!1004663588|376x500 [Link Silindi]
Resimli olarak verilen 1156 sayısının kat sayısına hangi sayıların bölünebileceğini nasıl buluruz?
Soruyu anladığıma göre:
Bir sayının kat sayılarına hangilerinin tam bölünebildiği soruluyor. Soruda sayı olarak 1156 verilmiş ve bu sayıya hangi sayıların tam bölündüğü, yani hangi sayıların 1156’nın böleni olduğu soruluyor.
Adım adım çözüm:
1. Sayının tam bölenleri (kat sayıları) nedir?
1156 sayısının tam bölenlerinin ne olduğunu bulmamız gerek. Bunun için sayının asıl çarpanlarına yani asal çarpanlarına ayrılması gerekir.
2. 1156 sayısını asal çarpanlarına ayıralım:
-
1156 çift bir sayı, 2’ye bölünür:
1156 \div 2 = 578 -
578 de çift, yine 2’ye bölünür:
578 \div 2 = 289 -
289 sayısını asal çarpanlarına ayır:
289, 17 \times 17 = 289 olduğundan
Asal çarpanları 2^2 \times 17^2 olur.
3. Bölenleri yazalım:
Bir sayının bölenleri, asal çarpanlarının üslerinin tüm kombinasyonlarıdır.
Yani:
1156 = 2^2 \times 17^2
Bölenler şu şekilde olur:
2^a \times 17^b
burada a = 0,1,2 ve b=0,1,2
Bölenler:
| a | b | Bölen (Kat Sayı) |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 2^0 \times 17^0 = 1 |
| 0 | 1 | 1 \times 17 = 17 |
| 0 | 2 | 1 \times 289 = 289 |
| 1 | 0 | 2 \times 1 = 2 |
| 1 | 1 | 2 \times 17 = 34 |
| 1 | 2 | 2 \times 289 = 578 |
| 2 | 0 | 4 \times 1 = 4 |
| 2 | 1 | 4 \times 17 = 68 |
| 2 | 2 | 4 \times 289 = 1156 |
4. Şıklara bakalım ve hangileri bölen mi diye kontrol edelim:
Verilen seçenekler:
- A) 2
- B) 4
- C) 8
- D) 10
Bakış açısı:
Sayı 1156’ya bölünebilmeli yani 1156 mod (şık) = 0 olmalı.
- 2 → 1156 ÷ 2 = 578 → tam bölünür
- 4 → 1156 ÷ 4 = 289 → tam bölünür
- 8 → 1156 ÷ 8 = ??
8 \times 144 = 1152, kalır 4 → bölünmez - 10 → 1156 ÷ 10
Sonu 0 olmamalı → bölünmez
Sonuç:
1156 sayısı, 2 ve 4 sayısına tam bölünür. 8 ve 10’a bölünemez.
Tablo ile özet:
| Seçenek | Bölünür mü? | Açıklama |
|---|---|---|
| 2 | Evet | 1156 çift sayı, 2’ye bölünür |
| 4 | Evet | 1156, 4’ün katıdır |
| 8 | Hayır | 8 × 144 = 1152, 4 kalan kalır |
| 10 | Hayır | Sayı 0 ile bitmiyor, 10’a bölünmez |
Özet:
1156 sayısı yalnızca 2 ve 4 sayılarının katıdır. Bu nedenle bu sayılar 1156’yı tam böler, 8 ve 10 ise bölmez.
Eğer soruda “Buna göre bu şıklardan hangisine kat olarak bölünemez?” diye soruluyorsa cevabınız 8 ya da 10 olacaktır. Verilen şıklara göre doğru cevap 8 (D seçeneği) olacaktır.
1156 sayısı aşağıdakilerden hangisine kalansız bölünebilir?
İçindekiler
1. Soru Analizi
Resimde görülen problem metni şu şekilde okunmaktadır:
1156 sayısına bakıldığında, aşağıdaki seçeneklerden hangisine kalansız bölünebilir?
A) 12 B) 4 C) 9 D) 10
Öncelikle, “hangisine kalansız bölünebilir?” ifadesi, 1156 sayısının yalnızca bir seçeneğe tam bölünebildiğini gösterir. Dolayısıyla diğer üçü bölünemez; ama soruda tek cevap aranıyor. Bu durumda çözüm adımlarımızı şöyle özetleyebiliriz:
- 1156 sayısını asal çarpanlarına ayıracağız.
- Seçeneklerdeki sayılara dönük bölünebilme kurallarını ayrı ayrı uygulayacağız.
- Hangi seçenekte bölünebilme koşulu sağlanıyor, onu tespit edeceğiz.
2. Asal Çarpanlarına Ayırma
1156 sayısını daha iyi analiz etmek için önce asal çarpanlarına ayıralım:
$
\begin{aligned}
1156 \div 2 &= 578,\
578 \div 2 &= 289.
\end{aligned}
$
289 sayısı ise 17\times17 olduğu için:
$
289 = 17^2.
$
Bu durumda
$
1156 = 2^2 \cdot 17^2.
$
– Çarpan tablosu:
• 1
• 2
• 4
• 17
• 2·17 = 34
• 4·17 = 68
• 17² = 289
• 2·289 = 578
• 4·289 = 1156
Bu liste, 1156’nın tüm pozitif bölenlerini verir. Şimdi seçeneklerimize geçebiliriz.
3. Bölünebilme Kuralları
Seçeneklerdeki her bir sayıya bölünebilmeyi hızlıca test etmek için temel kuralları hatırlayalım:
- 2 ile bölünebilme: Sayının son rakamı çift ise bölünebilir.
- 3 ile bölünebilme: Rakamlar toplamı 3’ün katıysa bölünebilir.
- 4 ile bölünebilme: Sayının son iki basamağı 4’ün katıysa bölünebilir.
- 9 ile bölünebilme: Rakamlar toplamı 9’un katıysa bölünebilir.
- 10 ile bölünebilme: Son rakamı 0 ise bölünebilir.
- 12 ile bölünebilme: Hem 3’e hem de 4’e bölünebilmesi gerekir.
1156 sayısının rakamları toplamı:
$
1 + 1 + 5 + 6 = 13.
$
Bu bilgiyle adım adım gidelim.
4. Şıkların İncelenmesi
- A) 12
- 12, hem 3’e hem de 4’e bölünme şartı içerir.
- 1156, son iki basamağı 56 olduğu için 4’e bölünebilir.
- Ancak rakamlar toplamı 13, 3’ün katı olmadığı için 3’e bölünemez.
- Sonuç: 1156, 12’ye bölünemez.
- B) 4
- 4’e bölünebilmek için son iki basamak 4’ün katı olmalı.
- 1156’nın son iki basamağı 56, ve 56 \div 4 = 14 olduğundan bölünür.
- Sonuç: 1156, 4’e kalansız bölünebilir.
- C) 9
- 9’a bölünebilmesi için rakamlar toplamının 9’un katı olması gerekir.
- Rakamlar toplamı 13, 9’un katı olmadığı için bölünemez.
- Sonuç: 1156, 9’a bölünemez.
- D) 10
- 10’a bölünebilmek için sayının son basamağı 0 olmalıdır.
- 1156’nın son basamağı 6 olduğu için bölünmez.
- Sonuç: 1156, 10’a bölünemez.
Bu inceleme göstermektedir ki, yalnızca B) 4 seçeneğinde bölünebilme koşulu sağlanmaktadır.
5. Sonuç ve Doğru Cevap
Yaptığımız değerlendirmede:
- 1156 sayısı 4’e kalansız bölünebilir.
- Diğer şıklar (12, 9, 10) için devamlı bir eksiği bulunduğundan bölünemez.
Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B) 4 olacaktır.
6. Özet Tablo
| Şık | Bölünebilme Kuralı | Uygulama | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 12 | 3’e ve 4’e aynı anda bölünebilme | 56 son iki basamak 4’e bölünür Toplam 13\not\equiv0\pmod3 |
Bölünemez |
| 4 | Son iki basamağın 4’ün katı olması | 56\div4=14 | Bölünür |
| 9 | Rakamlar toplamı 9’un katı olmalı | 1+1+5+6=13\not\equiv0\pmod9 | Bölünemez |
| 10 | Son basamağın 0 olması | Son basamak 6 | Bölünemez |
Doğru cevap: B) 4