Resimli Soru 26-01-2026 19:34:54 Çözümü
Önemli Noktalar
- Brüt kütle, toplam ağırlık; darası ise kap veya araç ağırlığıdır.
- Eşit kollu terazi dengede ise kütleler eşittir.
- Dereceli silindirlerde hacim farkı, eklenen cismin hacmini verir.
- mL birimi hacim ölçüsüdür, kg ise kütle ölçüsüdür.
İçindekiler
1) Soru Çözümü
Soru: Bir kabın brüt kütlesi 2 kilogram, darası 500 gramdır. Kabın içindeki sıvının kütlesi kaç gramdır?
Çözüm:
- Brüt kütle kabın tamamının ağırlığıdır: 2 kg = 2000 gram
- Dara, kabın sadece ağırlığıdır: 500 gram
- Sıvının kütlesi = Brüt kütle - Dara = 2000 g - 500 g = 1500 gram
Pro Tip: Kütleleri aynı birimde almaya dikkat edin.
2) Soru Çözümü
Soru: Eşit kollu terazide bir taşın kütlesi 2 kg’lık bir ağırlık ile dengededir. Taşın kütlesi kaç kg’dir?
Çözüm:
- Terazi dengedeyse kütleler eşittir.
- Taşın kütlesi = 2 kg
Uyarı: Burada kütleyi doğrudan verilmiş değer olarak alabilirsiniz.
3) Soru Çözümü
Soru: Başlangıçta 100 mL su bulunan dereceli silindire bir kaya parçası bırakıldığında su seviyesi 180 mL’ye çıkmıştır. Kaya parçasının hacmi kaç mL’dir?
Çözüm:
- Artan su seviyesi kaya hacmini verir:
180 mL - 100 mL = 80 mL
Anahtar Nokta: Suyun hacim artışı, kaya hacmidir.
4) Soru Çözümü
Soru: Başlangıçta 250 mL su bulunan dereceli silindire bir kum torbası bırakıldığında su seviyesi 400 mL’ye yükseliyor. Kum torbasının hacmi kaç mL’dir?
Çözüm:
- Kum torbasının hacmi = 400 mL - 250 mL = 150 mL
Sonraki Adımlar
Bu soruların temel kavramları olan kütle ve hacim ölçülerini daha iyi anlamak için “Kütle ve Hacim Ölçümleri” konusunda açıklamalı örnek çözümler ister misiniz?
Soruların Çözümü: Kütle ve Hacim Problemleri
Temel Noktalar
- Brüt kütle ile tara (boş kabın kütlesi) farkı, içindeki sıvının net kütlesini verir.
- Eşit kollu terazide dengeleyen ağırlık, cismin kütlesine eşittir.
- Dereceli silindirlerde su seviyesindeki artış, konan cismin hacmini gösterir.
Bu sorularda;
- Kabın içindeki sıvının kütlesi
- Terazideki taşın kütlesi
- Su seviyesi farkından kaya hacmi
- Su seviyesi farkından kum torbası hacmi
hesaplanacaktır.
Doğrudan Cevap
Kabın içindeki sıvının kütlesi, 2\,\text{kg}-500\,\text{g}=1500\,\text{g}; taşın kütlesi 2 kg; kaya parçasının hacmi 180\,\text{mL}-100\,\text{mL}=80\,\text{mL}; kum torbasının hacmi 400\,\text{mL}-250\,\text{mL}=150\,\text{mL} olarak bulunur.
İçindekiler
Çözüm Adımları
-
Bir kabın brüt kütlesi M_{\text{brüt}}=2\,\text{kg}=2000\,\text{g}, tarası M_{\text{tara}}=500\,\text{g}.
Net sıvı kütlesi:M_{\text{net}} = M_{\text{brüt}} - M_{\text{tara}} = 2000\,\text{g} - 500\,\text{g} = \mathbf{1500\,g} -
Eşit kollu terazide dengeleyici ağırlık 2\,\text{kg} ise taşın kütlesi de aynıdır:
\mathbf{2\,kg} -
Dereceli silindirde suyun başlangıç seviyesi 100\,\text{mL}, son seviye 180\,\text{mL}. Kaya parçası hacmi:
V_{\text{kaya}} = 180\,\text{mL} - 100\,\text{mL} = \mathbf{80\,mL} -
Başlangıç 250\,\text{mL}, son 400\,\text{mL} ise kum torbası hacmi:
V_{\text{kum}} = 400\,\text{mL} - 250\,\text{mL} = \mathbf{150\,mL}
Kütle vs Hacim Karşılaştırması
| Özellik | Kütle | Hacim |
|---|---|---|
| Ölçüm birimi | Gram (g), kilogram (kg) | Mililitre (mL), santimetreküp (cm³) |
| Kullanılan araç | Terazi (eşit kollu, basküller) | Dereceli silindir, ölçü kabı |
| Ölçülen nicelik | Maddenin “içindeki” madde miktarı | Maddenin uzaydaki yer kaplama miktarı |
| Hesaplama/ölçüm | Ağırlık dengesi, fark formülü | Seviye farkı (V_{\text{son}}-V_{\text{ilk}}) |
Özet Tablosu
| Soru No | Verilen | İstenen | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | M_{\text{brüt}}=2000\,g, M_{\text{tara}}=500\,g | Sıvının kütlesi | 1500 g |
| 2 | Terazi dengede, ağırlık 2\,kg | Taşın kütlesi | 2 kg |
| 3 | Başlangıç 100\,mL, son 180\,mL | Kaya hacmi | 80 mL |
| 4 | Başlangıç 250\,mL, son 400\,mL | Kum torbası hacmi | 150 mL |
SSS
S1: Brüt kütle ile net kütle arasındaki fark nedir?
C: Brüt kütle, maddenin + kabın toplam kütlesidir; tara (boş kabın kütlesi) çıkarıldığında net kütle bulunur.
S2: Dereceli silindir nasıl okunur?
C: Silindirdeki sıvı seviyesi eğri yüzeyin alt kısmı „menisküs” işaretlerindeki değere denk gelir.
S3: 1 mL su hacmi kaç cm³’e eşittir?
C: 1 mL = 1 cm³’tür, yani basitçe eşdeğer hacimlerdir.
S4: Eşit kollu terazide denge nasıl sağlanır?
C: Terazinin her iki koluna konan kütleler eşit olduğunda terazi dengede kalır; böylece bir kolun ağırlığı diğerinin kütlesini gösterir.
Bu kavramları pekiştirmek için benzer bir pratik soru çözmek ister misiniz? @Songul_Kaplan
