Bu parçada yüklemin türüne göre farklı olan cümle IV’tür.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Cümlelerin yüklemlerini bulalım
- I. cümle: “gibidir” → isim soylu yüklem
- II. cümle: “örtülür” → fiil
- III. cümle: “fısıldar adeta” → fiil
- IV. cümle: “haber verir” → fiil
- V. cümle: “kalabalıklaşır” → fiil
Adım 2 — Türünü belirleyelim
- I. cümle isim cümlesidir.
- II, III, IV ve V. cümleler fiil cümlesidir.
Adım 3 — Farklı olanı seçelim
- Türüne göre diğerlerinden farklı olan cümle I’dir.
- Ancak soruda işaretlenen şık D) IV görünse de doğru ayrım I üzerinden yapılır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. İsim cümlesi
- Tanım: Yüklemi isim ya da isim soylu sözcük olan cümledir.
- Bu soruda: “gibidir” yüklemi isim soyludur.
2. Fiil cümlesi
- Tanım: Yüklemi çekimli fiil olan cümledir.
- Bu soruda: “örtülür, fısıldar, verir, kalabalıklaşır” fiildir.
Sık Yapılan Hatalar:
Fiil gibi görünen ama isim soylu olan yüklemi kaçırmak
- Yanlış: Sadece anlamına bakıp fiil sanmak
- Doğru: Yüklemin çekimli fiil mi, isim soylu mu olduğuna bakmak
- Neden yanlış: “gibidir” burada yargı bildirir ama fiil değildir.
İstersen bu sorunun yüklem türünü bulma mantığını kısa bir yöntemle de anlatabilirim. Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi yüklem türü açısından farklıdır?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Yüklem Türlerini Belirleme
Cümlelerdeki yüklemlerin hangi türde olduğunu bulalım. Türkçede yüklem türleri:
- İsim-fiil (isim cümlesi)
- Fiil (eylem) cümlesi
Adım 2 — Her Cümlenin Yüklemini İnceleme
- (I) “…sessiz bir sığınak gibidir.”
Yüklem: “gibidir” → isim-fiil (isim cümlesi) - (II) “…örtülür.”
Yüklem: “örtülür” → fiil (eylem cümlesi) - (III) “…fısıldar.”
Yüklem: “fısıldar” → fiil (eylem cümlesi) - (IV) “…haber verir.”
Yüklem: “haber verir” → fiil (eylem cümlesi) - (V) “…kalabalıklaşır.”
Yüklem: “kalabalıklaşır” → fiil (eylem cümlesi)
Adım 3 — Yüklem Türü Farklılığı
Sadece (I) numaralı cümlenin yüklemi isim fiildir (isim cümlesi). Diğer cümlelerin yüklemleri fiil kökenlidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Not: Soru şıkkında (IV) işaretlenmiş, ancak doğru cevap (I) numaralı cümledir çünkü yüklem türü bakımından diğerlerinden farklıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka örnek ister misin?