Parçaya Göre Hangi Öğrenci Yanlış Bir Yargı Bildirmektedir?
Önemli Noktalar
- Cümle: “Moğolistan platolarında göçebe hayvancılığın yaygın olması, doğal çevrenin insan hayatı üzerindeki yargılarını tekrar gündeme getirdi.”
- Cümlenin öğeleri ve grupları doğru analiz edilmeli.
- Doğru ve yanlış cümle çözümlemesi için sözcük gruplarının ve cümlenin yapısının iyi bilinmesi gerekir.
Bu cümledeki doğru çözümlemelere göre öğrencilerin yaptığı yargıların doğruluğunu inceleyelim:
Öğrenci Yargılarının İncelenmesi
-
Kemal: “Dört öğeden oluşan bir cümledir.”
- Cümle; özne, yüklem, nesne, zarf tümleci gibi dört öğeden oluşur. Bu doğru bir ifadedir.
-
Necati: “Öznesi isim-fiil grubudur.”
- Cümlenin öznesi “Moğolistan platolarında göçebe hayvancılığın yaygın olması” ifadesidir ve burada “göçebe hayvancılığın yaygın olması” isim-fiil yani fiilimsi grubudur. Doğru.
-
Hüsamettin: “Yüklemi anlamca kaynaşmış birleşik fiildir.”
- Yüklem "getirdi"dir. Burada “tekrar gündeme getirdi” birleşik fiil yapısı olarak doğru tanımlanmıştır.
-
Dürdane: “Nesnesi bir tamlamadır.”
- Nesne “doğal çevrenin insan hayatı üzerindeki yargılarını” ifadesidir ve tamlama yapısındadır. Bu doğru.
-
Hasan: “Dolaylı tümleci belirli isim tamlamasıdır.”
- Dolaylı tümleç "Moğolistan platolarında"dır. Burada “Moğolistan platoları” bir belirli isim tamlamasıdır. Fakat dolaylı tümleç “doğal çevrenin insan hayatı üzerindeki yargılarını” da olabilir. Asıl soru işareti Hasan’ın ifadesindedir.
Doğru Yanlış Değerlendirmesi
- Hasan’ın “Dolaylı tümleci belirli isim tamlamasıdır.” yargısı yanlıştır çünkü dolaylı tümleç “Moğolistan platolarında” ifadesi yer bakımından dolaylı tümlecidir fakat bu bir yer tamlamasıdır. “Belirli isim tamlaması” ifadesi tam örtüşmemektedir.
Dolayısıyla soruda sorulan, cümleyi yanlış yorumlayan öğrenci E) Hasan seçeneğidir.
Özet Tablo
| Öğrenci | Yargı | Doğruluk Durumu |
|---|---|---|
| Kemal | Dört öğeden oluşan cümle | Doğru |
| Necati | Öznesi isim-fiil grubudur | Doğru |
| Hüsamettin | Yüklemi anlamca kaynaşmış birleşik fiil | Doğru |
| Dürdane | Nesnesi bir tamlamadır | Doğru |
| Hasan | Dolaylı tümleci belirli isim tamlamasıdır | Yanlış |
Sonraki Adımlar
Benzer cümle analizleri yapmak ya da Türkçe cümle öğeleri hakkında daha fazla örnek incelemek ister misiniz? @Dilekkk
C) Hüsamettin
Açıklama: “gündeme getirmek” yapısı edatlı birleşik fiildir; anlamca kaynaşmış birleşik fiil değildir.