22. Soru Çözümü: a + b Toplamı
Önemli Noktalar
- İşlemde okların yanındaki işlem sembolleri toplama (+), çıkarma (-), çarpma (·) ve bölme (
anlamındadır. - İşlem sonucu çemberin içinde verilen sayıya eşittir.
- İşlemler köşeden köşeye belirtilen sırayla yapılır, köşeye ulaşan sonuç yazılır.
İçindekiler
- Sorunun Analizi ve Verilerin Düzenlenmesi
- Adım Adım İşlem ve Değerlerin Hesaplanması
- a ve b Değerlerinin Bulunması
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Sorunun Analizi ve Verilerin Düzenlenmesi
Verilen işlem ağacında, her ok ve çemberde belirtilen sayılar ve işlemler sırasıyla yapılmaktadır. Amaç, verilen tüm işlemleri sağlaması için bilinmeyen a ve b değerlerini bulup toplamlarının sonucunu vermektir.
Adım Adım İşlem ve Değerlerin Hesaplanması
İşlem ağacına şöyle bakalım (Düğüm ve değerler):
- Başlangıç değeri: \sqrt{147}
- Sol kol: + \sqrt{27} \to :2
- Sağ kol: + \sqrt{12} \to - b \sqrt{3}
İşlem sonrası a ve diğer toplamlar belirlenmiş.
Şimdi işlemleri yazalım:
-
Bilmeyen düğümler alfabe ile adlandırıldığı için kümlerden başlayacağız.
-
Soldan başlayarak:
Ama dikkat, soru ağacı daha farklı, direkt oklarla işlem yapacağız.
Şekilde \sqrt{147} başlangıç.
Sol tarafta:
Sonra:
Sonra:
Sağ taraftan:
Sonra:
Sonra:
İki taraftan çıkan sonuç motor düğümüne eşit olmalı. Böylece eşitlik kuracağız.
Adımlar:
Sağ taraf:
Motorun iki taraftan eşit olması gerekmektedir:
Yerine yazalım:
Buradan a ve b için denklem kuracağız.
a ve b Değerlerinin Bulunması
Öncelikle kökleri sadeleştirelim:
- \sqrt{147} = \sqrt{49 \cdot 3} = 7 \sqrt{3}
- \sqrt{27} = \sqrt{9 \cdot 3} = 3 \sqrt{3}
- \sqrt{48} = \sqrt{16 \cdot 3} = 4 \sqrt{3}
- \sqrt{12} = \sqrt{4 \cdot 3} = 2 \sqrt{3}
Şimdi eşitliği kök cinsinden yazalım:
Öncelikle paydanın içini toplayalım:
Sol taraf:
Sağ taraf:
Eşitlik:
Her iki tarafı da 15 ekleyelim:
Buradan:
Ama bu irrasyonel sonuç veriyor, dolayısıyla dikkat! buradaki a sayısı kök içermez. O yüzden diğer bilgilerden yararlanmalıyız.
Soruya göre; iki farklı bağımsız işlem yapılmış.
Öte yandan sorunun yönlendirmesine göre:
- a ve b bilinmeyenlerdir.
- a işlemi için bir eşitlik var:
- Bu motor, diğer taraftan:
Yani motor iki taraftan değerlendirilmeli:
Motor değerini bulalım:
Motor = 60
Buradan:
Diğer taraftan a ifadesi şu şekilde:
a = 75 olduğu için:
Böylece,
Bu irrasyonel çıktı vermektedir. İkinci bir çözüm yolu olarak, soruda verilen diğer işlemi değerlendirmek gerekir.
Alternatif Yöntem:
Motor değerinin sağdan ve soldan eşit olduğunu biliyoruz:
Soldan motor:
Sağdan motor:
Buna göre:
Ayrıca:
Yukarıdaki yanlış sonuç çıkarıyor çünkü önce tam sayısal değer alalım:
- \sqrt{147} \approx 12.124
- \sqrt{27} \approx 5.196
- \sqrt{48} \approx 6.928
- \sqrt{12} \approx 3.464
- \sqrt{3} \approx 1.732
Motor (soldan):
Motor (sağdan):
a değeri açık, şimdi b’yi hesaplayalım:
Bu negatif ve uyumsuz bir sonuçtur — dolayısıyla işlem sırasına dikkat.
Problemi Çözme Yöntemi (Şekle Göre):
Soruda ok ve dairelerin çözümlerinde işlem sonucu çemberin içine yazılır.
Yukarıda verilen örneğe benzetirsek:
-
\sqrt{147} + \sqrt{27} = X
-
X : 2 = Y
-
Y \times \sqrt{48} = \text{Sonuç}
Bu sonuç, sağ tarafta a - 15 olmalıdır.
Benzer şekilde:
-
\sqrt{147} + \sqrt{12} = Z
-
Z - b \sqrt{3} = a
-
a - 15 = \text{Sonuç}
İki sonuç eşit olduğuna göre:
Önce Y:
Sol koldan sonuç 60.
Sağ kolun işlemi:
a = \sqrt{147} + \sqrt{12} - b \sqrt{3}
Bu irrasyonel eşitlik mümkün değil.
Yalnızca Art Arda İşlemin Olması Durumunda (Örnek Çözüm)
Soruya göre +, -, ·, : işlemi olur. Ama işlemde a ve b çözümü için aşağıdaki mantık geçerli:
Çözümde ihtiyaç duyulan a+b ifadesi, verilen yanıtlar arasında pozitif tam sayı.
Sonuç seçeneklerine bakarak mantıklı olan:
Ya da işlemi manuel tekrar açarsak:
İşlem sıralaması:
- \sqrt{147} + \sqrt{27} = ?
- Bölü 2:
- Çarpı \sqrt{48}:
Sağ tarafa göre:
- \sqrt{147} + \sqrt{12} - b \sqrt{3} = a
- Sonra a - 15 = 60:
Denkleştirelim:
Bu tutarsız.
Bu durumda köklü ifadeleri sayısal değer olarak almadan işlem yapmak gerek.
Doğru Çözüm: a ve b İçin Doğrusal Denklem Sistemi
a ve b bilinmeyen,
Eşitlik:
Ve
Köklü sayıların tümü \sqrt{3} katı olduğundan:
Birinci denklem:
Yani:
İkinci denklem:
Eşitlediğimizde:
Her iki tarafı \sqrt{3}'e bölün:
Sayısal değer:
Negatif ve irrasyonel sonuç mümkün değil; yani a ve b tam sayı değil.
Sonuç:
Buradan anlaşılmaktadır ki a ve b tam sayı değil, ancak soruda istenen a + b toplamıdır.
a ve b ifadeleri kök şeklindedir:
Sonuç için:
Burada sadece a + b toplamını bulmak için sorunun verdiği şıkları ve işlemleri inceleyelim.
Özet Tablo
| İşlem | Sonuç |
|---|---|
| \frac{\sqrt{147} + \sqrt{27}}{2} \times \sqrt{48} | 60 |
| a - 15 | 60 → a=75 |
| a = \sqrt{147} + \sqrt{12} - b \sqrt{3} | (9 - b)\sqrt{3} = 75 |
| b = 9 - \frac{75}{\sqrt{3}} | \approx -34.3 irrasyonel |
Sık Sorulan Sorular
1. Bu tip köklü ifadelerde nasıl işlem yapılır?
Kökler mümkün olduğunca sadeleştirilir, aynı kök çarpanları birleştirilir, adım adım işlemler yapılır.
2. Negatif veya irrasyonel sonuçlar nedir?
Bu sonuçlar genellikle işlemin tam sayı değil kök cinsinden devam edeceği durumları gösterir.
3. Sorudaki a + b toplamı neden tam sayı sorulur?
Bu tür sorularda genellikle köklü ifade ve bilinmeyenlerin toplamı istenir. Genellikle şıklar tam sayıdır.
Sonraki Adımlar
Bu problemde a + b toplamını bulmak için kökleri sadeleştirme ve verilen işlemler üzerine daha detaylı analiz ister misiniz? Ya da başka bir matematiksel problem üzerinde yardımcı olayım mı?
Art arnda yapılan işlemlerin yer aldığı oyunda verilen işlemleri sağlayan a ve b için a + b toplamı kaçtır?
- Her ok üzerinde verilen işlem sembolü (+, -, \times, \div) ve operand ifadesi uygulanır.
- Karekök ifadeleri \sqrt{147}=7\sqrt3, \sqrt{27}=3\sqrt3, \sqrt{12}=2\sqrt3, \sqrt{48}=4\sqrt3 biçiminde basitleştirilir.
- Sol ve sağ dallardan elde edilen sonuçlar a ve $b$’yi bulmak için eşitlenir.
Doğru cevap: 48
İçindekiler
Çözümün Adımları
- Başlangıç değeri:\sqrt{147}=7\sqrt3
- Sol dal hesabı:
- 7\sqrt3 + \sqrt{27}=7\sqrt3 + 3\sqrt3 =10\sqrt3
- Bölme: \displaystyle \frac{10\sqrt3}{2}=5\sqrt3
- Çarpma: 5\sqrt3 \times \sqrt{48}=5\sqrt3 \times 4\sqrt3=5\cdot4\cdot3=60
- Çıkarma: 60 - 15 = a \;\Rightarrow\; a = 45
- Sağ dal hesabı:
- 7\sqrt3 - \sqrt{12}=7\sqrt3 - 2\sqrt3=5\sqrt3
- İşlem: 5\sqrt3 \;\Box\; b\sqrt3 = a
Burada \Box çarpma olduğu için
5\sqrt3 \times (b\sqrt3)=15\,b = a=45 \;\Rightarrow\; b=3
Değişkenlerin Bulunması
- a=45
- b=3
- O halde a+b=45+3=48
Özet Tablosu
| Dal | Ara İşlem ve Sonuç | Nihai İşlem | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Sol | \sqrt{147}+ \sqrt{27}=10\sqrt3 | \div2,\ \times\sqrt{48},\ -15 | 45 |
| Sağ | \sqrt{147}- \sqrt{12}=5\sqrt3 | \times(b\sqrt3) | 45 |
| Değişkenler | – | – | b=3,\ a=45 |
SSS
- Karekök ifadelerini nasıl sadeleştiririz?
Cevap: Ortak karekökten çarpan ayırarak, örneğin \sqrt{48}=\sqrt{16\cdot3}=4\sqrt3 elde edilir. - Çarpma ve bölme işlemlerinde katsayılar nasıl birleştirilir?
Cevap: Katsayılar ayrı, karekök içleri ayrı işleme tabi tutulur; çarpma örn. a\sqrt k \times b\sqrt k=ab\,k. - İki farklı yol sonucu nasıl eşitleriz?
Cevap: Her iki dalın nihai değeri a olarak verildiğinden birbirine eşitlenip bilinmeyen çözülür. - Bölme işleminde karekök içindeki sayılar nasıl taşınır?
Cevap: Bölme, katsayıya bölünerek; karekök kısmı aynı kalarak işlenir, örn. \frac{10\sqrt3}{2}=5\sqrt3.
Çözümü test etmek için benzer iki dalı olan başka bir kareköklü işlem sorusu ister misiniz? @Selin_Yildirim1

