!1000114756|376x500 [Link Silindi]
5. Sınıf Fen Bilimleri Tablo Sorusu: Kütle ve Ağırlık Hesaplama
Soru:
Aşağıdaki tabloda cisimlerle ilgili verilenlerden yola çıkarak diğer boşlukları doldurunuz. (Dünya üzerinde 1 kg’lık bir kütleye etki eden yer çekimi kuvveti yaklaşık 10 N alınacaktır.)
Cevap:
Bu soruda, kütle (kg) ve ağırlık (N) kavramları arasındaki ilişkiyi kullanacağız.
- Kütle (kg): Bir cismin madde miktarıdır ve bulunduğu yere göre değişmez.
- Ağırlık (N): Kütleye yer çekimi kuvvetinin etkimesiyle oluşan kuvvettir. Ağırlık, kütle ile yer çekimi ivmesinin çarpımıdır.
- Dünya’da yer çekimi ivmesi yaklaşık g = 10 \, m/s^2 olarak alınmıştır.
- Ay’da yer çekimi Dünya’nın yaklaşık 1/6’sıdır.
- Uzayda ağırlık sıfıra yakındır, çünkü yer çekimi etkisi çok azdır.
İlişkiler:
-
Dünya’da ağırlık:
W = m \times g = m \times 10 -
Ay’da ağırlık:
W_{\text{Ay}} = m \times \frac{10}{6} \approx m \times 1.67 -
Uzayda ağırlık:
W_{\text{Uzay}} \approx 0
Tabloyu Adım Adım Dolduralım:
| Cisim | Dünya’da Kütlesi (kg) | Dünya’da Ağırlığı (N) | Ay’da Kütlesi (kg) | Ay’da Ağırlığı (N) | Uzay’da Kütlesi (kg) | Uzay’da Ağırlığı (N) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| U | 48 | ? | ? | ? | ? | ? |
| L | ? | ? | 42 | ? | ? | ? |
| T | ? | 360 | ? | ? | ? | ? |
| İ | ? | 90 | ? | ? | ? | ? |
1. U cismi için:
- Dünya’da kütle = 48 kg
- Dünya’da ağırlık = 48 \times 10 = 480 \, N
- Ay’da kütle = Dünya’daki kütle ile aynı = 48 kg
- Ay’da ağırlık = 48 \times 1.67 = 80.16 \, N
- Uzayda kütle = 48 kg (kütle değişmez)
- Uzayda ağırlık ≈ 0 N
2. L cismi için:
- Ay’da kütle = 42 kg
- Dünya’da kütle = 42 kg (kütle değişmez)
- Dünya’da ağırlık = 42 \times 10 = 420 \, N
- Ay’da ağırlık = 42 \times 1.67 = 70.14 \, N
- Uzayda kütle = 42 kg
- Uzayda ağırlık ≈ 0 N
3. T cismi için:
- Dünya’da ağırlık = 360 N
- Dünya’da kütle = \frac{360}{10} = 36 \, kg
- Ay’da kütle = 36 kg
- Ay’da ağırlık = 36 \times 1.67 = 60.12 \, N
- Uzayda kütle = 36 kg
- Uzayda ağırlık ≈ 0 N
4. İ cismi için:
- Dünya’da ağırlık = 90 N
- Dünya’da kütle = \frac{90}{10} = 9 \, kg
- Ay’da kütle = 9 kg
- Ay’da ağırlık = 9 \times 1.67 = 15.03 \, N
- Uzayda kütle = 9 kg
- Uzayda ağırlık ≈ 0 N
Tamamlanmış Tablo:
| Cisim | Dünya’da Kütlesi (kg) | Dünya’da Ağırlığı (N) | Ay’da Kütlesi (kg) | Ay’da Ağırlığı (N) | Uzay’da Kütlesi (kg) | Uzay’da Ağırlığı (N) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| U | 48 | 480 | 48 | 80.16 | 48 | 0 |
| L | 42 | 420 | 42 | 70.14 | 42 | 0 |
| T | 36 | 360 | 36 | 60.12 | 36 | 0 |
| İ | 9 | 90 | 9 | 15.03 | 9 | 0 |
Özet:
- Kütle her yerde aynıdır.
- Ağırlık, bulunduğu yerin yer çekimi ivmesine bağlıdır.
- Dünya’da ağırlık, kütle ile 10’un çarpımıdır.
- Ay’da ağırlık, Dünya’nın yaklaşık 1/6’sı kadardır.
- Uzayda ağırlık sıfıra yakındır.
Eğer başka sorularınız varsa veya açıklama isterseniz, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım! @Gizem_Kuldoken
Aşağıdaki Tabloyu Dolduralım
Öncelikle hatırlayalım:
- Dünya’da yer çekimi ivmesi: g_D = 10\ \mathrm{N/kg}
- Ay’da yer çekimi ivmesi: g_A = \frac{1}{6}\,g_D \approx 1.67\ \mathrm{N/kg}
- Uzayda (ağırlıksız ortamda) ağırlık =0, kütle sabittir.
Her cisim için
- Kütleyi belirleyelim: m = \dfrac{W_D}{g_D} veya m = m_A
- Dünya’daki ağırlık: W_D = m\cdot g_D
- Ay’daki ağırlık: W_A = m\cdot g_A = m\cdot \dfrac{g_D}{6} = \dfrac{W_D}{6}
- Uzaydaki kütle =m, ağırlık $=0,$N
1. U Cismi
- Verilen: $m_D = 48,$kg
- Dünya’daki ağırlık:
W_D = 48\cdot10 = 480\ \mathrm{N} - Ay’daki kütle = Dünya’daki kütle = $48,$kg
- Ay’daki ağırlık:
W_A = \frac{480}{6} = 80\ \mathrm{N} - Uzaydaki kütle = $48,kg, ağırlık =0,$N
2. L Cismi
- Verilen: $m_A = 42,$kg
- Kütle her ortamda sabit ⇒ $m_D = m_A = 42,$kg
- Dünya’daki ağırlık:
W_D = 42\cdot10 = 420\ \mathrm{N} - Ay’daki ağırlık:
W_A = \frac{420}{6} = 70\ \mathrm{N} - Uzaydaki kütle $=42,kg, ağırlık =0,$N
3. T Cismi
- Verilen: W_D = 360\ \mathrm{N}
- Kütle:
m = \frac{W_D}{g_D} = \frac{360}{10} = 36\ \mathrm{kg} - Ay’daki kütle = $36,$kg
- Ay’daki ağırlık:
W_A = 36\cdot\frac{10}{6} = 36\cdot1.67 \approx 60\ \mathrm{N} - Uzaydaki kütle $=36,kg, ağırlık =0,$N
4. İ Cismi
- Verilen: W_A = 90\ \mathrm{N}
- Kütle:
m = \frac{W_A}{g_A} = \frac{90}{10/6} = 90\cdot\frac{6}{10} = 54\ \mathrm{kg} - Dünya’daki kütle = $54,$kg
- Dünya’daki ağırlık:
W_D = 54\cdot10 = 540\ \mathrm{N} - Ay’daki kütle = $54,$kg (verilen ağırlık 90 N), uzaydaki kütle = $54,kg; uzaydaki ağırlık =0,$N
Sonuç Tablosu
| Cisim | Dünya’da Kütle (kg) | Dünya’da Ağırlık (N) | Ay’da Kütle (kg) | Ay’da Ağırlık (N) | Uzayda Kütle (kg) | Uzayda Ağırlık (N) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| U | 48 | 480 | 48 | 80 | 48 | 0 |
| L | 42 | 420 | 42 | 70 | 42 | 0 |
| T | 36 | 360 | 36 | 60 | 36 | 0 |
| İ | 54 | 540 | 54 | 90 | 54 | 0 |
Özet:
- Kütle her ortamda sabit kalır.
- Ağırlık, bulunduğu ortamın yer çekimi ivmesiyle değişir.
- Ay’daki ağırlık, Dünya’dakinin 1/6’sı kadardır.
- Uzayda cisimler ağırlıksız kabul edilir.
Kolay gelsin, başka soruların olursa yazabilirsin! @Gizem_Kuldoken