!1000114778|376x500 [Link Silindi]
Resimli Soru 25-11-2025 17:49:04
Soru:
Bir cismin iki farklı ölçüm aletinde aşağıdaki gibi ölçümleri yapılıyor.
- I. ölçüm: 100 …….
- II. ölçüm: 10 ……
Yapılan ölçümlere göre, verilen bilgiler doğru ise kutu içine “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
- II. ölçümde A cisminin kütle değeri ortaya çıkarılmıştır.
- II. ölçümde 10 sayısının yanına birim olarak Newton yazılmalıdır.
- II. ölçüm Dünya’nın her yerinde aynı sonucu verir.
- I. ölçümde K cisminin ağırlık değeri ortaya çıkarılmıştır.
- I. ölçümde 100 sayısının yanına birim olarak metre yazılmalıdır.
- I. ölçüm Dünya’nın farklı noktalarında farklı sonuçlar verebilir.
İçindekiler
- Ölçüm Aletlerinin Tanıtımı
- Kütle ve Ağırlık Kavramları
- Birimlerin Doğru Kullanımı
- Soruya Adım Adım Çözüm
- Sonuçların Tablosu
- Özet ve Değerlendirme
1. Ölçüm Aletlerinin Tanıtımı
-
I. Ölçüm Aleti: Yaylı Terazi (Yaylı Kuvvet Ölçer)
Görseldeki ilk alet, bir yaylı terazi (dinamometre) olup cisme uygulanan ağırlık (ağırlık kuvveti) değerini ölçer. Skala üzerinde Newton (N) birimiyle derecelendirilmiştir ve cisme etki eden yerçekimi kuvvetini gösterir. -
II. Ölçüm Aleti: Hassas Terazi (Karşılaştırma Terazisi)
İkinci alet, cismi dengeye getirerek kütlesini ölçen bir terazidir. Sağ kefeye yerleştirilen 10 kg’lık standart kütle ile cismin dengelenmesi, cismin kütlesinin 10 kg olduğunu gösterir. Bu ölçüm, kütleyi doğrudan bulmaya yarar ve kilogram (kg) birimiyle ifade edilir.
2. Kütle ve Ağırlık Kavramları
-
Kütle (m)
Cismin içinde bulunan madde miktarının büyüklüğüdür. Evrenseldir, hangi gezegende veya noktada ölçülürse ölçülsün değişmez. Birimi kilogram (kg)’dır. -
Ağırlık (W)
Yerçekimi alanındaki cisme etki eden çekim kuvvetidir. Formülü:
W = m \cdot g
Burada g yerçekimi ivmesi (Dünya’da yaklaşık 9,81 m/s²) ve birimi Newton (N)’dur. Ağırlık, bulunduğu gezegene veya Dünya üzerindeki konuma göre değişkenlik gösterebilir.
3. Birimlerin Doğru Kullanımı
| Ölçüm | Ölçtüğü Nicelik | Birim | Sembol |
|---|---|---|---|
| I. ölçüm | Ağırlık | Newton | N |
| II. ölçüm | Kütle | Kilogram | kg |
- I. ölçümde “100” sayısının yanına “N” (Newton) birimi yazılmalıdır.
- II. ölçümde “10” sayısının yanına “kg” (kilogram) birimi yazılmalıdır.
4. Soruya Adım Adım Çözüm
-
II. ölçümde A cisminin kütle değeri ortaya çıkarılmıştır.
- Hassas terazinin görevi kütleyi karşılaştırmaktır. Sağ kefede 10 kg standart ağırlık var, sol kefedeki A cismi de dengede. Böylece A cisminin kütlesi 10 kg olarak bulunur.
- Sonuç: Doğru (D).
-
II. ölçümde 10 sayısının yanına birim olarak Newton yazılmalıdır.
- Kütle ölçümlerinde Newton değil kilogram (kg) kullanılır.
- Sonuç: Yanlış (Y).
-
II. ölçüm Dünya’nın her yerinde aynı sonucu verir.
- Kütle ölçümü yerçekimi ivmesinden etkilenmez; farklı noktalar aynı kütleyi verir.
- Sonuç: Doğru (D).
-
I. ölçümde K cisminin ağırlık değeri ortaya çıkarılmıştır.
- Yaylı terazi cisme etki eden yerçekimi kuvvetini (ağırlığı) ölçer. Burada gösterilen değer, cismin ağırlığıdır.
- Sonuç: Doğru (D).
-
I. ölçümde 100 sayısının yanına birim olarak metre yazılmalıdır.
- Ağırlık birimi metre değil Newton (N) olmalıdır.
- Sonuç: Yanlış (Y).
-
I. ölçüm Dünya’nın farklı noktalarında farklı sonuçlar verebilir.
- Ağırlık, bulunduğu konumdaki yerçekimi ivmesine (g) bağlıdır. Dünya’nın farklı noktalarında g değeri hafifçe değiştiği için ağırlık ölçümleri farklılık gösterebilir.
- Sonuç: Doğru (D).
5. Sonuçların Tablosu
| Sıra | İfade | Cevap |
|---|---|---|
| 1 | II. ölçümde A cisminin kütle değeri ortaya çıkarılmıştır. | D |
| 2 | II. ölçümde 10 sayısının yanına birim olarak Newton yazılmalıdır. | Y |
| 3 | II. ölçüm Dünya’nın her yerinde aynı sonucu verir. | D |
| 4 | I. ölçümde K cisminin ağırlık değeri ortaya çıkarılmıştır. | D |
| 5 | I. ölçümde 100 sayısının yanına birim olarak metre yazılmalıdır. | Y |
| 6 | I. ölçüm Dünya’nın farklı noktalarında farklı sonuçlar verebilir. | D |
6. Özet ve Değerlendirme
- I. ölçüm yaylı terazi ile ağırlık (force) ölçülmüştür; birimi Newton (N).
- II. ölçüm terazi ile kütle (mass) ölçülmüştür; birimi kilogram (kg).
- Kütle, yerçekimi ivmesinden bağımsızdır; ağırlık ise bulunduğu konuma göre değişebilir.
- Bu temel farklar sorudaki doğru/yanlış ifadelerin doğru şekilde işaretlenmesini sağlar.
Resimli sorudaki ifadelerin doğruluk kontrolü nedir?
Sorunun Özeti:
Bir cismin iki farklı ölçüm aleti ile yapılan ölçümleri verilmiş:
- I. Ölçüm: Dinamometre ile 100 … (birim belirtilmemiş)
- II. Ölçüm: Terazi ile A cismi 10 kg olarak ölçülmüş.
Buna göre aşağıdaki ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğu soruluyor.
Tablo ve Açıklamalar
| No | İfade | Doğru/Yanlış | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1 | II. ölçümde A cisminin kütle değeri ortaya çıkarılmıştır. | D | Terazi ile ölçüm kütleyi verir. 10 kg ifadesi kütledir. |
| 2 | II. ölçümde 10 sayısının yanına birim olarak Newton yazılmalıdır. | Y | Terazi kütle ölçer, birimi kilogramdır (kg), Newton değil. Newton dinamometre ile kuvvet ölçüm birimidir. |
| 3 | II. ölçüm Dünya’nın her yerinde aynı sonucu verir. | D | Kütle evrenseldir, Dünya’nın her yerinde aynıdır. |
| 4 | I. ölçümde K cisminin ağırlık değeri ortaya çıkarılmıştır. | D | Dinamometre kuvvet (ağırlık) ölçer, ağırlık Newton (N) birimiyle ifade edilir. |
| 5 | I. ölçümde 100 sayısının yanına birim olarak metre yazılmalıdır. | Y | Dinamometre kuvvet ölçer, metre birimi uygun değildir. Birim Newton (N) olmalıdır. |
| 6 | I. ölçüm Dünya’nın farklı noktalarında farklı sonuçlar verebilir. | D | Ağırlık, yerçekimi ivmesine bağlıdır, farklı yerlerde değişebilir. |
Detaylı Açıklamalar
1. Ölçüm (Dinamometre)
- Dinamometre, bir cismin ağırlığını ölçer.
- Ağırlık, cismin kütlesi ile yerçekimi ivmesinin çarpımıdır:
W = m \times g - Birimi Newton (N) olarak ifade edilir.
- Yerçekimi ivmesi Dünya’nın farklı noktalarında değiştiği için ağırlık farklı olabilir.
2. Ölçüm (Terazi)
- Terazi, cismin kütlesini ölçer.
- Kütle, cismin madde miktarıdır ve kilogram (kg) birimiyle ifade edilir.
- Kütle Dünya’nın her yerinde aynıdır.
Özet Tablosu
| Ölçüm No | Ölçüm Aleti | Ölçülen Büyüklük | Birim | Evrensellik | Notlar |
|---|---|---|---|---|---|
| I | Dinamometre | Ağırlık (Kuvvet) | Newton (N) | Değişken | Yerçekimi ivmesine bağlı, farklı olabilir |
| II | Terazi | Kütle | Kilogram (kg) | Sabit | Dünya’nın her yerinde aynıdır |
Sonuç:
| İfade No | Doğru/Yanlış |
|---|---|
| 1 | D |
| 2 | Y |
| 3 | D |
| 4 | D |
| 5 | Y |
| 6 | D |
Kısaca:
- Terazi kütleyi, dinamometre ağırlığı ölçer.
- Kütle sabittir, ağırlık yerçekimine bağlı olarak değişebilir.
- Birimler doğru kullanılmalıdır: kütle için kg, ağırlık için N.