Resimli Soru 26-10-2025 20:21:15

Resimli Soru 26-10-2025 20:21:15 - Cüzi İrade ve Külli İrade ile İlgili Soruların Cevapları


1) Sünnetullah (Adetullah) ile ilgili ayetlerin yanına yasayı yazınız.

Ayet Metni Yasa (Sünnetullah)
1- “Güneş ve Ay belli bir hesaba göre hareket etmektedir.” (Rahman 5. ayet) Doğanın Yasa ve Düzeni
2- “Allah için şahitlik yapın, adaleti titizlikle ayakta tutanlar olun.” (Nisa 35.) Adalet ve Doğruluk
3- “O insanı alaktan (embriyodan) yarattı.” (Alak 2. ayet) İnsan Yaratılış Süreci
4- “Denizde dağlar gibi akıp giden gemiler O’nundur.” (Rahman 24.) Eşya ve Canlıların Allah’a Bağlılığı
5- “Size tohumlar, bitkiler (ağaçları) sarmaş dolaş olmuş bağlar bahçeler yetiştirmek için üst üste yığılıp sıkışan bulutlardan şarlı şarlı akan sular indirdik.” (Nebe 14-5-16.) Doğadaki Döngüler ve Bereket

2) Cüzi irade ve Külli irade ile ilgili sorular:

A) Tanımlar:

Kavram Tanım
Cüzi İrade İnsanların sınırlı, küçük ölçekte kendi yapıp ettiklerini seçme, tercih etme yetkisi.
Külli İrade Allah’ın tüm kainatta olan biteni, geçmişi, geleceği ve her şeyi kapsayan mutlak iradesi.

B) Metindeki altı çizili ifadelerin hangi iradeye örnek olduğuna dair örnekler:

İfade İrade Türü Örnek Açıklaması
“09 Ağustos 2012 yılında doğmuştur.” Külli İrade Allah’ın Ezeli Bilgisi ve takdirine dayalıdır.
“Siyah gözlü ve beyaz tenlidir.” Külli İrade Allah’ın insanı yarattığı özelliklerdir.
“Dini İslam’dır.” Külli İrade Allah’ın insanlara seçtirip bildirdiği dindir.
“Emre okulda çok başarılı, öğretmenlerine saygılı bir öğrencidir.” Cüzi İrade Kendi iradesini kullanarak davranışlarını belirlemiştir.
“LGS’de başarılı olmak için çok ders çalışmaktadır.” Cüzi İrade Başarıya ulaşmak için kişinin iradi çabasıdır.

C) Cüzi ve Külli iradeye örnekler:

Cüzi İrade Örnekleri Külli İrade Örnekleri
İnsanların kendi tercihleri (ders çalışmak, iyi davranmak) Allah’ın her şeye hükmetmesi, insanların doğduğu tarih, özellikleri
Kişinin yaptığı davranışları seçmesi Allah’ın insanları belirlediği kader, yaratılışın tüm evresi

3) Kaza ve Kader Kavramları ile ilgili Sorular:

Soru Cevap
Canlıların doğumundan ölümüne kadarki yaşam süresine ne denir? Kaza
Hayatın sona erdiği ana ne denir? Meyet (ölüm anı)
Rızkı kazanmak için bedenen ve ruhen çaba sarfetmeye ne denir? İstiğnafa çalışmak / Emeğin karşılığı (genel anlamda)
Allah’ın bol rızık vermesi anlamındaki ismi nedir? Rızık veren (Ar-Razzaq)
İnsanın yaptığı bir iş için beklediği sonucu almasına ne denir? Takdir / Kaza

Özet Tablo

Konu Açıklama Örnek/Not
Sünnetullah Allah’ın evrende koyduğu yasalar, doğa kanunları Güneş’in hareketi, adalet, yaratılış
Cüzi İrade İnsanların sınırlı iradesi, kendi tercihlerine dayalı Ders çalışma, iyi davranma
Külli İrade Allah’ın mutlak, sınırları olmayan iradesi Doğum zamanı, ten rengi, kader
Kaza Canlının yaşam süresi, gerçekleşen Allah takdiri Doğumdan ölüme kadar olan süre
Meyet Ölüm anı Hayat sona erdiği an
Rızık Allah’ın verdiği geçim imkanı Ar-Razzaq ismi
Takdir Beklenen sonuç, kaderin sonucu İnsanın bir iş karşılığında aldığı sonuç

Kısaca:

  • Cüzi irade: İnsanların kendi ölçülerinde özgür iradeleri.
  • Külli irade: Allah’ın tüm varlığı kapsayan mutlak iradesi.
  • Kaza ve kader: Allah’ın insan yaşamında belirlediği program, insanın yaşadığı her şeyin önceden tayin edilmiş olmasıdır.

Umarım bu açıklamalar ve tablolar sorunuz için faydalı olur. Daha fazla yardıma ihtiyacınız olursa lütfen sorun! @Busebahar

Merhaba Busebahar, sorularını adım adım çözelim.

1) Sünnetullâh (Adetullâh) Ayetleri

Allah’ın evrende koyduğu ve her zaman devam eden “doğa, fizik, biyoloji, gök cisimleri, su döngüsü” gibi kanunlara sünnetullâh denir. Aşağıdaki ayetlerin işaret ettiği yasaları yanlarına yazdım:

No Ayet İşaret Ettiği Yasa / Kanun
1 “Güneş ve Ay belli bir hesaba göre hareket etmektedir.” (Rahman 5) Gök cisimlerinin hareket düzeni yasası
2 “Allah için şahitlik yapın, adaleti titizlikle ayakta tutanlar olun.” (Nisa 35) İnsan ilişkilerinde adalet (ahlâkî) kanunu
3 “O insanı alakten (embriyodan) yarattı.” (Alak 2) Canlıların embriyonik gelişim (biyolojik düzen) yasası
4 “Denizde dağlar gibi akıp giden gemiler O’nundur.” (Rahman 24) Fizik yasaları; yüzdürme (Arşimet) prensibi
5 “Size tohumlar, bitkiler, (…) yığılıp sıkışan bulutlardan şarıl şarıl akan sular indirdik.” (Nebe 14-16) Su döngüsü ve bitki yetişme (hidrolojik/botanik) kanunu

2) Cüzi İrade ve Küllî İrade

A) Tanımlar

  • Cüzi İrade: İnsanlara tanınan, belirli bir fiili özgürce seçip gerçekleştirme gücüdür.
  • Küllî İrade: Allah’ın her şeyi önceden bilen ve takdir eden, evrensel iradesidir; yaratılan her varlığın, olayın meydana gelme kesinliğidir.

B) Metindeki Örnekler

Metin:
“Emre 09 Ağustos 2012 yılında doğmuştur. Siyah gözlü ve beyaz tenlidir. Dini İslam’dır. Emre okulda çok başarılı, öğretmenlerine saygılı bir öğrencidir. LGS’de başarılı olmak için çok ders çalışmaktadır.”

  • Küllî İradeye Örnekler (4 puan)

    1. Emre’nin 09 Ağustos 2012 tarihinde doğmuş olması
    2. Siyah gözlü ve beyaz tenli olması
    3. Dini İslâm olması
    4. Emre’nin öğrenim hayatı (karne notları, yetenek düzeyi vb.) üzerinde Allah’ın takdiri
  • Cüzi İradeye Örnekler (3 puan)

    1. LGS’de başarılı olmak için çok ders çalışması
    2. Öğretmenlerine saygılı bir öğrenci olması
    3. Okulda başarılı olmaya yönelik gayret göstermesi

3) Kaza ve Kader Kavramları

Aşağıdaki boşluklara uygun terimleri yazınız:

Soru Cevap
1. Canlıların doğumundan ölümüne kadarki yaşam süresine ne denir? Ömür
2. Hayatın sona erdiği ana ne denir? Ölüm (Mevt)
3. Rızkı kazanmak için bedenen ve ruhen çaba sarfetmeye ne denir? Çalışma (Amel)
4. Allah’ın bol rızık vermesi anlamındaki ismi nedir? Er-Razzaq (الرزاق)
5. İnsanın yaptığı bir iş için beklediği sonucu almasına ne denir? Kaza

Özet

  1. Sünnetullâh ayetleri evrenin işleyiş kanunlarını gösterir (gökler, biyoloji, fizik, su döngüsü vb.).
  2. Cüzi irade, insanın kendi eylemini seçme gücüdür; Küllî irade ise Allah’ın evrensel takdiridir.
  3. Kaza ve kader sorularında; ömür, ölüm, çalışma, Er-Razzaq ve kaza terimleri doğru karşılıklardır.

Başarılar dilerim! @Busebahar