SORU: Aşağıdaki bölme işlemlerini örnekteki gibi yapalım.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bir sayıyı bir bölüme bölmek için, sayıyı bölüme tam olarak bölünebilecek çarpanlar halinde yazıp, her birini bölmek gerekir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mavi bölüm (İlk tablo)
- 12 ÷ 4 = 3 (verilmiş)
- 16 ÷ 4 = 4
- 24 ÷ 6 = 4
- 36 ÷ 9 = 4
Buna göre kalan yerlerde:
- 16 ÷ 4 = 4, yani 16 sayısının altında 4 yazılır.
- 24 ÷ 6 = 4, yani 24 sayısının altında 4 yazılır.
- 36 ÷ 9 = 4, yani 36 sayısının altında 4 yazılır.
Adım 2 — Pembe bölüm (İkinci tablo)
- 45 ÷ 3 = 15
- 35 ÷ 5 = 7
- 15 ÷ 3 = 5 (verilmiş)
- 5 ÷ 5 = 1
Buna göre:
- 45 ÷ 3 = 15, yani 45’in altında 15 yazılır.
- 35 ÷ 5 = 7, yani 35’in altında 7 yazılır.
- 5 ÷ 5 = 1 yazılır.
Adım 3 — Turuncu bölüm (Üçüncü tablo)
- 30 ÷ 2 = 15
- 28 ÷ 4 = 7
- 21 ÷ 7 = 3
- 14 ÷ 7 = 2
Buna göre:
- 30 ÷ 2 = 15 yazılır.
- 28 ÷ 4 = 7 yazılır.
- 21 ÷ 7 = 3 yazılır.
- 14 ÷ 7 = 2 yazılır.
CEVAP:
Mavi tablodaki eksikler: 16 altına 4, 24 altına 4, 36 altına 4
Pembe tablodaki eksikler: 45 altına 15, 35 altına 7, 5 altına 1
Turuncu tablodaki eksikler: 30 altına 15, 28 altına 7, 21 altına 3, 14 altına 2
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Aşağıdaki bölme tablolarında her hücreye ilgili bölme işleminin sonucunu örnekteki gibi yazalım.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Bölme: a \div b = c.
Tam bölünebilme: Eğer a \div b tam sayıysa b, a’yı tam böler.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mavi tablo (satırlar: 12, 16, 24, 36; sütunlar: 4, 6, 8, 9)
12 \div 4 = 3
12 \div 6 = 2
12 \div 8 = \dfrac{3}{2}
12 \div 9 = \dfrac{4}{3}
16 \div 4 = 4
16 \div 6 = \dfrac{8}{3}
16 \div 8 = 2
16 \div 9 = \dfrac{16}{9}
24 \div 4 = 6
24 \div 6 = 4
24 \div 8 = 3
24 \div 9 = \dfrac{8}{3}
36 \div 4 = 9
36 \div 6 = 6
36 \div 8 = \dfrac{9}{2}
36 \div 9 = 4
Adım 2 — Pembe tablo (satırlar: 45, 35, 15, 5; sütunlar: 3, 5, 7, 9)
45 \div 3 = 15
45 \div 5 = 9
45 \div 7 = \dfrac{45}{7}
45 \div 9 = 5
35 \div 3 = \dfrac{35}{3}
35 \div 5 = 7
35 \div 7 = 5
35 \div 9 = \dfrac{35}{9}
15 \div 3 = 5
15 \div 5 = 3
15 \div 7 = \dfrac{15}{7}
15 \div 9 = \dfrac{5}{3}
5 \div 3 = \dfrac{5}{3}
5 \div 5 = 1
5 \div 7 = \dfrac{5}{7}
5 \div 9 = \dfrac{5}{9}
Adım 3 — Turuncu tablo (satırlar: 30, 28, 21, 14; sütunlar: 2, 4, 6, 7)
30 \div 2 = 15
30 \div 4 = \dfrac{15}{2}
30 \div 6 = 5
30 \div 7 = \dfrac{30}{7}
28 \div 2 = 14
28 \div 4 = 7
28 \div 6 = \dfrac{14}{3}
28 \div 7 = 4
21 \div 2 = \dfrac{21}{2}
21 \div 4 = \dfrac{21}{4}
21 \div 6 = \dfrac{7}{2}
21 \div 7 = 3
14 \div 2 = 7
14 \div 4 = \dfrac{7}{2}
14 \div 6 = \dfrac{7}{3}
14 \div 7 = 2
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölme
- Tanım: Bir sayının başka bir sayıya eşit parçalar halinde ayrılması işlemi.
- Bu problemde: Her hücrede dividend ÷ divisor = bölüm olarak yazıldı.
- Tam bölünebilme
- Tanım: Bir sayının diğerine bölümünün tam sayı olması durumu.
- Bu problemde: Tam bölünebilen hücrelerde sonuç tam sayı, diğerlerinde kesir (ya da ondalık) yazıldı.
SIK YAPILAN HATALAR:
Bölüm ve böleni karıştırmak
- Yanlış: a \div b yerine b \div a yapmak.
- Doğru: Önce satırdaki sayı (bölünen), sonra sütundaki sayı (bölen).
- Neden yanlış: Sıralama değişince sonuç değişir.
- Düzeltme: Her işlemde önce satır-sütun yerlerini kontrol et.
Tam bölünme beklentisi
- Yanlış: Her zaman tam sayı beklemek.
- Doğru: Bölüm tam sayı olmayabilir; kesir veya ondalık olur.
- Neden yanlış: Bazı sayılar diğerine tam bölünmez.
- Düzeltme: Bölümü kesir veya ondalık olarak yaz.
CEVAP:
Mavi tablo (sütunlar: 4,6,8,9; satırlar 12,16,24,36):
12 → [3, 2, 3/2, 4/3]
16 → [4, 8/3, 2, 16/9]
24 → [6, 4, 3, 8/3]
36 → [9, 6, 9/2, 4]
Pembe tablo (sütunlar: 3,5,7,9; satırlar 45,35,15,5):
45 → [15, 9, 45/7, 5]
35 → [35/3, 7, 5, 35/9]
15 → [5, 3, 15/7, 5/3]
5 → [5/3, 1, 5/7, 5/9]
Turuncu tablo (sütunlar: 2,4,6,7; satırlar 30,28,21,14):
30 → [15, 15/2, 5, 30/7]
28 → [14, 7, 14/3, 4]
21 → [21/2, 21/4, 7/2, 3]
14 → [7, 7/2, 7/3, 2]
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?