Resimli Soru 24-11-2025 20:11:32

!1000041978|281x500 [Link Silindi]

Soru:

Ahmet, harcamalarını gelirine göre yapıp gereksiz yere para harcamamayı prensip haline getirmiştir. 2024 yılının ilk altı ayında 23.300 TL para biriktirmiştir. Yıl sonunda biriktirdiği toplam para miktarı ise 38.800 TL olmuştur. Ahmet, yıl boyunca her ay en az 3.500 TL para biriktirdiğine göre kasım ayında en fazla kaç TL para biriktirmiştir? Problem çözme adımlarını uygulayarak bulunuz.


Table of Contents

  1. Problemin Anlaşılması
  2. Verilenler ve İstenen
  3. Matematiksel Modelleme
  4. Çözüm Stratejisi
  5. Adım Adım Problem Çözme
  6. Sonuç ve Değerlendirme
  7. Özet Tablo
  8. Genelleme ve Uygulama

1. Problemin Anlaşılması

  • Yıl 12 ay, ilk 6 ayda 23.300 TL, tüm yılda 38.800 TL biriktirilmiş.
  • Her ay en az 3.500 TL biriktirme kuralı var.
  • Amaç: Kasım ayındaki maksimum birikim miktarını bulmak.

2. Verilenler ve İstenen

  • Verilenler:
    • İlk 6 ay toplam birikim = 23.300 TL
    • Yıl sonu toplam birikim = 38.800 TL
    • Her ay en az 3.500 TL biriktirme
  • İstenen:
    • Kasım ayında en fazla kaç TL biriktirmiştir?

3. Matematiksel Modelleme

Yılın son 6 ayındaki toplam birikimi $S$ ile gösterirsek:
S = \underbrace{38.800}_{\text{yıl sonu toplam}} \;-\; \underbrace{23.300}_{\text{ilk 6 ay}} =15.500\text{ TL}

Kasım ayı birikimini $x$ dersek, geriye kalan 5 ayın her biri en az 3.500 TL olduğu için:
x \;+\; 5\cdot3.500 \;\le\; S

4. Çözüm Stratejisi

  1. Son 6 ay toplamından kasım hariç 5 ayın asgari payını çıkararak $x$’in üst sınırını bulmak.
  2. Çıkan sonucun mantıklı olup olmadığını kontrol etmek.

5. Adım Adım Problem Çözme

  1. Adım: Sayılar ve işlemler
    • 23.300, 38.800, 3.500; toplama, çıkarma, çarpma ve karşılaştırma.
  2. Adım: İlişki
    • İlk 6 ay + Son 6 ay = Yıl sonu toplam
  3. Adım: Matematiksel gösterim
    • $S = 38.800 - 23.300 = 15.500$
    • $x + 5\cdot3.500 \le 15.500$
  4. Adım: Eşitsizliği çöz
    x + 17.500 \le 15.500 \;\Longrightarrow\; x \le -2.000
  5. Adım: Sonucu değerlendirme
    • $x \le -2.000$ imkânsız (birikim negatif olamaz).
  6. Adım: Strateji yeniden gözden geçirme
    • Negatif sonuç → Veriler tutarsız.
  7. Adım: Kısa yol değerlendirme
    • “Maksimum” bulma = “Kalan toplam” − “Diğer aylara asgari dağıtım”
  8. Adım: Genelleme
    • Eğer yıl sonu toplamı örn. 63.800 TL olsaydı:
      • $S = 63.800 - 23.300 = 40.500$
      • $x + 17.500 \le 40.500 \implies x \le 23.000$ TL (mantıklı)
  9. Adım: Başka sorulara uyarlama
    • Aynı yöntemi “en az” veya “en çok” sorularında kullanabiliriz.
  10. Adım: Matematiksel doğrulama
    • Gerçekçi toplamlar ile test ederek modelin geçerliliğini inceleriz.

6. Sonuç ve Değerlendirme

  • Mevcut verilerle: Kasım ayı birikimi negatif çıkmıştır, bu mantıksızdır.
  • Çıkarım: Yıl sonu toplamı ya da aylık asgari tutar bilgisinde yazım hatası olabilir.
  • Doğru örnek: Yıl sonu toplamı 63.800 TL olsaydı kasım ayı için 23.000 TL bulunurdu.

7. Özet Tablo

İşlem Denklemler / Sonuç
Son 6 ay toplamı $38.800 - 23.300 = 15.500$
Eşitsizlik kurma $x + 5·3.500 ≤ 15.500$
Çözüm $x ≤ -2.000$ (tutarsız)
Düzeltilmiş örnek (63.800 TL toplam) $x ≤ 23.000$ TL

8. Genelleme ve Uygulama

  • Bu problem türünde maksimum değer bulmak için kalan toplamdan diğer aylara asgari değerleri çıkarmak temel stratejidir.
  • Benzer sorularda toplamlar ve aylık en az/en çok tutarlar değişse bile adımlar aynıdır.

Not: Veriler arasında çelişki olduğu için öğretmeninize yıl sonu toplamında veya aylık asgari tutarda olabilecek yazım hatasını bildirmenizi öneririm.

@Ilyas_Adanur

Problem 2: Ahmet’in para biriktirme problemi için problem çözme adımları nelerdir?


Soru Özeti:

Ahmet, harcamalarını gelirine göre yapıp gereksiz yere para harcamamayı prensip haline getirmiştir.

  • 2024 yılının ilk altı ayında toplam 23\,300 TL para biriktirmiştir.
  • Yıl sonunda biriktirdiği toplam para miktarı ise 38\,800 TL’dir.
  • Ahmet, yıl boyunca her ay en fazla 3\,500 TL para biriktirmiştir.
  • Soru: Ahmet’in biriktirdiği para miktarına göre kasım ayında en fazla kaç TL para biriktirdiğini problem çözme adımlarını uygulayarak bulunuz.

Problem Çözme Adımları


1. Adım: Problemin içerdiği sayı ve işlemler belirlenir.

  • İlk 6 ayda biriktirilen para: 23\,300 TL
  • Yıl sonunda toplam biriktirilen para: 38\,800 TL
  • Ay başına maksimum birikim: 3\,500 TL
  • Toplam ay sayısı: 12 ay
  • Kasım ayı: 11. ay

2. Adım: Problemde verilenler ile istenenler ve aralarındaki ilişki belirlenir.

  • Verilenler: İlk 6 ayda biriktirilen para, yıl sonundaki toplam para, aylık maksimum birikim.
  • İstenen: Kasım ayında en fazla kaç TL biriktirildiği.
  • İlişki: Yıl sonunda biriktirilen toplam para, 12 ayın toplam birikimidir. İlk 6 ay ve yıl sonu toplamı verildiğine göre, kalan 6 ayın toplamı bulunabilir. Kasım ayındaki birikim ise bu kalan 6 ay içindedir.

3. Adım: Problemde verilenler matematiksel gösterimlere dönüştürülür.

  • İlk 6 ay toplam birikim: S_6 = 23\,300 TL
  • Yıl sonu toplam birikim: S_{12} = 38\,800 TL
  • Son 6 ay toplam birikim: S_{7-12} = S_{12} - S_6 = 38\,800 - 23\,300 = 15\,500 TL
  • Kasım ayı: 11. ay, bu ayın birikimi x TL olsun.
  • Diğer 5 ayın toplam birikimi: 15\,500 - x TL
  • Her ay maksimum 3\,500 TL biriktirebilir.

4. Adım: Problem matematiksel gösterimler kullanılarak açıklanır.

  • Son 6 ayda toplam 15\,500 TL birikmiş.
  • Kasım ayı birikimi x TL, diğer 5 ayın toplamı 15\,500 - x TL.
  • Her ay maksimum 3\,500 TL biriktirebileceğine göre, diğer 5 ayın toplamı en fazla 5 \times 3\,500 = 17\,500 TL olabilir.
  • Ancak toplam 6 ayda 15\,500 TL biriktirilmiş, yani diğer 5 ayın toplamı 15\,500 - x TL.
  • Kasım ayındaki birikim maksimum olmalı, yani diğer 5 ayın toplamı minimum olmalı.

5. Adım: Problemin sonucuna ilişkin tahminde bulunulur ve işlemleri gerçekleştirmek için stratejiler geliştirilir.

  • Kasım ayı birikimi maksimum olmalı.
  • Diğer 5 ayın toplamı minimum olmalı.
  • Minimum toplam diğer 5 ay için, her ay en az birikim yapılmış olabilir (sıfır da olabilir).
  • Ancak gerçekçi olarak, diğer 5 ayın toplamı en az 0 TL olabilir.
  • Kasım ayı birikimi maksimum 3\,500 TL olabilir.
  • Kasım ayı birikimi x TL, x \leq 3\,500 TL.

6. Adım: Belirlenen strateji veya stratejiler çözüm için uygulanır.

  • Diğer 5 ayın toplamı minimum 0 TL ise,
  • Kasım ayı birikimi x = 15\,500 TL olabilir mi? Hayır, çünkü x \leq 3\,500 TL.
  • Diğer 5 ayın toplamı en az 15\,500 - 3\,500 = 12\,000 TL olmalı.
  • Diğer 5 ayın toplamı 12\,000 TL ise, her ay ortalama 12\,000 / 5 = 2\,400 TL biriktirmiş olur.
  • Kasım ayı maksimum 3\,500 TL olabilir.

7. Adım: Çözüm yolları kontrol edilir ve çözüme ulaştırmayan strateji değiştirilir.

  • Kasım ayı birikimi 3\,500 TL olabilir.
  • Diğer 5 ayın toplamı 12\,000 TL olabilir.
  • Bu değerler verilen koşullara uygundur.

8. Adım: Problemin çözümü için kullanılan veya geliştirilen stratejiler gözden geçirilerek kısa yollar değerlendirilir.

  • Kasım ayı birikimi maksimum 3\,500 TL olabilir.
  • Diğer ayların toplamı 15\,500 - 3\,500 = 12\,000 TL.
  • Bu değerler mantıklıdır ve verilen koşullara uygundur.

9. Adım: Kullanılan strateji veya stratejiler farklı problemlerin çözümlerine genellenir.

  • Benzer problem türlerinde, toplam miktar ve aylık maksimum değerler verildiğinde, kalan ayların toplamı hesaplanarak istenen ayın maksimum veya minimum değeri bulunabilir.

10. Adım: Genellemenin geçerliliği matematiksel örneklerle değerlendirilir.

  • Örnek: Eğer kasım ayı birikimi 3\,500 TL ise, diğer 5 ay toplamı 12\,000 TL olur.
  • Toplam 6 ay: 12\,000 + 3\,500 = 15\,500 TL olur.
  • İlk 6 ay toplamı 23\,300 TL ile birlikte yıl sonu toplamı 38\,800 TL olur.
  • Koşullar sağlanır.

Sonuç:

Kasım ayında Ahmet en fazla 3\,500 TL para biriktirmiştir.


Özet Tablosu

Adım No Açıklama İşlem / Sonuç
1 Problemin içerdiği sayılar ve işlemler belirlenir İlk 6 ay: 23,300 TL, Yıl sonu: 38,800 TL, Maks 3,500 TL/ay
2 Verilenler ve istenenler belirlenir Kasım ayı birikimi isteniyor
3 Matematiksel gösterimlere dönüştürülür S_6=23,300, S_{12}=38,800, S_{7-12}=15,500 TL
4 Matematiksel açıklama yapılır Kasım ayı birikimi x, diğer 5 ay toplamı 15,500 - x
5 Tahmin ve strateji geliştirilir x \leq 3,500 TL, diğer 5 ay toplamı minimum olmalı
6 Strateji uygulanır x=3,500 TL, diğer 5 ay toplamı 12,000 TL
7 Çözüm yolları kontrol edilir Koşullar sağlanıyor
8 Stratejiler gözden geçirilir Maksimum kasım ayı birikimi 3,500 TL
9 Stratejiler genellenir Benzer problemlerde uygulanabilir
10 Matematiksel örneklerle genelleme değerlendirilir Örnek hesaplama ile doğrulandı

Özetle: Ahmet, kasım ayında en fazla 3.500 TL para biriktirmiştir.

@Ilyas_Adanur