Soru:
Dördüncü dereceden bir P(x) polinomunun tüm katsayılarının birbirine eşit olmak üzere,
P(1) + P(-1) = 12 olduğu bilinmektedir.
Buna göre P(x) polinomunun sabit terimi kaçtır?
Çözüm:
Adım 1: Polinomun Genel Formunu Yazma
Soruda verilen polinom dördüncü derece olduğundan, genelde şu şekilde yazılabilir:
Soruda ayrıca tüm katsayıların birbirine eşit olduğu belirtilmiştir. Bu durumda:
Bu eşitlikten dolayı polinomun genel formu şu hale gelir:
Bunu daha basit bir şekilde yazabiliriz:
Adım 2: P(1) ve P(-1) 'in Hesaplanması
P(1) 'i Hesaplayalım:
Polinomda x = 1 yerine koyarsak:
Burada 1^4, 1^3, \dots değerleri zaten 1 olduğundan:
Sonuç:
P(-1) 'i Hesaplayalım:
Polinomda x = -1 yerine koyarsak:
Burada terimleri sırayla hesaplayalım:
- (-1)^4 = 1 ,
- (-1)^3 = -1 ,
- (-1)^2 = 1 ,
- (-1) = -1 ,
- Sabit terim +1 zaten aynı kalır.
Bu durumda:
Sonuç:
Adım 3: Verilen Bilgiyi Kullanma
Soruda P(1) + P(-1) = 12 olduğu verilmişti. Değerleri yerine koyarsak:
Buradan:
Adım 4: Sabit Terimi Bulma
Polinomun sabit terimi, P(x) polinomundaki sabit katsayıdır. Polinomun mevcut formundan sabit terim k değerine eşittir. Sonuç olarak:
Cevap: B) 2
| Adım | İşlem ve Sonuç |
|---|---|
| Polinomun Genel Formu | P(x) = k(x^4 + x^3 + x^2 + x + 1) |
| P(1) 'in Hesabı | P(1) = 5k |
| P(-1) 'in Hesabı | P(-1) = k |
| Toplamın Eşitliği | 5k + k = 12 |
| Sabit Terim | k = 2 |
15. Dördüncü dereceden bir P(x) polinomunun tüm katsayıları birbirine eşit olmak üzere, P(1) + P(-1) = 12 olduğu bilinmektedir. Buna göre P(x) polinomunun sabit terimi kaçtır?
İçindekiler
- Polinomun Yapısının İncelenmesi
- P(1) ve P(-1) Değerlerinin Hesaplanması
- Sonucun Elde Edilmesi
- Özet Tablo
- Kısa Özet
1. Polinomun Yapısının İncelenmesi
Dördüncü dereceden bir polinomun genel ifadesi
$
P(x) = a_4x^4 + a_3x^3 + a_2x^2 + a_1x + a_0
$
şeklindedir. Soruda, “polinomun tüm katsayıları birbirine eşit” denmektedir. Yani
$
a_4 = a_3 = a_2 = a_1 = a_0 = a
$
olduğu için
$
P(x) = a + a , x + a , x^2 + a , x^3 + a , x^4 = a ,(1 + x + x^2 + x^3 + x^4).
$
2. P(1) ve P(-1) Değerlerinin Hesaplanması
Soruda verilen koşul:
P(1) + P(-1) = 12
Adım Adım Hesaplama
-
P(1) değerini bulma
$
P(1) = a \cdot (1 + 1 + 1 + 1 + 1) = 5a.
$ -
P(-1) değerini bulma
$
P(-1) = a \cdot \bigl(1 + (-1) + (-1)^2 + (-1)^3 + (-1)^4\bigr).
$- (-1)^2 = 1
- (-1)^3 = -1
- (-1)^4 = 1
Dolayısıyla
$
1 + (-1) + 1 + (-1) + 1 = 1.
$
O hâlde
$
P(-1) = a \cdot 1 = a.
$
-
Toplamı 12’ye eşitleme
$
P(1) + P(-1) = 5a + a = 6a.
$
Verilen denklem:
$
6a = 12.
$
Buradan
$
a = 2.
$
3. Sonucun Elde Edilmesi
Tüm katsayılar a değerine eşit olduğundan sabit terim de $a$’ya eşittir. Dolayısıyla polinomun sabit terimi 2’dir.
4. Özet Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Polinomun Genel İfadesi | P(x) = a(1 + x + x^2 + x^3 + x^4) | Katsayılar = a |
| P(1) Değeri | 5a | |
| P(-1) Değeri | a | |
| Toplam | 5a + a = 6a | 6a = 12 |
| Bulunan a | a = 12 / 6 = 2 | |
| Sabit Terim | a = 2 | Cevap = 2 |
5. Kısa Özet
Dördüncü dereceden ve tüm katsayıları aynı olan bir polinom için P(x) = a(1 + x + x^2 + x^3 + x^4) şeklinde yazabiliriz. P(1) + P(-1) = 12 eşitliği kullanılarak a değeri 2 olarak bulunmuştur. Dolayısıyla sabit terim 2’dir.
