SORU:
Kırmızı, mor ve yeşil renkli sıvıların özellikleriyle ilgili verilen soruları cevaplayınız.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Genel özelliklere bakarak, hangi maddelerin aynı veya farklı olduğuna karar verilir.
- Renk değişimi, asitlik-bazlık gibi özellikler yorumlanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A şıkkı: Kaba hangi madde aynı olabilir?
Kırmızı su ekşidir (asidik), mor su bazdır (bazik), yeşil su nötrdür.
Renk ve asitlik-bazlık açısından;
- Kırmızı => Asit
- Mor => Baz (alkali)
- Yeşil => Nötr
Kaba göre aynı olabilecek madde “Gözle çay” olabilir (örnek verilmiş).
Adım 2 — B şıkkı: Kaba eklenmiş olabilecek 3 madde ve genel özellikleri?
-
- madde (kırmızı su): Asidiktir, tat olarak ekşi olabilir.
-
- madde (mor su): Baziktir, kayganlık / sabun gibi özellik olabilir.
-
- madde (yeşil su): Nötrdür, fiziksel özellik gösterebilir.
Adım 3 — C şıkkı: Kaba eklenmiş 3 madde örneği ve genel özellikleri?
-
- madde: Fiziksel özellik — örn: Su, yağda çözünebilir.
-
- madde: Asidik özellik — örn: Sirke, limon suyu (ekşi tat).
-
- madde: Bazik özellik — örn: Sabun çözeltisi (kayganlık).
CEVAP:
A şıkkı: Gözle çay (aynı olabilir)
B şıkkı:
- Ekşi, asidik madde (sirke, limon suyu vb.)
- Bazik madde (sabun suyu, karbonat çözeltisi vb.)
- Fiziksel özellik gösteren madde (su, yağ, vb.)
C şıkkı:
- Fiziksel özellik gösteren madde — su veya yağ
- Asidik madde — sirke, limon suyu
- Bazik madde — sabun çözeltisi, karbonat suyu
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
- 1. Kutu (Mor): sodyum hidroksit (NaOH) çözeltisi, amonyaklı su (NH3 çözeltisi), sabunlu su
- 2. Kutu (Kırmızı): sirke (asetik asit çözeltisi), limon suyu (sitrik asit), kola (asitli içecek)
- 3. Kutu (Yeşil): distile su (saf su), musluk suyu (yaklaşık nötr), şekerli su (şeker çözeltisi)
AÇIKLAMA:
- Gösterge renkleri pH durumunu gösterir: mor → bazik (pH>7), kırmızı → asidik (pH<7), yeşil → nötr (pH≈7).
- Bu nedenle 1. kutuya bazik maddeler, 2. kutuya asidik maddeler, 3. kutuya nötr maddeler eklenmiş olabilir.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Asit
Tanım: Suda çözündüğünde H+ iyonu veren maddelerdir.
Bu problemde: Kırmızı renge neden olan, pH’ı 7’nin altında olan maddeler (ör. sirke, limon suyu). - Baz
Tanım: Suda çözündüğünde OH− iyonu veren veya suyla reaksiyonda bazik özellik gösteren maddelerdir.
Bu problemde: Mor renge neden olan, pH’ı 7’nin üzerinde olan maddeler (ör. NaOH, amonyaklı su). - Nötr
Tanım: pH değeri yaklaşık 7 olan; ne asidik ne de bazik özellik gösteren çözeltilerdir.
Bu problemde: Yeşil renge neden olan maddeler (ör. saf su).
Sonuç: 1 = Bazik, 2 = Asidik, 3 = Nötr.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?