!IMG20250923192345|500x500 [Link Silindi]
Resimli Soru 23-09-2025 19:42:19
Soru Metni:
a) Çiftçinin topladığı fındıkların tamamını 5 kg’lık paketlere tam doldurabilmesi için topladığı fındık miktarının alabileceği değerleri yüzlük tabloda işaretleyiniz.
b) Çiftçinin, topladığı fındıkların tamamını 5 kg’lık paketlere tam doldurabilmesi için topladığı fındık miktarının alabileceği değerleri belirlerken kullandığınız yöntemi açıklayınız.
c) Toplanan fındık miktarının alabileceği bu değerleri inceleyerek 5 ile kalansız bölünebilmeyle ilgili bir genelleme yapabilir misiniz? Yaptığınız genellemeyi yazınız ve arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap:
a) 5 ile tam bölünebilen sayıları bulma ve yüzlük tabloda işaretleme
5 kg’lık paketlere tam dolabilmesi için toplam fındık miktarının 5’in katı olması gerekir.
Burada 1’den 100’e kadar olan sayılar verilmiş. Bu sayılar içinde 5 ile tam bölünebilenleri (5, 10, 15, 20, …, 100) tespit edip yüzlük tabloda işaretlemeliyiz.
5’in katları (1-100 arası):
5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50,
55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100
b) Kullanılan Yöntem
- 1 ile 100 arasındaki tüm sayıları inceledik.
- Her sayının 5’e bölümünden kalanını hesapladık.
- Eğer kalan 0 ise, bu sayı 5 ile tam bölünür. Böylece çiftçinin fındık miktarı bu sayılar olabilir.
- Böylece fındık miktarının 5’in katı olan sayılar olduğu tespit edildi.
Kısaca: “Bir sayının 5 ile tam bölünüp bölünmediği, o sayının 5’e bölümünden kalan 0 ise belirlenir.”
c) 5 ile kalansız bölünebilme genellemesi
- 5 ile bölünebilen tüm sayılar, 10’lu grupların sonu olan 5 veya 0 rakamı ile biter.
- Bu sayılar son rakamı sadece 0 veya 5 olabilen sayılardır.
- Yani bir sayı son basamağı 0 veya 5 ise, bu sayı 5 ile kalansız bölünür.
Genelleme:
“Bir sayı, son basamağı 0 veya 5 ise 5 ile tam bölünür.”
Özet Tablo
| Soru Maddesi | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| a) | 5’in katı olan sayıları işaretleme | 5, 10, 15, 20, … 100 |
| b) | Sayıların 5 ile bölünüp bölünmediğini kontrol etme | Bölme işleminde kalan sıfır ise 5’e tam bölünür |
| c) | 5 ile bölünebilme kuralı genellemesi | Son rakamı 0 veya 5 olan sayılar 5’e bölünür |
Sonuç
Çiftçinin topladığı fındık miktarı, 5’in katı olan sayılar arasından olabilir, yani 5, 10, 15, … 100 kg gibi.
Bu sayıları belirlemek için bölme işlemiyle kalan kontrolü yapılabilir veya sayının son basamağına bakarak hızlıca anlaşılabilir.
İçindekiler
- Soru Özeti
- Çözüm Adımları ve Cevaplar
2.1 a) 5’in Katlarını İşaretleme
2.2 b) Yöntemin Açıklaması
2.3 c) Genelleme - Özet Tablo
1. Soru Özeti
Resimde verilen 1’den 100’e kadar sayıları içeren yüzlük tabloda
a) Çiftçinin topladığı fındık miktarının 5 kg’lık paketlere tam olarak doldurulabilmesi için alabileceği değerleri işaretleyiniz.
b) Bu değerleri bulurken kullandığınız yöntemi açıklayınız.
c) Bulduğunuz değerlere bakarak 5 ile kalansız bölünebilme hakkında bir genelleme yapınız.
2. Çözüm Adımları ve Cevaplar
2.1 a) 5’in Katlarını İşaretleme
Yüzlük tabloda 5’in katı olan sayılar şunlardır:
5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75, 80, 85, 90, 95, 100
Bu sayıları yüzlük tablodaki karşılık gelen hücrelerde kalın veya işaret ile belirtebilirsiniz. Örneğin:
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| … | … | … | … | … | … | … | … | … | … |
| 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 | – | – | – | – |
2.2 b) Yöntemin Açıklaması
Kullanılan temel yöntem:
- Artımlı toplama: 5’ten başlayıp 5’er 5’er ekleyerek (5, 5+5=10, 10+5=15, …) tabloyu taradım.
- Son basamak kontrolü: Bir sayının son basamağı 0 veya 5 ise, o sayı 5’e tam bölünür.
Örnek uygulama:
- 1’den 100’e kadar ilerlerken her sayının birler basamağına baktım.
- Eğer son basamağı 0 ya da 5 ise, “5’in katı” olarak işaretledim.
2.3 c) Genelleme
Bir tam sayının 5 ile kalansız bölünebilmesi için son basamağının 0 veya 5 olması yeterlidir.
Bu kuralı şu şekilde ifade edebiliriz:
- n sayısı 5’e kalansız bölünüyorsa, n \bmod 5 = 0
- Bu durumda $n$’in birler basamağı sadece 0 veya 5 olabilir.
Örnekler:
- 45 → birler basamağı 5 → 45 ÷ 5 = 9
- 70 → birler basamağı 0 → 70 ÷ 5 = 14
- 83 → birler basamağı 3 → 83 ÷ 5 = 16,6 (kalanlı) → işaretlenmez
3. Özet Tablo
Aşağıda, 1’den 100’e kadar olan sayılar içinde 5’in katı olan değerleri 5’er 5’er gruplandıralım:
| 5 | 10 | 15 | 20 |
|---|---|---|---|
| 25 | 30 | 35 | 40 |
| 45 | 50 | 55 | 60 |
| 65 | 70 | 75 | 80 |
| 85 | 90 | 95 | 100 |
Kullanım Amaçları:
- a) Bu tabloyu yüzlük tabloda işaretleme rehberi olarak kullanabilirsiniz.
- b) Artımlı toplama ve son basamak kuralı yöntemi, benzer sorularda da pratik çözüm sunar.
- c) Genel kural: “Son basamağı 0 veya 5 olan sayılar 5’e tam bölünür.”