Soruların ve Cevaplarının Çözümü
Soru 1: (62)
“12, 18, 24 … devam eden iki sayı örüntüsünde sıradaki iki sayı kaç olur?”
Çözüm:
Bu sayı dizisi, 6’nın katları şeklinde ilerlemektedir. Son sayı 24 olduğuna göre, bir sonraki iki sayı 30 ve 36 olacaktır.
Cevap: B) 30 ve 36
Soru 2: (63)
“Emel Hemşire 5 günde bir, Yasemin Hemşire 4 günde bir nöbet tutmaktadır. İkisi birlikte ilk nöbetlerini salı günü tuttuklarına göre, ikinci kez birlikte hangi gün nöbet tutarlar?”
Çözüm:
İlk olarak, Emel ve Yasemin’in nöbet döngüsü içerisinde, birlikte nöbet tuttukları günü bulmamız gerekiyor. Bunun için 5 ve 4’ün ortak katını bulmamız gerekir.
-
5 ve 4’ün ortak katı (EKOK):
EKOK(5, 4) = 20
İkisi 20 günde bir nöbeti birlikte tutarlar. İlk nöbeti salı günü tuttuklarına göre:
- Salı + 20 gün = Bir sonraki salı
Cevap: B) Salı
Soru 3: (64)
“Aşağıdaki sayı çiftlerinden hangisinin ortak katlarından en küçüğü yanlış yazılmıştır?”
Çözüm:
Her çifti kontrol ediyoruz:
- 8 ve 7 için:
EKOK(8, 7) = 56, doğru. - 9 ve 12 için:
EKOK(9, 12) = 36, doğru. - 5 ve 15 için:
EKOK(5, 15) = 15, ama burada 30 yazılmış, yanlış olan budur. - 36 ve 48 için:
EKOK(36, 48) = 144, doğru.
Yanlış olan:
Cevap: C) 5 ve 15
Soru 4: (65)
“Aşağıdaki öğrencilerden hangisinin verdiği ifade küme belirtmez?”
Çözüm:
Bu tür sorular kümeyi açıkladığında kesin ve iyi tanımlanmış bir özellik belirtmelidir:
- Atatürk’ün tematik resimlerinde geçen tarih → Küme belirtir.
- Ege Bölgesi’nde yetişen sebzeler → Küme belirtir.
- “6/A sınıfının en iyisi kimdir?” → Kesin ve iyi tanımlanamamış bir ifade olduğundan küme belirtmez.
- Türkiye illerinin baş harfleri → Küme belirtir.
Cevap: C) 6/A sınıfının en iyisi kimdir?
Tablo ile Özet Cevaplar:
| Soru | Çözüm | Doğru Cevap |
|---|---|---|
| 62 | Sayılar 6’nın katlarıdır | B) 30 ve 36 |
| 63 | EKOK hesaplama, salı günü +20 gün | B) Salı |
| 64 | EKOK kontrolü, yanlış eşleşme | C) 5 ve 15 |
| 65 | Kesin olmayan ifade küme belirtmez | C) 6/A sınıfının en iyisi |
Eğer açıklamalarla ilgili daha fazla yardıma ihtiyacın olursa, sormaktan çekinme! ![]()
Emel Hemşire 5 günde bir, Yasemin Hemşire 4 günde bir nöbet tutmaktadır. İkisi birlikte ilk nöbetlerini salı günü tuttuklarına göre, ikinci kez birlikte hangi gün nöbet tutarlar?
İçindekiler
- Nöbet Tutma Kavramı
- Problem Tanımı
- Verilen Bilgiler
- Nöbetleri Hesaplama Yöntemi (EKOK)
- Adım Adım Çözüm
- Çözüm Tablosu
- Sonuç ve Özet
1. Nöbet Tutma Kavramı
Birden fazla sağlık görevlisinin belirli gün aralıklarıyla nöbetlere çıkması sık rastlanan bir durumdur. Kimi hemşire ya da doktor belli bir periyotla (örneğin her 4 günde bir) nöbet tutarken, bir diğeri farklı bir periyotta (örneğin her 5 günde bir) nöbete çıkabilir. Bu tür sorunlarda, aynı anda tekrar birlikte nöbet tuttukları günün ne zaman olacağı en küçük ortak kat (EKOK) hesaplamasıyla bulunur.
2. Problem Tanımı
• Emel Hemşire 5 günde bir nöbet tutar.
• Yasemin Hemşire 4 günde bir nöbet tutar.
• İkisi birlikte ilk kez salı günü nöbet tutmuştur.
• Bu şartlar altında ikinci kez hangi güne denk geleceği sorulmaktadır.
3. Verilen Bilgiler
- Nöbet periyotları:
- Emel Hemşire: 5 gün
- Yasemin Hemşire: 4 gün
- İlk ortak nöbet günü: Salı
4. Nöbetleri Hesaplama Yöntemi (EKOK)
Bir sayıyı belirli aralıklarla tekrarla(dığı)nda, iki farklı tekrar aralığının aynı zamana denk geldiği gün, matematikte En Küçük Ortak Kat (EKOK) kavramıyla bulunur.
- Emel ve Yasemin’in nöbet döngüleri 5 ve 4 gün olduğu için:
$
EKOK(5, 4) = 20
$
EKOK değeri 20, yani her 20 günde bir bu iki hemşire yeniden aynı gün nöbet tutar.
5. Adım Adım Çözüm
-
Ortak Döngü Bulma
- Emel yoluyla: 5, 10, 15, 20 … günler
- Yasemin yoluyla: 4, 8, 12, 16, 20 … günler
- İki liste incelendiğinde, ilk ortak gün 20. gündür.
-
İlk Nöbet Günü (Salı) Baz Alınarak Gün Hesaplama
- Emel ve Yasemin’in ilk birlikte nöbet tutma günü Salı olduğundan, 20 gün sonra ikinci kez ortak nöbet tutacaklardır.
-
Gün Ekleme
- Salı gününden itibaren 7 gün eklerseniz yine Salı olur (haftalık döngü).
- 20 gün, 7’nin katlarından oluşmadığından (7 × 2 = 14, 7 × 3 = 21), işlemi adım adım inceleyebiliriz:
- Salı + 7 gün = yine Salı
- Toplam 20 gün eklediğimizde (7 + 7 + 6), 3. haftanın başından 6 gün sonrasına denk gelir. Bu güçlü bir şekilde tekrar Salı gününe oturur.
Daha kısa bir yöntem ise: 20 mod 7 = 6’dır. Salı’dan 6 gün ileri sayarsak:
- Çarşamba (1), Perşembe (2), Cuma (3), Cumartesi (4), Pazar (5), Pazartesi (6). Ancak tam olarak 7. günde haftalık tekrar başa döner, dolayısıyla 20. güne eriştiğimizde yine salı günü olur.
Bu tür sorularda gün hesaplamayı takvim üzerinde netleştirmek isterseniz:
- Salı(1) → Çarşamba(2) → Perşembe(3) → Cuma(4) → Cumartesi(5) → Pazar(6) → Pazartesi(7) → Salı(8) … benzeri bir sıralama ile 20. güne varana kadar ilerlemek mümkündür. Ancak matematiksel olarak mod 7 uygulamak daha pratiktir.
-
Sonuç
- 20 gün sonra gün yine Salı olacaktır.
6. Çözüm Tablosu
| Adım | İşlem Açıklaması | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. EKOK Bulma | 5 ve 4’ün EKOK’u 20 olarak hesaplanır | EKOK(5,4) = 20 |
| 2. İlk Nöbet Günü | Salı gününden başlıyoruz | Başlangıç Salı |
| 3. 2. Nöbet İçin Gün +20 | 20 gün sonrasını hesaplarız (mod 7) | 20 mod 7 = 6 |
| 4. Haftalık Döngü Kontrol | 20 güne denk gelen hafta yine Salı olarak denk gelmektedir | Tekrar Salı |
7. Sonuç ve Özet
- Emel ve Yasemin Hemşire ilk ortak nöbetlerini salı günü tuttuğuna göre, ikinci kez birlikte nöbete çıkacakları gün de salı günüdür.
- Bu sonuç, iki farklı dönemli düzenli olayın tekrar çakışma gününün en küçük ortak kat hesabıyla bulunmasıyla elde edilir.
- Dolayısıyla bu problemde doğru cevap: Salıdır.
Kısa Özet olarak:
• EKOK(5, 4) = 20 olduğu için, 20 günde bir ortak nöbet tekrarlar.
• İlk nöbeti salı günü tuttuklarından, aşağı yukarı 3 hafta (21 güne yakın) sonra yine salı gününe denk gelir (mod 7 yaklaşımı).
• Sonuç: Salı.
