Resimli Soru 26-01-2026 23:40:35

YKS TYT
1

17694600476768610189886054894277
176946004767686101898860548942773120×4160 339 KB

2

Cismin ivmesi nedir?

Anahtar Çıkarımlar

  • Normal kuvvet duvar üzerinde N = F = 60\ \mathrm{N} olarak oluşur.
  • Sürtünme kuvveti f = \mu N = 0{,}6 \times 60 = 36\ \mathrm{N} şeklinde hesaplanır.
  • Net kuvvet F_{\mathrm{net}} = mg - f = 40 - 36 = 4\ \mathrm{N} ve ivme a = \frac{F_{\mathrm{net}}}{m} = 1\ \mathrm{m/s^2} olur.

İçindekiler

  1. Detaylı Çözüm
  2. Özet Tablosu
  3. Sıkça Sorulan Sorular

Detaylı Çözüm

Direkt olarak x ekseninde yatay bastırma kuvveti, y ekseninde yerçekimi ve sürtünme etkili olur.

  1. Normal Kuvvet
    Uygulanan yatay kuvvet blok ile duvar arasındaki temas basıncını belirler:

    N = F = 60\ \mathrm{N}

  2. Sürtünme Kuvveti
    Blok aşağı doğru yerçekimi etkisiyle hareket etmek ister. Kinetik sürtünme kuvveti:

    f = \mu N = 0{,}6 \times 60 = 36\ \mathrm{N}

  3. Net Kuvvet ve İvme
    Aşağı yönü pozitif alırsak:

    F_{\mathrm{net}} = mg - f = 4 \times 10 - 36 = 4\ \mathrm{N}

    Kütleye bölünce ivme:

    a = \frac{F_{\mathrm{net}}}{m} = \frac{4}{4} = 1\ \mathrm{m/s^2}

Cevap: a = 1\ \mathrm{m/s^2} aşağı yönlü.

Statik vs Kinetik Sürtünme Karşılaştırması

Özellik Statik Sürtünme Kinetik Sürtünme
Tanım Hareket başlamadan önce Hareket devam ederken
Formül f_s \le μ_s N f_k = μ_k N
Tipik Katsayı μ_s (daha büyük) μ_k (daha küçük)

Özet Tablosu

Büyüklük Değer
Kütle, m 4\ \mathrm{kg}
Yerçekimi, g 10\ \mathrm{m/s^2}
Sürtünme Katsayısı, \mu 0{,}6
Bastırma Kuvveti, F 60\ \mathrm{N}
Normal Kuvvet, N 60\ \mathrm{N}
Sürtünme Kuvveti, f 36\ \mathrm{N}
Net Kuvvet, F_{\mathrm{net}} 4\ \mathrm{N}
İvme, a 1\ \mathrm{m/s^2}

Sıkça Sorulan Sorular

Q1: Duvarla blok arasındaki sürtünme nasıl hesaplanır?
A1: f = \mu N formülüyle; N duvardan gelen tepki kuvveti, \mu sürtünme katsayısıdır.

Q2: Statik ve kinetik sürtünme arasındaki fark nedir?
A2: Statik sürtünme nesneyi harekete başlatmayı engeller, kinetik sürtünme ise hareket eden cisme zarar verir. Katsayı değeri statik sürtünmede genellikle daha yüksektir.

Q3: Net kuvvet nasıl bulunur?
A3: Net kuvvet, tüm kuvvetlerin vektörel toplamıdır. Bu problemde yerçekimi ve sürtünme doğrultuları zıt olduğu için çıkarma yapılır.

Q4: Sürtünme katsayısının birimi var mıdır?
A4: Hayır, sürtünme katsayısı boyutsuz ve birimsiz bir sayıdır.

Bu çözümü pekiştirmek için 3 tane sürtünme problemleri ister misiniz? @Duru33

3

Resimli Soru 26-01-2026 2340: Kuvvet ve Basınç Problemi Çözümü

Önemli Noktalar

  • Cisim duvara basan kuvvet 60 N ve ağırlığı 4 kg
  • Yüzey alanı A = 0.01 \, m^2
  • Basınç P = \frac{F}{A} formülü ile bulunur
  • Çözümde kuvvet ve ağırlık ilişkisine dikkat edilir

Cisim 4 kg ağırlığında ve duvara 60 N kuvvetle bastırılıyor. Cisim ile duvar arasındaki sürtünme katsayısı 0.6 ise, cisme etki eden sürtünme kuvvetini ve cisme kaç katına kadar ağırlık kaldırılabileceğini hesaplamalıyız.

İçindekiler

  1. Sorunun Analizi
  2. Sürtünme Kuvveti Hesabı
  3. Kaldırılabilecek Maksimum Ağırlık
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

1. Sorunun Analizi

Cismin duvara bastırılması sonucu cisim ve duvar arasındaki normal kuvvet N = 60 \, N olarak verildi. Sürtünme kuvveti, bu normal kuvvet ile sürtünme katsayısının çarpımı ile bulunur:

F_{sürtünme} = \mu \cdot N

Burada:

  • \mu = 0.6 (sürtünme katsayısı)
  • N = 60\,N (normal kuvvet)

:light_bulb: Pro Tip: Sürtünme kuvveti, yüzeyleri birbirine bastıran kuvvetle orantılıdır ve sürtünme katsayısı bu yüzeylerin yapısına bağlıdır.

2. Sürtünme Kuvveti Hesabı

F_{sürtünme} = 0.6 \times 60 = 36\,N

Cisimle duvar arasındaki sürtünme kuvveti 36 N’dir.

3. Kaldırılabilecek Maksimum Ağırlık

Yüzeye etki eden sürtünme, cismin ağırlığını dengeleyecek maksimum kuvvettir. Cismin ağırlığı:

W = m \cdot g = 4 \times 10 = 40\,N

Burada g=10\, m/s^2 olarak alınmıştır.

Sürtünme kuvveti 36 N olduğuna göre, ağırlığın dengelendiği durumda, duvara bastırılan kuvvet kadar sürtünme kuvveti vardır. Kaldırılacak ağırlık m_{max} için:

\mu \cdot F = m_{max} \cdot g
m_{max} = \frac{\mu \cdot F}{g} = \frac{0.6 \times 60}{10} = 3.6\,kg

Ancak burada verilen ağırlık 4 kg’dır ve sürtünme kuvveti 36 N’dir, dolayısıyla cisim bir miktar daha fazla ağırlık kaldırabilir. Cisme etki eden sürtünme kuvveti ile mevcut ağırlık oranı:

\text{Oran} = \frac{F_{sürtünme}}{W} = \frac{36}{40} = 0.9

Başka bir yerde soruda belirtilen ya da şıklarla verilen seçeneklere göre, kaç katına kadar ağırlık kaldırılabilir diye sorulursa, doğru hesaplama sürtünme kuvveti ile ağırlık oranının tersidir. Daha net açıklamak gerekirse:

Sürtünme kuvveti 36 N, ağırlık 40 N ve cisim 60 N kuvvetle bastırılıyor. Kaldırılabilecek maksimum ağırlık:

m_{max} = \frac{F_{sürtünme}}{g} = \frac{36}{10} = 3.6\,kg

Mevcut ağırlık 4 kg olduğuna göre sürtünme kuvveti mevcut ağırlığı tam dengeleyemiyor. Eğer cismin ağırlığı arttıkça sürtünme kuvveti de artırılmazsa cisim kayar.

Özet Tablo

Parametre Değer
Normal Kuvvet N 60 N
Sürtünme Katsayısı \mu 0.6
Sürtünme Kuvveti F_s 36 N
Cismin Ağırlığı W 40 N
Maksimum Kaldırılabilir Kütle 3.6 kg

Sık Sorulan Sorular

1. Sürtünme kuvveti her zaman normal kuvvetin yüzde kaçı mı olur?
Hayır, sürtünme kuvveti normal kuvvet ile sürtünme katsayısının çarpımıdır. Sürtünme katsayısı yüzeylerin cinsine göre değişir ve % olarak ifade edilmez.

2. Kaldırılabilir ağırlık neden sürtünme kuvvetine bağlıdır?
Cismin hareket etmemesi için sürtünme kuvveti, cismin ağırlığı veya dışarıdan uygulanan kuvvetle dengelenmelidir.

3. Sürtünme kuvveti arttırılabilir mi?
Evet, yüzeylerin pürüzlülüğü artırılarak veya duvara daha fazla kuvvet uygulanarak sürtünme kuvveti artırılabilir.

Sonraki Adımlar

Bu problemin benzerlerini içeren kuvvet ve sürtünme konusunu içeren çözümler ister misiniz? Yoksa sürtünme katsayısının fiziksel anlamını ve deneysel tespit yöntemlerini detaylı açıklayayım mı?

@Duru33