Sorunun İfadesi
6723 sayısı, en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlandığında aynı sayı olabilmesi için en az kaç sayı eksilmesi gerekir?
Çözüm Adımları
1. Yuvarlama Kuralları
- En yakın onluğa yuvarlama: Birler basamağı
- 0–4 → Aşağı (örneğin 6723 → 6720)
- 5–9 → Yukarı (örneğin 6727 → 6730)
- En yakın yüzlüğe yuvarlama: Onluk basamağı
- 0–4 → Aşağı (örneğin 6723 → 6700)
- 5–9 → Yukarı (örneğin 6750 → 6800)
2. Sayıyı Eksiltip Deneme–Yanılma
6723 sayısından (x) kadar eksilttiğimizde ortaya çıkan yeni sayıyı
[
N = 6723 - x
]
olarak alalım. Hem onluğa hem de yüzlüğe yuvarladığımızda aynı sonucu verdiği en küçük (x)’i bulmalıyız.
- (x = 0) için (N=6723):
- En yakın onluğa → 6720
- En yakın yüzlüğe → 6700
→ farklı
- …
- (x = 19) için (N=6723-19=6704):
- En yakın onluğa → birler basamağı 4 olduğu için aşağı → 6700
- En yakın yüzlüğe → onluk basamağı 0 olduğu için aşağı → 6700
→ aynı
Önceki tüm değerlerde (0’dan 18’e kadar) yuvarlamalar farklı sonuç verdiğinden, en küçük uygun eksiltme miktarı 19’dur.
Özet Tablosu
| (x) (eksilen) | (N = 6723 - x) | En Yakın Onluğa | En Yakın Yüzlüğe |
|---|---|---|---|
| 0 | 6723 | 6720 | 6700 |
| … | … | … | … |
| 19 | 6704 | 6700 | 6700 |
Sonuç
6723 sayısından 19 eksiltilirse, hem en yakın onluğa hem de en yakın yüzlüğe yuvarlandığında aynı sonuç (6700) elde edilir.
Cevap: 19 (D şıkkı)
6723 sayısı en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlandığında aynı sayı olabilmesi için en az kaç sayı eksilmesi gerekir?
Soru Anlamı:
6723 sayısı, hem en yakın onluğa yuvarlandığında hem de en yakın yüzlüğe yuvarlandığında aynı sayıya ulaşmalıdır. Buna göre, 6723 sayısından en az kaç sayı çıkarılırsa bu durum sağlanabilir?
1. Öncelikle sayıların yuvarlanmasını anlamalıyız:
- En yakın onluğa yuvarlama: Sayının birler basamağına bakılır.
- Birler basamağı 0-4 arasında ise aşağı yuvarlanır.
- Birler basamağı 5-9 arasında ise yukarı yuvarlanır.
- En yakın yüzlüğe yuvarlama: Sayının onlar basamağına bakılır.
- Onlar basamağı 0-4 arasında ise aşağı yuvarlanır.
- Onlar basamağı 5-9 arasında ise yukarı yuvarlanır.
2. Sayının mevcut durumu:
Sayı: 6723
Basamaklar:
- Binler: 6
- Yüzler: 7
- Onlar: 2
- Birler: 3
3. Mevcut yuvarlamalar:
- En yakın onluğa yuvarlama:
- Birler basamağı: 3 (0-4 olduğu için aşağı yuvarlanır)
- 6723 → 6720 (en yakın onluğa yuvarlanmış hali)
- En yakın yüzlüğe yuvarlama:
- Onlar basamağı: 2 (0-4 olduğu için aşağı yuvarlanır)
- 6723 → 6700 (en yakın yüzlüğe yuvarlanmış hali)
Not: Mevcut durumda sayı en yakın onluğa 6720 ve en yakın yüzlüğe 6700 olarak yuvarlanıyor, yani ikisi farklı sayılar.
4. Amacımız:
Onluğa ve yüzlüğe yuvarlandığında sonuç aynı sayı olması gerekiyor.
Bu durumda:
\text{En yakın onluğa yuvarlanmış sayı} = \text{En yakın yüzlüğe yuvarlanmış sayı}
5. Bu sayılar hangi sayılar olabilir?
- Onluğa yuvarlanmış sayılar her 10’un katıdır (örnek: 6710, 6720, 6730, 6740, …)
- Yüzlüğe yuvarlanmış sayılar ise her 100’ün katıdır (6700, 6800, 6600, …)
Yani en yakın yüzlüğe ve en yakın onluğa yuvarlandığında aynı sayıya ulaşması için bu sayı her iki yuvarlamanın da sonucu olmalıdır.
6. Olası adaylar:
Mesela:
- 6700
- 6710
- 6720
- 6730
- 6740
gibi sayılar. Bu sayıların hem 10’a hem 100’e yuvarlandığında son durumları aynı olmalıdır.
7. Aynı yuvarlamayı sağlayan sayılar:
-
6700 için:
- Onluğa yuvarlama: 6695 - 6704 arası (çünkü birler 5+ ise yukarı yuvarlanır, 4- ise aşağı yuvarlanır.)
- 6695-6704 arası en yakın onluğa 6700’dür.
-
6700 için:
- Yüzlüğe yuvarlama: 6650 - 6749 arası (onda 50+ ise yukarı yuvarlar, altı 49 alt ise aşağı yuvarlar.)
- 6650-6749 arası en yakın yüzlüğe 6700’dür.
8. Kesin aralık:
Bu iki aralığın kesişimi:
- Onluğa yuvarlama aralığı: 6695 - 6704
- Yüzlüğe yuvarlama aralığı: 6650 - 6749
Kesişim aralığı: 6695 - 6704
9. Şimdi 6723 sayısından en az kaç sayı çıkartalım ki bu aralığa girsin?
6723 sayısından en az x çıkarırsak, sayı 6704 veya altına düşmeli.
Yani:
6723 - x \leq 6704 \implies x \geq 6723 - 6704 = 19
10. Sonuç:
6723 sayısından en az 19 sayı eksilirse, hem en yakın onluğa hem de yüzlüğe yuvarlandığında aynı sayı olur.
Özet Tablosu:
| Adım | Değer |
|---|---|
| Başlangıç sayısı | 6723 |
| En yakın onluğa yuvarlama sonucu | 6720 |
| En yakın yüzlüğe yuvarlama sonucu | 6700 |
| Onluğa yuvarlama için sakıncalı aralık | 6695 - 6704 |
| Yüzlüğe yuvarlama için sakıncalı aralık | 6650 - 6749 |
| İkisine uyacak ortak aralık | 6695 - 6704 |
| Eksilmesi gereken en küçük sayı | 19 |
Bu nedenle, seçenekler arasında D şıkkı 19 doğru cevaptır.
Cevap: D) 19
