|---|
| Azıcık aşım kaygısız başım | Az ama huzurlu, derdi tasası olmayan hayat daha iyidir | Büyük servet istemem, azıcık aşım kaygısız başım yeter bana. |
| Bir elin nesi var, iki elin sesi var | Birlikte çalışmak, dayanışmanın gücü | Takım çalışmasında bir elin nesi var, iki elin sesi var atasözünü unutmamalıyız. |
| Can çıkmayınca huy çıkmaz | İnsan huyundan kolay kolay vazgeçmez | Ne kadar uyardıysa da, can çıkmayınca huy çıkmaz derler. |
| Vakit nakittir | Zaman çok değerlidir, boşa harcanmamalıdır | İşlerini hemen hallet, unutma vakit nakittir. |
| Dost kara günde belli olur | Gerçek dost zor zamanlarda ortaya çıkar | Zor günlerimde yanımda olanları gördüm, dost kara günde belli olur. |
3. Özet Tablosu
| Tür | Deyim/Atasözü | Anlamı | Cümle Örneği |
|---|---|---|---|
| Deyim | Ağzı kulaklarına varmak | Çok sevinmek | Sınavdan yüksek not alınca çok sevindi. |
| Deyim | Ayağını yorganına göre uzatmak | Gelire göre harcamak | Maaşına göre harcama yaptı. |
| Deyim | Gözüne girmek | Beğenilmek | Öğretmenin gözüne girdi. |
| Deyim | İnce eleyip sık dokumak | Çok dikkatli olmak | Projeyi titizlikle yaptı. |
| Deyim | İşin içinden çıkmak | Zor durumdan kurtulmak | Sorunu çözdü. |
| Atasözü | Azıcık aşım kaygısız başım | Az ama huzurlu hayat | Azıcık aşım kaygısız başım derim. |
| Atasözü | Bir elin nesi var, iki elin sesi var | Birlikte çalışmanın gücü | Takım çalışması önemlidir. |
| Atasözü | Can çıkmayınca huy çıkmaz | Huy kolay değişmez | Huyundan vazgeçmedi. |
| Atasözü | Vakit nakittir | Zaman değerlidir | Zamanı iyi kullanmalısın. |
| Atasözü | Dost kara günde belli olur | Gerçek dost zor zamanda belli olur | Zor zamanda dostlar yanındadır. |
4. Örnek Cümlelerle Anlamlı Kullanım
- Ağzı kulaklarına varmak: Sınavdan tam not alınca ağzı kulaklarına vardı, çok mutlu oldu.
- Ayağını yorganına göre uzatmak: Harcamalarını gelirine göre ayarlamalısın, ayağını yorganına göre uzatmalısın.
- Gözüne girmek: Öğretmenin gözüne girmek için derslerine çok çalıştı.
- İnce eleyip sık dokumak: Projeyi teslim etmeden önce ince eleyip sık dokudu.
- İşin içinden çıkmak: Zor durumdaydı ama sonunda işin içinden çıktı.
- Azıcık aşım kaygısız başım: Büyük servet istemem, azıcık aşım kaygısız başım yeter.
- Bir elin nesi var, iki elin sesi var: Takım çalışmasında bir elin nesi var, iki elin sesi var atasözü çok doğrudur.
- Can çıkmayınca huy çıkmaz: Ne kadar uyardıysa da huyundan vazgeçmedi, can çıkmayınca huy çıkmaz.
- Vakit nakittir: İşlerini erteleme, vakit nakittir.
- Dost kara günde belli olur: Zor zamanlarda gerçek dostlar ortaya çıkar, dost kara günde belli olur.
Özet
Bu çalışma ile deyimlerin ve atasözlerinin anlamlarını öğrenmiş, anlamlarına uygun cümlelerle pekiştirmiş olduk. Böylece hem dil bilgisi hem de anlam bilgisi gelişir.
Deyimler ve Atasözleri – Anlam ve Örnek Cümleler
Aşağıdaki tabloda resimde verilen deyim ve atasözlerinin her birinin anlamı ile birer örnek cümle yer almaktadır.
| # | Deyim/Atasözü | Anlamı | Örnek Cümle |
|---|---|---|---|
| 1 | Ağzı kulaklarına vardı | Çok sevinmek; mutluluktan yüzü gülmek. | Sınav sonuçları açıklanınca Ali’nin ağzı kulaklarına vardı. |
| 2 | Burnundan düşmek | Birini hiç sevmemek, ondan iğrenmek; gözünün önünde bile tutmamak. | O hırsızlık olayından sonra ondan burnum düştü, bir daha güvenemem. |
| 3 | Kulağına küpe olsun | Bu davranışı ders alsın diye aklında tutmak; uyarı niteliğinde kalıcı öğüt almak. | Sınav boyunca hile yapmanın kulağına küpe olsun, sonuçları her zaman kötü olur. |
| 4 | İpini çekmek | Birinin güç, itibar ya da canına kastetmek; ipini çekerek ortadan kaldırmak ( mecaz ). | Patron, yolsuzluk yaptığı ortaya çıkan müdürün ipini çekti. |
| 5 | Elim kolum bağlandı | Hiçbir şey yapamaz hale gelmek; çaresiz kalmak. | Yeni düzenlemeler yüzünden elim kolum bağlandı, projeyi yürütmek imkânsız hâle geldi. |
| 6 | Gözünden düşmek | Birinin değerini, saygınlığını kaybetmesi; gözünde küçülmek. | Arkadaşı yalan söylediğini öğrenince onun gözünden düştü; bir daha güvenmedi. |
Önemli Notlar:
- Deyimler, günlük dilde mecaz anlamıyla kullanılan, gerçek anlamından farklı kalıplaşmış sözcük gruplarıdır.
- Atasözleri ise kuşaktan kuşağa aktarılan kısa, özlü öğüt içerikli sözlerdir.
- Tabloyu kendi sözlük çalışmalarınızda ve kompozisyonlarınızda örnek cümle oluştururken mutlaka benzer bağlamda kullanmaya özen gösterin.