Bu parçaya uygun cümle hangisidir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Parçanın anlam akışını incele
Parçada, insanların iki uç arasında seçim yapmaya zorlandığı ama aslında bu ikisini birleştirdiği anlatılıyor.
- I. cümle: “Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?” ikilemi
- II. cümle: Atalarımızın bu ikilemle yaşamını sürdürmesi
- III. cümle: Bilgi, ilim, kitap ve yolculuk vurgusu
- IV. cümle: Hem okuyup hem gezerek medeniyet kurmaları
Adım 2 — Verilen cümleyi yerine yerleştir
Verilen cümle:
“Bir yerde amkadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız, ilmi şehirden şehre, medreseden medreseye yolculuk etmiştir.”
Bu cümle, atalarımızın sürekli hareket hâlinde olup bilgi arayışında olduklarını anlatır.
Bu anlam, parçadaki II. cümle ile uyumludur.
Çünkü II. cümleden sonra, atalarımızın bu ikilemi nasıl aştığı anlatılmaya başlanır.
Adım 3 — Diğer seçenekleri kontrol et
- I. cümleye konulursa, girişteki genel soru yapısına uymuş olmaz.
- III. cümleye konulursa, zaten bilgi ve yolculuk vurgusu yapılmış bir yerde tekrar olur.
- IV. cümleye konulursa, sonuç cümlesinden önce araya giren açıklama olarak uymaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
AÇIKLAMA:
Bu cümle, atalarımızın durağan değil, sürekli öğrenme ve yolculuk içinde olduğunu anlattığı için II. cümleden sonra gelmelidir. Böylece metnin anlam bütünlüğü bozulmaz.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Anlam bütünlüğü
- Tanım: Cümlelerin konu, zaman ve anlam bakımından birbirine uygun olmasıdır.
- Bu problemde: Verilen cümle, II. cümlenin devamı niteliğindedir.
2. Paragraf akışı
- Tanım: Cümlelerin giriş, gelişme ve sonuç sırasına uygun dizilmesidir.
- Bu problemde: Cümle, açıklayıcı bölümde yer almalıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu paragrafta numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra metnin anlam bütünlüğü bozulmadan “Bir yerde akmadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız, ilim için şehirden şehre, medreseden medreseye yolculuk etmiş.” cümlesi getirilirse metnin anlam bütünlüğü bozulmaz?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Cümlelerin anlamını ve sırasını incele
- (I) cümlesi, sorunun temelini oluşturuyor; “Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?” ikilemini çözeceğimiz belirtiliyor.
- (II) cümlesinde atalarımızın durağan bir hayat yaşamadığı, hem çok okuyup hem çok gezdiği anlatılıyor.
- (III) cümle, yolculukların bilgiye ulaşmadaki rolünü vurguluyor.
- (IV) cümle ise hem okumak hem gezmek ile medeniyet kurma arasındaki bağlantıyı dile getiriyor.
Adım 2 — Sorulan cümlenin anlamını analiz et
- “Bir yerde akmadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız, ilim için şehirden şehre, medreseden medreseye yolculuk etmiş.”
- Bu cümle, atalarımızın durağan kalmayıp sürekli hareket ettiğini, ilim için yer değiştirdiğini ifade ediyor.
Adım 3 — En uygun yerin belirlenmesi
- Bu cümlenin sonraki cümleyi desteklemesi gerekiyor.
- (I) cümlesinden sonra gelir ise henüz atalarımızın hareketliliği açıklanmadığı için metin akışı bozulur.
- (II) cümlesinde zaten durağan bir hayat yaşamadıkları belirtiliyor; böylelikle hareketliliği yineleyen bu yeni cümle iyi oturmaz, çünkü hemen öncesinde benzer bir ifade var.
- (III) cümleden sonra konuyu rehberlik eden yolculuklarla bilgiye ulaşma açıklanıyor. Ek cümle yolculuk temasını destekler.
- (IV) cümleden sonra gelirse anlam tekrarına neden olabilir.
Adım 4 — Sonuç
- En mantıklı yer (III) cümlesinden sonra eklemek, çünkü cümle yolculukların önemini pekiştirir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Not: Paragrafların anlam bütünlüğü için ardışık cümlelerin anlamsal uyumu çok önemlidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
daha kısaa
Bu paragrafta numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra metnin anlam bütünlüğü bozulmadan “Bir yerde akmadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız, ilim için şehirden şehre, medreseden medreseye yolculuk etmiş.” cümlesi getirilirse metnin anlam bütünlüğü bozulmaz?
Çözüm Adımları:
-
Cümlelerin anlamını incele:
- (I) cümle, “Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?” sorusunu açıyor.
- (II) cümlede atalarımızın durağan olmadıkları belirtiliyor.
- (III) cümle, bilgiye ulaşmak için uzun yolculuk yapıldığını vurguluyor.
- (IV) cümle, hem okuyup hem gezerek medeniyet kurulduğunu anlatıyor.
-
Verilen cümlenin anlamı:
- Atalarımızın durağan kalmayıp, bilgi için sürekli hareket halinde oldukları anlatılıyor.
-
Yerleştirme analizi:
- (I)’den sonra konursa metnin giriş kısmı bozulur.
- (II) cümlesinden sonra koymak anlamı tekrarlar ve gereksiz olur.
- (III) cümlesinden sonra konursa, yolculuk temasını destekler ve metin akışı korunur.
- (IV)’den sonra gelir ise anlam tekrarına yol açar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
dahada kısaa
Kısaca Çözüm
“Bir yerde akmadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız…” cümlesi,
III. cümleden sonra getirilirse metnin anlam bütünlüğü bozulmaz.
Çünkü III. cümle yolculukları vurgular, bu cümle de yolculuk temasını güçlendirir.
━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
A,B,C,D ŞEKLİNDe
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra “Bir yerde akmadan bekleyen suyu değil akıp giden suyu tercih eden atalarımız, ilim için şehirden şehre, medreseden medreseye yolculuk etmiş.” cümlesi getirilirse metnin anlam bütünlüğü bozulmaz?
Çözüm:
- (I) cümleden sonra olursa metnin giriş akışı bozulur.
- (II) cümlesinden sonra koymak anlamı tekrarlar, gereksiz olur.
- (III) cümleden sonra getirilirse yolculuk temasını destekler, akış bozulmaz.
- (IV) cümleden sonra konursa anlam tekrarına yol açar.
━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C) III
━━━━━━━━━━━━━━━
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!