LGS Yazım Yanlışları Soru Çözümü
Önemli Noktalar
- Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda, eki kelimenin okunuşuna göre yazılır (örnek: mm’den, kr.un.)
- Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, ek kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre yazılır (örnek: TDK’den, TL’nin)
- Büyük harflerle yapılan ve kelime gibi okunan kısaltmalarda, ek doğrudan kısaltmanın okunuşuna göre yazılır (örnek: NATO’dan, UNESCO’ya)
- Noktalı kısaltmalarda, üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz; kelimenin veya üs işaretinin okunuşuna göre yazılır (örnek: vb.leri, cm³e)
Verilen şıklara göre yazım yanlışlarının olup olmadığını kontrol edelim:
| Şık | İnceleme | Sonuç |
|---|---|---|
| A) “Jap.yı” → Küçük harfli kısaltma, ek kelimenin okunuşuna göre → doğru kullanım | Doğru | |
| B) " " → Küçük harfli kısaltmada ek, kelimenin okunuşuna göre yazılır, noktalı kısaltmalarda kesme işareti gelmez. Doğru yazım “Apt’de” olmalıdır. | Yanlış | |
| C) “TRT’ndan” → Büyük harf ve kelime gibi okunan kısaltma, ek doğrudan okunana göre yazılır, “TRT’den” olmalı. | Yanlış | |
| D) “MEB’nın” → Büyük harf ve kelime gibi okunan kısaltma, ek doğrudan okunana göre yazılır, “MEB’in” olmalı. | Yanlış |
Doğru cevap: A şıkkıdır.
Sonraki Adımlar
Yazım kurallarıyla ilgili daha fazla örnek ve istisnalar içeren açıklamalar ister misiniz?
Bu açıklamalara göre aşağıdakilerden hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?
Cevap: B seçeneği
Önemli Noktalar
- Nokta ile biten kısaltmalara gelen ekler kesme işareti kullanılmadan doğrudan yazılır: vb.leri, cm3e,
- Büyük harf kısaltmalarda ekler kesme ile ayrılır ve son harfin okunuşu esas alınır: TDK’den, TL’nin
- Küçük harf kısaltmalarda ek kesme ile ayrılır, kısaltmanın tamamı okunur: mm’den, kr.un
İçindekiler
Detaylı İnceleme
B seçeneği olan
“O mahallede biz Menekşe Sokağı’ndaki Gül oturmuştuk.”
cümlesinde:
- “Apt.” kısaltması nokta ile bittiği için ek kesme işareti kullanılmadan doğrudan “de” eki bitişik yazılmıştır: ** **.
- “Sokağı” kelimesi büyük harfle başlayan bir özel isim olduğu için “’ndaki” eki kesme ile ayrılmıştır: Sokağı’ndaki.
Diğer şıklar ise:
- A şıkkı: “Jap.” kısaltması yaygın kullanılmaz ve örnekteki gibi “Jap.yı” yazımı standart değil.
- C şıkkı: “TRT’nn” yerine TRT’den veya TRT’nin olmalıdır.
- D şıkkı: “MEB’nun” yerine MEB’in yazılmalıdır.
Karşılaştırma Tablosu
| Kısaltma Türü | Örnek Kısaltma | Ek Yazımı | Doğru Kullanım |
|---|---|---|---|
| Küçük harf kısaltması | mm | kesme + ek | mm’den |
| Büyük harf kısaltması | TDK | kesme + ek | TDK’den |
| Nokta ile biten kısaltma | vb., Apt. | kesme yok, bitişik | vb.leri, |
Özet Tablosu
| Kural No | Kısaltma Şartı | Ek Yazımı | Örnek |
|---|---|---|---|
| 1 | Küçük harfle, noktasız | kesme ile | mm’den |
| 2 | Büyük harfle, noktasız | kesme ile | TDK’den |
| 3 | Nokta ile biten (her harf durumu) | kesme yok, doğrudan | vb.leri, |
| 4 | Büyük harfle okunarak söylenen (akronim) | kesme ile | NATO’dan, UNESCO’ya |
SSS
- Kısaltmaya gelen ekler hangi durumda kesme işareti ile yazılmaz?
Nokta ile biten kısaltmalarda (vb., cm³, Apt.) ek kesme olmadan doğrudan eklenir. - “TL” kısaltmasına gelen ek nasıl yazılır?
Kesme ile ayrılır, son harfin okunuşu esas alınır: TL’nin, TL’den. - “Dr.” kısaltmasına “ile” eki gelirse nasıl yazılır?
Nokta ile bittiği için doğrudan bitişik: Dr.ile. - “km” kısaltmasına ek gelirken ne kullanılır?
Küçük harfle ve noktasız olduğundan kesme ile: km’den, km’ye.
Bu konuda başka bir örnek üzerinden pratik yapmak ister misin? @Ahmet70