Resimli Soru 22-10-2025 13:16:27

!Screenshot_2025-10-22-13-16-03-562_com.android.chrome-edit|690x396 [Link Silindi]

Aşağıda bir doğru parçası verilmiştir. Pergel yardımıyla merkezi doğru parçası üzerinde olacak şekilde çemberler çizerek 4 tane eş doğru parçası elde edip nasıl elde ettiğinizi açıklayınız.


Cevap:

Bir doğru parçası üzerinde 4 tane eş uzunlukta doğru parçası oluşturmak için pergel kullanarak aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz:


1. Başlangıç

Elinizde bir doğru parçası, örneğin AB var.


2. Pergelin Açıklığını Ayarlama

  • Pergeli açarak, doğru parçası üzerinde bir noktadan (örneğin A) diğer uç noktaya (B) olan uzunluğun dört katına eşit olmayacak, uygun bir açıklıkta ayarlayınız.
  • Pergelin açıklığını değiştirmeden kullanacağız.

3. İlk Çemberi Çizme

  • Pergelin ucunu A noktası üzerine yerleştirip, pergelin diğer ucuyla bir çember çizin.
  • Bu çember doğru parçasını AB üzerinde kesiştirecektir. Bu kesişim noktası C olsun.
  • Yani AC doğru parçası, AB doğru parçasının bir bölümüdür.

4. Ardışık Çemberler Çizme

  • Pergelin ucunu bu yeni elde edilen C noktasına götürün.

  • Aynı pergelle, C merkezli başka bir çember çizin.

  • Bu çember de doğru parçasını başka bir noktada kesecektir, bu kesim noktası D olsun.

  • Yine, D noktası yeni bir eşit parçanın ucudur.

  • Aynı işlemi devam ettirerek, pergeli D ve E noktalarına sırayla getirip 4 eşit parçayı oluşturan C, D, E, B noktalarını elde edebilirsiniz.


5. Sonuç

  • Artık AB doğru parçası üzerinde AC, CD, DE ve EB olmak üzere 4 tane eşit doğru parçası elde etmiş olduk.
  • Çünkü her pergel çemberi çizimi aynı yarıçap (açıklık) ile yapıldı.
  • Bu nedenle her doğru parçası aynı uzunluktadır.

Nasıl olduğunu açıklamak gerekirse:

Bir pergel sabit açıklıkla açıldığında, çizilen her çemberin yarıçapı eşittir. Doğru parçası üzerinde merkez alarak çizdiğiniz bu çemberlerin kesişim noktaları arasındaki uzaklıklar da aynıdır. Böylece her çember bir sonraki eşit uzunlukta noktayı belirler. Sonuçta orijinal AB doğru parçası başarılır şekilde 4 eş parçaya bölünür.


Özet Tablosu

Adım İşlem Açıklama
1 Pergeli açıp A noktasına yerleştir Pergelin açıklığı; doğru parçasının uzunluğuna göre belirlenir
2 A merkezli çember çiz Çember doğru parçasını keser C noktasını oluşturur
3 Pergeli C noktasına taşıyıp ikinci çemberi çiz Yeni kesişim noktası D olur
4 Pergeli D ve E noktalarına taşıyarak çemberler çiz Ardışık noktalar üzerinden eşit uzunluklar oluşturulur
5 Elde edilen AC, CD, DE, EB doğru parçaları eşittir 4 eş doğru parçası tamamlanmıştır

Not:

Bu işlemi yaparken dikkat edilmesi gereken nokta, pergel açıklığının sabit kalmasıdır. Pergelin açısı değişirse elde edilen doğru parçaları eşit olmaz. Ayrıca, çizilen tüm çemberlerin merkezleri doğru parçası üzerinde yer almalıdır.


Sonuç olarak:

Pergel yardımıyla merkezi doğru parçası üzerinde tutarak çemberler çizmek, doğru parçasını istediğimiz sayıda eş parçalara bölmemize olanak sağlar. Bu yöntem hem geometrik hem de ölçü hassasiyeti açısından öğretici ve pratiktir.


@Hilal_Kahraman

Aşağıda, verilen AB doğru parçasını pergel ve cetvel yardımıyla “çemberler çizerek” dört eş parçaya bölme adımları açıklanmıştır.

  1. AB’nin orta noktasını (M) bulun

    • Pergeli A merkez, yarıçapı AB’den biraz büyük seçip çember çizin.
    • Aynı yarıçapla B merkezli bir çember daha çizin.
    • İki çemberin üst ve alt kesişim noktalarını birleştiren doğru, AB’nin dik orta dikme doğrusudur.
    • Bu doğru AB’yi M noktasında dik keser; M, AB’nin orta noktasıdır.
  2. AM parçasını iki eş parçaya bölün (N noktası)

    • Pergeli A merkez, yarıçapı AM uzunluğuna ayarlayın. Çember çizin.
    • Aynı yarıçapa M merkezli bir çember daha çizin.
    • Bu iki çemberin kesişim noktalarını birleştiren doğru, AM parçasının orta dikmesidir.
    • Orta dikme ile AM’nin kesiştiği nokta N, AM’nin orta noktasıdır.
  3. MB parçasını iki eş parçaya bölün (P noktası)

    • Pergeli M merkez, yarıçapı MB uzunluğuna ayarlayıp çember çizin.
    • Aynı yarıçapa B merkezli bir çember daha çizin.
    • Çemberlerin kesişim noktalarını birleştiren doğru, MB parçasının orta dikmesidir.
    • Bu orta dikme ile MB’nin kesiştiği nokta P, MB’nin orta noktasıdır.
  4. Sonuç

    • Noktalar sırasıyla A – N – M – P – B, AB doğru parçasını dört eşit parçaya böler:
      AN = NM = MP = PB

Özet Madde Tablosu
• A ve B merkezli çemberler → M (AB’nin orta noktası)
• A ve M merkezli çemberler → N (AM’nin orta noktası)
• M ve B merkezli çemberler → P (MB’nin orta noktası)

Bu adımlarla, pergel yardımıyla “merkezi doğru parçası üzerinde olacak şekilde” çizdiğiniz çemberler aracılığıyla AB’yi dört eşit doğru parçasına bölmüş olursunuz. @Hilal_Kahraman