Mikado oyunu çubuklarının oluşturduğu açılarla ilgili sorunun çözümü nedir?
Soru: Mikado oyunundaki çubuklar bir demet olarak dik tutulup yere bırakılır. Daha sonra masadan alınmak istenen çubuk, başka çubuklar hareket ettirilmeden alınır. Sevim elindeki çubukları aşağıdaki gibi masanın üzerine bırakmıştır.
Şekilde bazı noktalar isimlendirilmiştir. Buna göre bu çubukların oluşturduğu açılar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) \angle BAF ile \angle GAC komşu açılardır.
B) \angle ACE ile \angle HCK ters açılardır.
C) \angle AEC ile \angle AED tümler açılardır.
D) \angle BAD ile \angle FAG ters açılardır.
Çözüm:
Öncelikle açı türlerini hatırlayalım:
- Komşu açılar: Aynı köşeyi paylaşan ve aralarında ortak bir kenar bulunan açılardır.
- Ters açılar: İki doğru birbirini kesince oluşan karşılıklı açılardır ve eşit büyüklüktedir.
- Tümler açılar: Toplamları 90° olan açılardır.
Şekilde verilen açılar ve analizleri:
- \angle BAF ve \angle GAC
- Bu açılar ortak köşe noktası A'dır.
- Ancak aralarında ortak kenar var mı?
- AF ve AC kenarları farklı doğrultuda.
- Bu iki açı yan yana ve ortak kenarları yok, dolayısıyla komşu açı değiller.
- \angle ACE ve \angle HCK
- Bu açılar ortak köşe noktası C'dir.
- AC ve HC doğruları kesişiyor.
- \angle ACE ve \angle HCK karşılıklı açılar olabilir.
- Karşılıklı açılar yani ters açılar birbirine eşittir.
- Bu seçenek doğru olabilir.
- \angle AEC ve \angle AED
- Bu açılar ortak köşe noktası E'dir.
- Eğer bu iki açı toplamı 90° ise tümler açıdır.
- Şekilde verilen konuma göre bu açılar tümler açılar olmayabilir.
- Bu yüzden bu seçenek doğru değildir.
- \angle BAD ve \angle FAG
- Bu açılar ortak köşe noktası A'dır.
- Ters açı olabilmeleri için doğruların kesişmesi gerekir.
- Ancak bu açılar ters açı değildir.
Sonuç:
Doğru cevap B şıkkıdır:
\angle ACE ile \angle HCK ters açılardır.
Özet Tablosu
| Şık | Açılar | Açı Türü | Doğru mu? |
|---|---|---|---|
| A | \angle BAF, \angle GAC | Komşu açılar | Hayır |
| B | \angle ACE, \angle HCK | Ters açılar | Evet |
| C | \angle AEC, \angle AED | Tümler açılar | Hayır |
| D | \angle BAD, \angle FAG | Ters açılar | Hayır |
Özetle, Mikado çubuklarının oluşturduğu açılarla ilgili doğru ifade B şıkkındaki gibi ters açılar olmasıdır.
Doğru seçenek A şıkkıdır.
Aşağıda nedeninin adım adım açıklaması yer almaktadır:
- Şekildeki çubuklar dört farklı doğrultuda ve hepsi bir noktada (A) kesişmektedir. Bu kesişme noktasında oluşan açılar, paylaşılan kenar ve tepe noktasına göre belirlenir.
- ∠BAF açısı, BA ışını ile AF ışınının arasında kalan açıdır.
- ∠GAC açısı ise GA ışını ile AC ışınının arasında kalan açıdır.
- Bu iki açı
- Aynı tepe noktayı (A) paylaşır,
- Bir kenarları ortaktır (AF ile AG doğrusal olarak çubuğun iki ucuna uzanan ışınlar olup, buradan ortak bir doğrusal kol olarak kabul edilir),
- Kesişen iki açının iç bölgeleri örtüşmez.
Bu özellikler, iki açının komşu açı olma tanımını sağlar.
––––––––––––––––
Tablo ile özet:
| ∠BAF | ∠GAC | Ortak Özellik | İlişki Türü |
|---|---|---|---|
| BA ve AF ışınları | GA ve AC ışınları | Tepe A, ortak kol AF–AG | Komşu açı |
Bu sebeple doğru cevap A) ∠BAF ile ∠GAC komşu açılardır.
