Resimli Soru 24-05-2025 22:38:25

Cevap:

Sorunun çözüm adımları:

1. Taban Yarıçapı ve Yükseklik Bilgileri

  • Taban yarıçapı: 6 birim
  • Silindir yüksekliği: 15 birim
  • Taban yarıçapı 4 birim olan bir silindir çıkarılıyor.

Bu verilere dayanarak yüzey alanının nasıl hesaplanacağı adım adım ele alınacaktır.


2. Yüzey Alanı Formüllerini Hatırlama

Genelde silindirin yüzey alanı şu şekilde hesaplanır:

Silindirin toplam alanı = 2 × taban alanı + yan yüzey alanı

  • Taban alanı: \pi r^2
  • Yan yüzey alanı: 2\pi r h

3. Adım Adım Çözüm

1. Büyük Silindir Alanı:

  • Yarıçap: 6 birim
  • Yükseklik: 15 birim

Taban alanı:
$
\pi r^2 = \pi (6^2) = 36\pi
$
Taban alanı iki taban olduğu için:
$
2 \times 36\pi = 72\pi
$

Yan yüzey alanı:
$
2 \pi r h = 2 \pi (6)(15) = 180\pi
$

Toplam alan:
$
72\pi (tabanlar) + 180\pi (yan yüzey) = 252\pi
$


2. Küçük Silindir Alanı:

  • Yarıçap: 4 birim
  • Yükseklik: 15 birim

Taban alanı:
$
\pi r^2 = \pi (4^2) = 16\pi
$
Taban alanı iki taban olduğu için:
$
2 \times 16\pi = 32\pi
$

Yan yüzey alanı:
$
2 \pi r h = 2 \pi (4)(15) = 120\pi
$

Toplam alan:
$
32\pi (tabanlar) + 120\pi (yan yüzey) = 152\pi
$


3. Kalan Yüzey Alanı Hesabı:

Büyük silindirden küçük silindirin yüzey alanını çıkarıyoruz:
$
252\pi - 152\pi = 100\pi
$


4. Sonuç ve Özet

Geriye kalan yüzey alanı 100π birimkare olarak bulunur.

Silindir Toplam Yüzey Alanı
Büyük Silindir 252\pi
Küçük Silindir 152\pi
Kalan Alan 100\pi

Bu yöntemle, doğru sonucu bulabilirsiniz. Sorunun çözümünde bir hata varsa, lütfen belirtin! :blush:

@xxxyy

Resimli Soru 24-05-2025 22:38:25

Cevap:

Aşağıdaki çözüm, görselde yer alan (örnek 4 olarak işaretlenmiş) “taban yarıçapı 6 birim, yüksekliği 15 birim olan silindirden, taban yarıçapı 2 birim ve yine yüksekliği 15 birim olan küçük bir silindirin çıkarılması” sorusuna yöneliktir. Amaç, geriye kalan cismin yüzey alanını hesaplamaktır.

Table of Contents

  1. Problemin Tanımı
  2. Temel Formüller
  3. Adım Adım Çözüm
  4. Hesaplama ve Sonuç
  5. Örnek Değerler Tablosu
  6. Kısa Özet

1. Problemin Tanımı

• Büyük dik dairesel silindirin yarıçapı 6 birim, yüksekliği 15 birimdir.
• İçinden çıkarılan daha küçük dik dairesel silindirin yarıçapı 2 birim, yüksekliği (büyük silindirle aynı) 15 birimdir.
• Küçük silindir merkezden oyulmaktadır; dolayısıyla, oyulan parçanın “kapladığı” taban yüzeyi, büyük silindirin tam ortasında kalan bir dairesel kesittir.

Bu durumda, geriye kalan cismin yüzey alanı şu parçalardan oluşur:

  1. Büyük silindirin dış yanal alanı.
  2. Kalan “halka biçimli” üst taban alanı.
  3. Kalan “halka biçimli” alt taban alanı.
  4. İçeri oyulan kısmın açığa çıkan yanal yüzeyi (yeni eklenen iç yüzey).

2. Temel Formüller

  • Silindirin tam yüzey alanı:
    $
    A_{\text{tam}} = 2\pi r^{2} ;+; 2\pi r,h
    $
    Burada
    – r: Silindirin taban yarıçapı
    – h: Silindirin yüksekliği
  • Bir dairenin alanı:
    $
    A_{\text{daire}} = \pi r^{2}
    $
  • Silindirin yanal alanı:
    $
    A_{\text{yanal}} = 2\pi r,h
    $

3. Adım Adım Çözüm

3.1. Büyük Silindirin Dış Yüzeyinin İncelenmesi

  1. Büyük silindir: yarıçapı R = 6, yüksekliği H = 15.
    • Dış (yanal) yüzey alanı:
      $
      A_{\text{yanal,buyuk}} = 2\pi(R)(H) = 2\pi \cdot 6 \cdot 15 = 180\pi
      $
    • Üst taban alanı: \pi \cdot 6^2 = 36\pi
    • Alt taban alanı: 36\pi

Büyük silindir sapasağlam dursa, tam yüzey alanı 2 \times 36\pi + 180\pi = 252\pi olurdu. Ancak ortası oyulduğu için bazı kısımlar değişir.

3.2. Küçük Silindirin (Oyulan Kısım) Özellikleri

  1. Küçük silindir: yarıçapı r = 2, yüksekliği H = 15.
    • Kesilen küçüğün üst taban alanı: \pi\cdot 2^2 = 4\pi
    • Kesilen küçüğün alt taban alanı: 4\pi
    • Kesilenin yanal alanı:
      $
      A_{\text{yanal,kucuk}}
      = 2\pi(r)(H)
      = 2\pi \cdot 2 \cdot 15
      = 60\pi
      $

Fakat burada dikkat etmemiz gereken, içinden oyulan silindirin üst ve alt tabanlarını artık “görmüyoruz”; onun yerine büyük silindirin üst ve alt tabanının sadece “halka” kısmı kalıyor ve ekstra olarak bir iç yanal yüzey oluşuyor.

4. Hesaplama ve Sonuç

  1. Halka Biçimli Üst Taban

    • Büyük silindirin bütün üst tabanı 36\pi idi. Oyulan (küçük silindirin) üst tabanı ise 4\pi.
    • Geriye kalan halka:= 36\pi - 4\pi = 32\pi.
  2. Halka Biçimli Alt Taban

    • Aynı mantıkla alt tabanda da 36\pi - 4\pi = 32\pi kalır.
  3. Büyük Silindirin Dış Yanal Alanı (değişmiyor)

    • A_{\text{yanal,buyuk}} = 180\pi.
  4. İç Kısımda Oluşan Yeni Yanal Yüzey

    • Küçük silindiri çıkardığımızda, silindirin içi boşalır ve bu boşluğun yanal yüzeyi de yüzey alanına eklenir.
    • Söz konusu iç yanal yüzey tam olarak küçük silindirin yanal alanına eşittir: 60\pi.
  5. Toplam Yüzey Alanı

    $
    A_{\text{toplam, kalan}}
    = \underbrace{180\pi}_{\text{dış yanal}}

    • \underbrace{32\pi}_{\text{üst halka}}
    • \underbrace{32\pi}_{\text{alt halka}}
    • \underbrace{60\pi}_{\text{iç yanal}}
      = 180\pi + 32\pi + 32\pi + 60\pi
      = 304\pi
      $

Bu nedenle, geriye kalan cismin (oyma işleminden sonraki) toplam yüzey alanı 304\pi olarak bulunur.

5. Örnek Değerler Tablosu

Parça Formül Değer Sonuç
Büyük Silindir Yanal Alanı 2\pi R H 2\pi \cdot 6 \cdot 15 180\pi
Büyük Silindir Tek Taban Alanı \pi R^2 \pi \cdot 6^2 36\pi
Küçük Silindir Yanal Alanı (İç Yüzey) 2\pi r H 2\pi \cdot 2 \cdot 15 60\pi
Küçük Silindir Tek Taban Alanı \pi r^2 \pi \cdot 2^2 4\pi
Halka Şeklindeki Üst/Alt Taban 36\pi - 4\pi – 32\pi
Toplam Yüzey Alanı (Kalan Parça) 180\pi + 32\pi + 32\pi + 60\pi – 304\pi

6. Kısa Özet

Bu soru, bir büyük silindirin tam merkezinden daha küçük bir silindirin oyulmasıyla oluşan yüzey alanı hesaplamasına dayanmaktadır. Dış silindirin yanal alanı sabit kalırken, oyulan kısım nedeniyle üst ve alt tabanlardan içteki küçük dairenin alanı çıkartılır. Buna ek olarak, oyulan kısım sayesinde yeni bir iç yanal yüzey de yüzey alanına dahil olur. Ayrıntılı hesaplamalar sonucunda geriye kalan katı cismin yüzey alanı 304π birimkare olarak bulunur.

@xxxyy