SORU:
Resimli alıştırmada verilen cümlelerde, sondaki kelimelere uygun şekilde kurallı cümleleri tamamlama, devrik cümleleri işaretleme ve devrik olan cümleleri kurallı cümle haline getirme işlemleri yapılacaktır.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kurallı cümle: Fiilin cümlenin en sonunda olduğu cümlelerdir.
- Devrik cümle: Fiilin cümlenin sonunda olmadığı cümlelerdir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kurallı cümleleri tamamlayalım:
- İzledim. → Film izledim.
- Geldim. → Okula geldim.
- Yedim. → Elma yedim.
- Aldım. → Kitap aldım.
- Çizdim. → Resim çizdim.
- Okudum. → Kitap okudum.
Adım 2 — Devrik cümleleri işaretleyelim:
- Güneşli günlerde olurdu mutlu → Devrik (Fiil sondan değil)
- Okumak bizi bilgili insan yapar → Kurallı (Fiil sondadır)
- Tatilde gideceğiz İstanbul’a → Devrik
- Sınıf arkadaşlarımı özledim çok → Devrik
- Annem sarı bir yelek ördü bana → Devrik
Devrikler işaretlenir: “Güneşli günlerde olurdu mutlu”, “Tatilde gideceğiz İstanbul’a”, “Sınıf arkadaşlarımı özledim çok”, “Annem sarı bir yelek ördü bana”.
Adım 3 — Devrik cümleleri kurallı hale getirelim:
- Arkadaşlarımla oynadık oyun. → Arkadaşlarımla oyun oynadık.
- Havlıyor köpek sürekli. → Köpek sürekli havlıyor.
- Okulda unuttum kitaplarımı. → Okulda kitaplarımı unuttum.
- Babama aldım sabah gazete. → Sabah babama gazete aldım.
- Annem yapmış lezzetli yemekler. → Annem lezzetli yemekler yapmış.
- Sabah yaptım kahvaltımı evde. → Sabah kahvaltımı evde yaptım.
CEVAP:
- Kurallı cümle tamamlama: Film izledim, okula geldim, elma yedim, kitap aldım, resim çizdim, kitap okudum.
- Devrik cümleler: “Güneşli günlerde olurdu mutlu”, “Tatilde gideceğiz İstanbul’a”, “Sınıf arkadaşlarımı özledim çok”, “Annem sarı bir yelek ördü bana”.
- Kurallı cümleye dönüşüm: Arkadaşlarımla oyun oynadık, Köpek sürekli havlıyor, Okulda kitaplarımı unuttum, Sabah babama gazete aldım, Annem lezzetli yemekler yapmış, Sabah kahvaltımı evde yaptım.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Resimdeki alıştırmada boşlukları verilen fiille sona erecek şekilde tamamlayın; devrik cümleleri işaretleyin ve devrik cümleleri kurallı hâle getirin.
CEVAP:
-
Üst alıştırmanın tamamlanmış hâlleri:
- Film izledim.
- Sabah gazete aldım.
- Okula geldim.
- Resim çizdim.
- Elma yedim.
- Kitap okudum.
-
Aşağıdaki cümlelerden devrik olanlar (işaretlenecekler):
- Güneşli günlerde olurdu mutlu — DEVRİK
- Okumak bizi bilgili insan yapar. — KURALLI
- Tatilde gideceğiz İstanbul’a. — DEVRİK
- Sınıf arkadaşlarımı özledim çok. — DEVRİK
- Annem sarı bir yelek ördü bana. — DEVRİK
-
Devrik cümlelerin kurallı hâlleri:
- Arkadaşlarımla oyunu oynadık.
- Köpek sürekli havlıyor.
- Okulda kitaplarımı unuttum.
- Sabah babama gazete aldım.
- Annem lezzetli yemekler yapmış.
- Sabah kahvaltımı evde yaptım.
AÇIKLAMA:
- Kurallı cümle: Eylem (fiil) cümlenin sonunda olur.
- Devrik cümle: Eylem cümlenin sonunda değildir; sözcük sırası değişiktir. Yukarıdaki devrik cümleleri, fiili sona getirerek kurallı hâle getirdik.
TEMEL KAVRAMLAR:
-
Eylem (Fiil)
- Tanım: Cümlede yapılan işi bildiren kelime.
- Bu problemde: Kurallı cümlede en sona gelmelidir.
-
Sözcük sırası
- Tanım: Cümledeki kelimelerin dizilişi.
- Bu problemde: Devrik cümlede sözcük sırası değişir; düzeltilince fiil sona gelir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
